Theo đại diện Ban Thường trực Ủy ban MTTQ thành phố Hà Nội, tính đến hết tháng 9-2017, toàn thành phố có 5.203 Ban TTND. Các Ban TTND đã giám sát được 6.885 vụ việc, phát hiện 2.193 vụ vi phạm, kiến nghị và được chính quyền giải quyết 1.985 vụ việc. Các Ban TTND đã tập trung giám sát việc thực hiện chế độ chính sách đối với người có công, đối tượng khó khăn và hộ nghèo bảo đảm đúng đối tượng, công khai, dân chủ, minh bạch, không để tiêu cực xảy ra; giám sát thu chi các loại quỹ do người dân đóng góp; giám sát công tác quản lý đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quy trình thủ tục chính sách công tác thu hồi, bồi thường...
Một trong những điển hình của công tác giám sát là phường Thượng Thanh (quận Long Biên). Trong nhiệm kỳ 2015-2017, Ban TTND phường Thượng Thanh đã phối hợp Ủy ban MTTQ phường và các đoàn thể tổ chức giám sát 63 buổi về trật tự đô thị, 542 công trình xây dựng tư nhân, 35 buổi về công tác vệ sinh môi trường tại các tổ dân phố. Ban TTND cũng phối hợp Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng tổ chức giám sát 21 công trình xây dựng trên địa bàn phường. Quá trình giám sát đã phát hiện một số sai sót như việc gạch xây không bảo đảm chất lượng; thép sàn đáy hồ không bảo đảm kích thước tại dự án kè hồ Thanh Am... Những phát hiện và kiến nghị của Ban TTND và Ban GSÐTCCÐ được chủ đầu tư và các nhà thầu nghiêm túc xem xét và kịp thời khắc phục.
Hoạt động giám sát của Ban TTND các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Ðông Anh cũng phát huy được hiệu quả; thực hiện giám sát 173 vụ việc, phát hiện 104 vụ có dấu hiệu vi phạm; kiến nghị với chính quyền, cơ quan có thẩm quyền giải quyết 90 vụ, chính quyền và cơ quan chức năng giải quyết 71 vụ. 24 xã, thị trấn đã thực hiện tốt công tác giám sát việc vận động ủng hộ quỹ Ðền ơn đáp nghĩa; giám sát xây mới và sửa chữa 583 nhà ở tặng người có công nhân kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh, liệt sĩ. Ban GSÐTCCÐ các xã, thị trấn đã giám sát được 70 công trình; phát hiện bảy công trình xảy ra vi phạm; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền khắc phục và xử lý sáu vụ.
Mặc dù vậy, hoạt động của Ban TTND, Ban GSÐTCCÐ vẫn còn những hạn chế nhất định. Một số thành viên thiếu chuyên môn, chưa có cơ chế chính sách rõ ràng trong hoạt động; một số kiến nghị sau giám sát chưa được xử lý triệt để. Tại hội thảo Nâng cao chất lượng hoạt động Ban TTND và Ban GSÐTCCÐ, hoạt động tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và kỹ năng hòa giải ở cơ sở năm 2017, đã có nhiều ý kiến tâm huyết của các đại biểu tham gia. Trưởng Ban TTND phường Cống Vị (quận Ba Ðình) Nguyễn Ngọc Hạc cho rằng: Việc xây dựng hiện nay còn nhiều lộn xộn, bất cập, gây khó khăn trong công tác quản lý. Một bộ phận người dân chưa tự giác chấp hành pháp luật, vì tư lợi, làm bừa, làm sai. Ðể người dân tin tưởng và thành viên Ban TTND tích cực với công việc, sau khi có đề nghị của Ban TTND, cần loại bỏ tình trạng “phạt cho tồn tại” những công trình xây dựng sai phạm; đồng thời, tăng cường tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật để người dân, tổ chức, đơn vị tự giác chấp hành; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Với kinh nghiệm ba nhiệm kỳ làm Trưởng Ban TTND phường Hàng Gai (quận Hoàn Kiếm), ông Nguyễn Bá Vinh cho rằng: “Muốn làm tốt chức năng, nhiệm vụ về công tác thanh tra, mọi thành viên Ban TTND phường cần nắm vững quy định của Luật Thanh tra. Phải phối hợp chặt chẽ, có hiệu quả UBND, Ủy ban MTTQ và các đoàn thể trong phường. Việc phối hợp nêu trên đã tạo sự thống nhất trong giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo theo đúng quy định của pháp luật và có tác dụng cao hòa giải các mâu thuẫn trong nhân dân. Ban TTND phải xây dựng chương trình giám sát nghiêm túc, chặt chẽ, có lộ trình phù hợp sẽ đem lại hiệu quả cao nhất”. Một số ý kiến khác cho rằng, cần có cơ chế rõ ràng hơn đối với Ban TTND, Ban GSÐTCCÐ để các hoạt động thanh tra có tính pháp lý cao. Những kiến nghị đúng đắn của thanh tra phải được thực hiện.
Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ thành phố Hà Nội Bùi Anh Tuấn khẳng định, trong thời gian qua, các Ban TTND, Ban GSÐTCCÐ đã thực hiện giám sát hiệu quả, phát hiện hàng nghìn vụ việc sai phạm của các tổ chức và cá nhân; kiến nghị cơ quan chức năng thu hồi hàng nghìn mét vuông đất và hàng tỷ đồng tài sản; góp phần phát hiện, ngăn ngừa những sai phạm trong quá trình thực hiện pháp luật ở cơ sở và triển khai các dự án đầu tư ở địa phương. Ðể nâng cao hiệu quả hoạt động Ban TTND và Ban GSÐTCCÐ, ông Bùi Anh Tuấn đề nghị các địa phương cần quan tâm hơn việc kiện toàn đội ngũ hai tổ chức này; cần rà soát, tìm những người am hiểu pháp luật, kinh qua công tác trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, xây dựng… trên địa bàn để mời họ tham gia công tác thanh tra, giám sát.
