Hà Nội: Đồng bộ hạ tầng khi di dời trường đại học

Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050 được phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011 đã xác định trong các chương trình ưu tiên đầu tư việc “thực hiện việc di dời các cơ sở cao đẳng, đại học, y tế ở khu vực nội đô”, đồng thời “xây dựng các cụm trường đại học mới và các tổ hợp y tế đa chức năng theo quy hoạch”. Quy hoạch cũng đặt ra yêu cầu phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, trong đó có giao thông và các hạ tầng đô thị khác.

Đến năm 2015, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 130/QĐ-TTg ngày 23/1/2015 về biện pháp, lộ trình di dời và việc sử dụng quỹ đất sau khi di dời các cơ sở sản xuất công nghiệp, bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các cơ quan, đơn vị trong nội thành Hà Nội. Quyết định xác định các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp nằm trong danh mục phải di dời ra ngoài nội thành, đồng thời yêu cầu lộ trình, biện pháp di dời cụ thể phải phù hợp điều kiện, địa điểm và đặc điểm của từng cơ sở, bảo đảm tính khả thi.

Những quy định này cho thấy quá trình việc di dời các cơ sở giáo dục đại học đã được đặt trong khung quy hoạch và lộ trình cụ thể. Vấn đề đặt ra không chỉ đưa trường đến địa điểm mới, mà còn phải bảo đảm những điều kiện cần thiết để người học có thể học tập, nghiên cứu và sinh hoạt ổn định tại nơi mới.

Di dời trường đại học, không gia tăng áp lực cho nội đô

02/04/2026 22:02

Một cơ sở giáo dục đại học không chỉ có giảng đường và phòng thí nghiệm mà còn có cộng đồng sinh viên, giảng viên, cán bộ, nhà khoa học và các hoạt động đào tạo, nghiên cứu, hợp tác. Khi hoạt động đào tạo được chuyển đến một khu vực mới, những nhu cầu đi kèm cũng mở rộng theo. Đó là giao thông kết nối, nơi ở, y tế, ăn uống, thể thao, không gian học tập, sinh hoạt cộng đồng và các dịch vụ thiết yếu. Những yếu tố này không chỉ nằm trong khuôn viên trường mà còn liên quan trực tiếp đến hạ tầng đô thị của khu vực tiếp nhận.

Thực tế tại Hòa Lạc, nơi đang từng bước hình thành một không gian tập trung các cơ sở giáo dục-đào tạo và khoa học-công nghệ, cho thấy rõ hơn yêu cầu này. Sau quá trình tổ chức đào tạo tại Hòa Lạc, Đại học Quốc gia Hà Nội đã từng bước hoàn thiện các điều kiện phục vụ học tập và sinh hoạt. Năm học 2026-2027 là năm học thứ tư Đại học Quốc gia Hà Nội tiếp tục đón sinh viên học tập tại đây, với dự kiến 17.063 sinh viên, trong đó 15.611 sinh viên học từ học kỳ I. Quỹ ký túc xá tại Hòa Lạc có gần 5.000 chỗ, ít hơn đáng kể so với tổng số sinh viên và nhu cầu thực tế. Việc bố trí chỗ ở vì vậy phải thực hiện theo thứ tự ưu tiên và khả năng tiếp nhận.

Để hỗ trợ sinh viên tìm chỗ ở ngoài ký túc xá, Đại học Quốc gia Hà Nội tích hợp trên ứng dụng OneVNU thông tin chỗ ở ngoại trú, giúp sinh viên có thể tìm kiếm và lựa chọn nơi ở phù hợp. Cùng với chỗ ở, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng cần đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện giảng đường, tổ chức giao thông nội khu, tăng cường kết nối các tuyến xe buýt công cộng về nội thành Hà Nội và đi các tỉnh; duy trì hạ tầng điện, nước, vệ sinh môi trường, an ninh, phòng cháy, chữa cháy và các dịch vụ thiết yếu. Các điều kiện này được rà soát, điều chỉnh theo quy mô người học, bảo đảm phục vụ hoạt động đào tạo và sinh hoạt tại Hòa Lạc.

Những việc đang được triển khai tại Hòa Lạc cho thấy, khi một cơ sở giáo dục đại học được đưa đến khu vực mới, những nhu cầu đi kèm không dừng lại trong khuôn viên nhà trường mà gắn với hạ tầng và đời sống của cả khu vực. Đây không phải câu chuyện riêng của Đại học Quốc gia Hà Nội mà là vấn đề cần được tính đến đối với quá trình di dời các cơ sở giáo dục đại học nói chung.

Uy tín, chất lượng đào tạo và đẳng cấp của một trường đại học không chỉ nằm ở cơ cấu, trình độ người thầy, chương trình đào tạo, cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy, nghiên cứu... mà còn nằm ở sự đầu tư bài bản điều kiện ăn ở, sinh hoạt, đi lại, văn hóa tinh thần, rèn luyện thể chất của sinh viên. Chuẩn bị quỹ đất xây dựng trường học chỉ là một phần của quá trình. Cùng với đó, phải tính đến khả năng tiếp nhận của hệ thống giao thông, nguồn cung nhà ở, ký túc xá và các dịch vụ đô thị khi số lượng người học, giảng viên và người lao động tăng lên đột biến.

Về quy hoạch, cơ chế, chính sách và những vấn đề có tính liên ngành, các bộ, ngành liên quan phải có sự phối hợp, bảo đảm việc triển khai giữa giáo dục, xây dựng, giao thông và phát triển đô thị có sự kết nối. Trong khi đó, doanh nghiệp có thể tham gia đầu tư, cung ứng nhà ở, vận tải, thương mại và các dịch vụ thiết yếu, góp phần bổ sung nguồn lực và hình thành môi trường thuận tiện cho người học.