Năm học 2025 - 2026, Trường Tiểu học Mường Cang, xã Than Uyên có 21 lớp, với 527 học sinh. Nhằm đưa văn hóa dân tộc trở thành một phần trong đời sống học đường, nhà trường đã lồng ghép các hoạt động như: học múa xòe, múa Thái cổ, thêu hoa văn trang phục truyền thống, tìm hiểu phong tục người Thái… vào các giờ ngoại khóa hàng tuần. Những hoạt động này không chỉ tạo không gian trải nghiệm sinh động, mà còn giúp các em học sinh nuôi dưỡng tình yêu với bản sắc văn hóa của dân tộc mình.
Cô giáo Trịnh Thị Tâm, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Mường Cang, xã Than Uyên cho biết, Hiện nay, nhà trường có trên 95% là học sinh dân tộc Thái. Hàng tuần, hàng tháng nhà trường thường xuyên tổ chức các hoạt động bảo tồn văn hóa dân tộc Thái cho các em học sinh, để cho các em học sinh giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc của mình ngày càng phát triển hơn.
Nhờ sự chủ động của nhà trường, mỗi tuần các em học sinh lại có những giờ học đặc biệt cùng nghệ nhân hay người am hiểu về văn hóa dân tộc. Không chỉ được nghe kể về phong tục, tập quán, mà các em còn được trực tiếp thực hành điệu múa, làn điệu dân ca và những trò chơi dân gian của người Thái. Những giờ học này đã trở thành niềm vui, là “cầu nối” để các giá trị văn hóa truyền thống được truyền lại một cách tự nhiên và sống động.
Em Điêu Thị Thanh Hằng, Lớp 5A1, Trường Tiểu học Mường Cang, xã Than Uyên chia sẽ, ngoài học trên lớp em còn được các nghệ nhân về truyền dạy các điệu múa, cách đánh đàn, chơi các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc dân tộc. Ngoài ra chúng em cũng được các thầy cô cho tham gia các buổi học ngoại khoá để tham gia và xem các đội văn nghệ biểu diễn, được hiểu biết về trang phục và các lễ hội truyền thống của dân tộc. Em rất vui vì thông qua các hoạt động em thêm yêu và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc mình tốt hơn.
Theo thống kê của xã Than Uyên, hiện toàn xã có khoảng 40 nghệ nhân, người am hiểu sâu về văn hóa Thái, thường xuyên phối hợp với các trường học trong công tác truyền dạy. Không chỉ là những người giữ hồn văn hóa, họ còn là những “người thầy đặc biệt”, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn, về những phong tục đẹp được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Bà Tòng Thị Thân, Bản Cang Mường, xã Than Uyên tâm sự, Là một nghệ nhân tôi cũng muốn để phát triển phong trào giữ gìn bản sắc dân tộc mình. Tôi cũng thường xuyên phối hợp với các nhà trường xuống dạy cho các cháu để hiểu biết về phong tục, tập quán, văn hóa dân tộc mình để duy trì và phát huy tốt bản sắc văn hoá của dân tộc.
Từ sự vào cuộc chủ động của nhà trường, sự say mê học hỏi của học sinh và tâm huyết của các nghệ nhân, phong trào gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái tại Trường Tiểu học Mường Cang đang ngày càng lan tỏa. Những giá trị truyền thống được trao truyền một cách bền bỉ, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của học sinh. Đây cũng là hướng đi quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ yêu văn hóa, yêu quê hương và tự hào về dân tộc mình.
