Lớp học giữa những triền dốc
Hơn mười năm qua, lớp học do người lính biên phòng đứng lớp, cán bộ radar góp điện, nước và người dân thì gửi gắm con em. Câu chuyện về con chữ ở Hòn Chuối vì thế gắn với đời sống quân, dân và sự bền bỉ của những người đang cùng nhau giữ một đảo tiền tiêu phía tây nam Tổ quốc.
Hòn Chuối thuộc xã Sông Đốc, tỉnh Cà Mau, cách đất liền gần 32km về phía tây, diện tích khoảng 7km2. Địa hình đảo phức tạp, độ dốc cao, khí hậu khắc nghiệt với hai mùa gió rõ rệt. Tại đây có gần 65 hộ dân với hơn 200 nhân khẩu sinh sống chủ yếu bằng nghề nuôi cá lồng và đánh bắt thủy sản.
Cùng đồng hành với bà con là cán bộ, chiến sĩ Trạm radar 615 thuộc Trung đoàn 551, Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân; Đồn Biên phòng Hòn Chuối và lực lượng Trạm Hải đăng Hòn Chuối.
Khoảng cách của đảo so với đất liền không quá xa nhưng việc đi lại, nước sinh hoạt và điều kiện học tập trên đảo còn nhiều khó khăn. Hòn Chuối chưa có trạm y tế, chưa có hệ thống trường học quốc gia.
Lớp học tình thương do Tổ nhân dân tự quản phối hợp Đồn Biên phòng Hòn Chuối và Trạm radar 615 duy trì hiện có 11 học sinh từ lớp 1 đến lớp 5 theo học. Lớp đã được công nhận là một điểm trường trong hệ thống giáo dục của xã Sông Đốc.
Người gắn bó lâu nhất với lớp học là Trung tá Trần Bình Phục, Phó Đồn trưởng Đồn Biên phòng Hòn Chuối. Sau cơn bão Linda năm 1997, trong một chuyến công tác, hình ảnh những đứa trẻ trên đảo phần lớn chưa biết đọc, biết viết đã đọng lại sâu sắc trong người lính biên phòng. Nhiều năm sau, Trung tá Phục xin ra công tác tại đảo.
“Khi tiếp cận lớp học, phòng học chỉ là căn nhà cũ mượn của đơn vị kiểm lâm, bàn ghế và vật dụng thiếu thốn và phụ huynh cũng chưa tin một người lính có thể dạy con mình học chữ”, Trung tá Phục chia sẻ.
Không được đào tạo sư phạm, Trung tá Trần Bình Phục tự tìm tài liệu, học hỏi giáo viên trong đất liền và tổ chức lớp ghép cho nhiều độ tuổi. Có em đã 15 tuổi vẫn chưa biết chữ. Từ những buổi học ban đầu, lớp dần ổn định. Hơn mười năm đứng lớp, anh đã chứng kiến nhiều học trò vào đất liền học tiếp, có người học đại học, ra trường và có việc làm.
Thầy Phục chia sẻ, điều giữ mình ở lại là một sợi dây vô hình với những đứa trẻ và mong được bám đảo đến khi các em có điều kiện học tập như trẻ em trong đất liền.
Với người dân, lớp học giải quyết một việc rất cụ thể, chị Trương Hồng Mơ, sinh sống trên đảo 22 năm cho biết cả ba người con chị đều từng là học sinh của thầy Phục. Hai người con lớn nay đã đi làm, đứa con út 7 tuổi vẫn đang học tại đây.
Chị nhớ, ngoài dạy chữ, người thầy giáo mang quân hàm xanh còn lo hỗ trợ quần áo, cặp sách cho học sinh. “Nhờ thầy đem con chữ tới cho mấy em ở đây”, chị Mơ nói về điều gia đình mình ghi nhớ nhất.
Một điểm tựa quân, dân trên đảo
Lớp học cũng là nơi nhìn rõ sự gắn bó giữa các lực lượng với người dân. Đại úy Phạm Văn Nguyên, Chính trị viên Trạm radar 615 cho biết đơn vị phối hợp hỗ trợ điện, nước, trang thiết bị và cùng tổ chức các hoạt động trong ngày khai giảng, ngày lễ cho học sinh.
Ở một nơi mà nước uống và việc đi lại còn là khó khăn thường trực, sự chia sẻ đó giúp lớp học được duy trì ổn định qua nhiều năm.
Mối quan hệ khăng khít quân và dân còn hiện diện trong đời sống hằng ngày. Ông Trương Ngọc Hậu, Trưởng ấp đảo Hòn Chuối, đã sống trên đảo hơn 30 năm, chia sẻ khi người dân gặp khó khăn, các đơn vị đứng chân trên đảo luôn hỗ trợ kịp thời, khi bộ đội cần bà con cũng chung tay.
Người dân phối hợp Bộ đội Biên phòng tuyên truyền, phát hiện những trường hợp khai thác thủy sản trái quy định để trình báo lực lượng chức năng. Với những gia đình sống dựa vào nguồn lợi quanh đảo, bảo vệ ngư trường cũng chính là bảo vệ kế sinh nhai.
Ông Hậu cho biết thêm, nghề nuôi lồng bè hiện gặp khó khi giá thức ăn tăng, cá chết và đầu ra giảm. Tại khu vực ông sinh sống, số hộ còn bám nghề đã giảm nhiều so với trước.
Ngoài ra, vì chưa có tuyến tàu thương mại thường xuyên khiến việc đi lại, vận chuyển hàng hóa thêm trở ngại. Những khó khăn này cũng lý giải vì sao mỗi khi có thêm sự hỗ trợ cho trẻ học chữ hoặc thêm nguồn nước và phương tiện sinh hoạt đều có ý nghĩa thiết thực với người dân bám đảo.
Trong những năm qua, các đoàn từ Thành phố Hồ Chí Minh đã nhiều lần đến thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ và nhân dân tại đảo Hòn Chuối. Theo Đại úy Nguyên, quà tặng và lời thăm hỏi từ Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố là nguồn động viên đối với các lực lượng trên đảo, hỗ trợ đời sống vật chất, tinh thần và tiếp thêm động lực để các đơn vị đoàn kết, hiệp đồng thực hiện nhiệm vụ.
Ở một đảo tiền tiêu, giữ vững địa bàn luôn gắn với việc chăm lo cuộc sống của người dân. Những ca trực của cán bộ, chiến sĩ bảo đảm nhiệm vụ thường xuyên, lớp học giúp trẻ em trên đảo không bị gián đoạn việc học. Hai công việc khác nhau nhưng đều hướng đến mục tiêu để người dân có thêm điều kiện gắn bó lâu dài với Hòn Chuối. Giữ con chữ giữa đảo, vì thế cũng là giữ một phần cuộc sống nơi tiền tiêu của Tổ quốc.
