Gian lận hồ sơ để xuất lậu than đá tại Quảng Ninh

Theo đánh giá của Hải quan Quảng Ninh, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại tại các cửa khẩu biên giới tiếp giáp với Trung Quốc thuộc địa bàn Quảng Ninh bao giờ cũng được xác định là diễn biến rất phức tạp. Nhất là tại các cửa khẩu thuộc thị xã Móng Cái. Trên tinh thần chỉ đạo đó, chỉ trong tháng 9, các đơn vị trực thuộc Cục Hải quan Quảng Ninh đã bắt giữ 54 vụ vi phạm, tăng 14 vụ so với tháng 8.

Không chỉ tập trung vào nhóm hàng hóa tiêu dùng thông thường, gia cầm, gia súc các loại hiện cũng là mục tiêu mà các đối tượng hướng tới vì giá cả có sự chênh lệch rất cao, hứa hẹn những khoản lợi nhuận lớn.

Đây chính là lý do vì sao các đối tượng bất chấp các khuyến cáo về phòng chống dịch bệnh, sự an toàn sức khoẻ cho cả nước, tìm đủ mọi cách để nhập lậu, vận chuyển gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch vận chuyển vào sâu trong nội địa để tiêu thụ. Bằng chúng là chỉ trong tháng 9, lực lượng Hải quan tỉnh cũng đã bắt giữ và tiêu huy theo quy định tới 43.000 quả trứng gia cầm.

Địa bàn Móng Cái được coi là nơi có các của khẩu thuộc quy mô lớn nhất tỉnh, do đó, tại đây cũng là nơi các đối tượng tập trung phô diễn các thủ đoạn, "ngón nghề" buôn lậu, gian lận thương mại. Đặc biệt, hầu hết các đôi tượng tham gia vào việc vận chuyển hàng lậu đều rất manh động, có trang bị vũ khí và sẵn sàng chống trả quyết liệt nêu bị cơ quan chức năng phát hiện bắt giữ.

Nhưng đáng lưu ý hơn cả đó là ngày càng gia tăng tình trạng gian lận thương mại thông qua hoạt động xuất nhập khẩu theo đường chính ngạch. Đây mới là sự thất thoát lớn về ngân sách cũng như thiệt hại trên nhiều mặt khác do khối lượng, giá trị hàng hóa gian lận với khối lượng lớn. Đặc biệt, kề từ khi triển khai Luật Hải quan sửa đổi, Luật Thuế và các quy định chuyên ngành theo hướng thông thoáng, thuận lợi cho các doanh nghiệp, ngay lập tức, luật này đã được các đối tượng triệt để khai thác.

Do chuyển từ phương thức quản lý truyền thống "tiền kiểm" sang "hậu kiểm, phân luồng" để thông quan hàng hóa, nên nhiều doanh nghiệp đã cố tình khai sai số lượng hàng hóa, hoặc đùng bộ hồ sơ nhập khẩu, bộ hồ sơ thanh lý để quay vòng, trà trộn vận chuyển hàng lậu đã gây nhiều khó khăn cho lực lượng Hải quan trong việc kiểm tra, kiểm đếm thu thuế.

Điển hình cho các loại gian lận kiểu mới này là các hoạt động xuất khẩu khoáng sản theo đường biển qua biên giới. Số lượng thực xuất và đầy đủ thủ tục hợp lệ chỉ mang tính tượng trưng. Các đối tượng đã dùng tàu có sức tải lớn đi kèm theo luồng ngoài, chờ cơ hội là "ké" vào bộ hồ sơ hợp lệ để xuất lậu than. Có đối tượng đã lợi dụng việc thông thoáng về phân luồng miễn kiểm tra đối với các doanh nghiệp chưa có sai phạm, lợi dụng chứng thư giám định để gian lận về số lượng, chất lượng, chủng loại khoáng sản.

Cũng không ít trường hợp đối tượng còn sử dụng chứng từ, hóa đơn vận chuyển hàng từ trong nội địa ra Móng Cái bán (tiêu thụ nội địa), nhưng sau đó tìm cách xuất lậu sang bên kia biên giới rối quay vòng hồ sơ, chứng từ để hợp pháp hóa nguồn gốc khai thác. Điển hình cho các vụ việc dạng này là vụ Đội kiểm soát Hải quan số 2 phối hợp với Chi cục Hải quan Cảng Vạn Gia kiểm tra bắt giữ tàu biển QN-3148 chở than xuất sang Trung Quốc. Thủ tục hợp lệ là 450 tấn than cám, song kiểm tra thực tế lại là than cục loại 8B, trị giá hàng hóa tới 112 triệu đồng.

Từ phát hiện này cần cảnh báo về công tác quản lý ngay từ đầu ra tại các mỏ than. Rõ ràng có sự buông lỏng quá mức mới không nhìn thấy một thục tể rất phổ biến: Nguồn tài nguyên vàng đen đang bị "rò rỉ" nghiêm trọng từ các mỏ ra các bãi chứa đầu nậu, do vậy mới có chuyện than làm ra không đủ đề bán trong nước, phải tính đến chuyện hạn chế xuất khẩu chính ngạch thì lại ào ạt chảy lậu sang Trung Quốc.