Nhận diện nút thắt và áp lực vượt cấp
Thời gian qua, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại Cà Mau đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Các cấp ủy, chính quyền từ tỉnh đến cơ sở đã tập trung rà soát, xử lý nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Dù đạt được nhiều kết quả khích lệ nhưng trong sáu tháng đầu năm, thư gửi vượt cấp (gửi trực tiếp lên Thường trực Tỉnh ủy và các cơ quan cấp tỉnh) lên đến 468 đơn thư, tăng gần 70% so với cùng kỳ (279 đơn). Trong số này, đơn yêu cầu chiếm tỷ lệ cao nhất với 222 đơn (47,43%), tiếp đến là tố cáo 107 đơn (22,86%), khiếu nại 68 đơn (14,53%) và phản ánh, kiến nghị là 66 đơn (14,10%).
Lĩnh vực liên quan đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng tiếp tục là “điểm nóng” về lượng đơn thư vượt cấp tại Cà Mau. Theo Trưởng ban Nội chính Tỉnh ủy Trần Hữu Phước, phần nhiều đơn thư vượt cấp xuất phát từ việc người dân không đồng ý hoặc chưa hài lòng với kết quả xử lý của chính quyền cấp cơ sở nhưng không khiếu nại, phản ánh tại cơ sở mà chuyển thẳng lên tuyến trên. Tình trạng này không chỉ gây áp lực lớn cho các cơ quan tiếp công dân cấp tỉnh mà còn làm kéo dài thời gian xử lý, phát sinh chi phí và thời gian đi lại của chính người dân.
Theo báo cáo từ Ban Nội chính Tỉnh ủy Cà Mau, một trong những thách thức lớn của địa phương hiện nay là người dân chưa quen với mô hình chính quyền hai cấp. Khi không còn cấp huyện, một bộ phận công dân có tâm lý gửi thẳng đơn lên cấp tỉnh hoặc Bí thư Tỉnh ủy với kỳ vọng được xem xét lại. Bên cạnh đó, năng lực chuyên môn và kỹ năng dân vận của một bộ phận cán bộ, công chức làm công tác tiếp công dân ở cơ sở còn hạn chế. Đặc biệt, vai trò của phòng tuyến đầu tiên tại cấp xã vẫn chưa đồng đều khi còn tới 38/64 đồng chí bí thư cấp xã chưa chủ động, hoặc không có công dân đến để tiếp trong giai đoạn qua. Điều này cho thấy, một vài nơi ở cơ sở, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền chưa thật sự sát sao, chưa xử lý triệt để hoặc thiếu thấu đáo ngay từ khi vụ việc mới phát sinh...
Siết chặt trách nhiệm người đứng đầu
Công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo không đơn thuần là một nhiệm vụ hành chính mà chính là thước đo niềm tin của Nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước. Chia sẻ về bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn, đồng chí Hồ Trung Việt, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Cà Mau cho biết: “Từ thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo đã qua cho thấy, nơi nào người đứng đầu trực tiếp lắng nghe, đối thoại với dân bằng sự chân thành, trách nhiệm thì các vướng mắc phức tạp đều có thể được tháo gỡ và ngược lại”.
Trong giai đoạn 2026-2030, Cà Mau quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Để hoàn thành mục tiêu, tỉnh sẽ có thêm nhiều công trình, dự án mới và không tránh khỏi việc phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo. Do vậy, để hạn chế tình trạng đơn thư vượt cấp trong thời gian tới, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau yêu cầu: Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh tuyệt đối không được đùn đẩy, né tránh trách nhiệm hoặc đối thoại mang tính hình thức với dân. Mấu chốt vấn đề là xây dựng lòng tin của Nhân dân. Khi mọi vướng mắc, bức xúc của người dân được lắng nghe, giải thích thấu đáo và giải quyết thấu tình, đạt lý ngay tại cơ sở thì người dân sẽ tin mình và không gửi đơn lên cấp trên. Khi đó, đơn thư vượt cấp sẽ lập tức được kiểm soát.
Cùng với đó, Cà Mau tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đơn thư, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về khiếu nại, tố cáo giữa các cấp, ngành để theo dõi tiến độ, tránh trùng lặp và công khai, minh bạch quá trình xử lý. Các cơ quan chức năng của tỉnh được yêu cầu tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật giúp người dân hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và thực hiện đúng quy trình khiếu nại, tố cáo, tạo sự đồng thuận ngay từ cơ sở.
Ở chiều ngược lại, Cà Mau kiên quyết áp dụng chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi lợi dụng quyền dân chủ để xúi giục khiếu kiện đông người, gây rối trật tự hoặc cố tình tố cáo sai sự thật... “Hiệu quả công tác tiếp công dân và đối thoại trực tiếp với dân sẽ trở thành tiêu chí cứng để đánh giá, phân loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ lãnh đạo, quản lý vào cuối năm. Lãnh đạo tỉnh sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát trách nhiệm đối với các địa phương, đơn vị để xảy ra tình trạng đơn thư tồn đọng, kéo dài hoặc có tỷ lệ khiếu nại vượt cấp cao”, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy khẳng định.
