Giá trị mới của World Cup

1Năm 2026 vẫn sẽ khiến cả hành tinh bận rộn và cuống quýt với mùa hè đầy sôi động. Nhưng sự chờ đợi ấy lại đang có phần e dè hơn, ngại ngùng hơn... Những giải đấu gần đây, người ta chứng kiến World Cup biến đổi diện mạo của thế giới bóng đá. Thường thì ở đó sẽ là sự thăng tiến, biến đổi về giá trị thương mại, thay đổi mang tính cách mạng về công nghệ. Quá nhiều những trường hợp cầu thủ “phá giá” chuyển nhượng chỉ sau một vài trận đấu, khiến bóng đá sau mỗi kỳ World Cup lại trở nên... đắt đỏ hơn. Rồi những cuộc chạy đua công nghệ của cả giải đấu lẫn các đội tuyển quốc gia tham dự. Những thiết bị cơ bản đã trở nên lạc hậu, thay vào đó, các đội tuyển quốc gia cần những công cụ hỗ trợ chuyên biệt, độc lạ, và... xa xỉ. Những công nghệ tạo ra trái bóng cảm biến biết được bộ phận nào đã chạm bóng với độ nhạy tính bằng sự va chạm của sợi tóc. Công nghệ bọt kẻ vạch, mắt diều hâu, VAR, xác định việt vị bán tự động... Nói chung là mỗi trận đấu đều có đủ các phương tiện kiểm soát, chi tiết đến mức soi mói.

Và khi mọi thứ đã có đầy đủ và hoàn thiện, World Cup 2026 lại hướng đến một cái đích mang tầm vĩ mô hơn, đúng với tính cách của nơi tổ chức nó. Một giải đấu hứa hẹn sẽ tạo ra cuộc cách mạng đột phá về kinh tế, một giải đấu mang đậm tính... sang trọng.

2Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA) hiện tại đã trở thành cỗ máy tỷ đô và họ sẽ khai thác tối đa khả năng thu tiền của mình trong những sự kiện lớn, như World Cup.

Ngoài việc liên tiếp tăng đội tham dự và lần này là con số kỷ lục: tới 48 đội, FIFA còn áp dụng mô hình kinh doanh với hệ thống giá cả dựa trên nhu cầu. Đây là điều chưa từng có trong thế giới bóng đá. Chúng ta đều biết rằng, hệ thống bán vé các trận đấu được ấn định cho từng khu vực khán đài, áp dụng chung cho mỗi giải đấu. Nhưng World Cup 2026 trên đất Mỹ sẽ áp dụng phương pháp bán vé mới mà nước chủ nhà đã sử dụng trong ngành công nghiệp giải trí hay công nghiệp hòa nhạc. Đó là hệ thống định giá biến động dựa trên nhu cầu. Các gói mà FIFA đưa ra khiến các cổ động viên phải bỏ ra khoảng từ 3.500 USD đến 73.200 USD. Điều này có nghĩa là vé các trận cầu hấp dẫn, đỉnh cao có thể được FIFA bán ra với giá cao ngất trời, hay nói thẳng ra, các trận đấu đó chỉ dành cho những người giàu hoặc siêu giàu.

Xác định 42 đội tuyển góp mặt tại World Cup 2026

19/11/2025 13:46

Công thức này đã được áp dụng ở Giải bóng rổ nhà nghề Mỹ-NBA, thí dụ trận chung kết bóng rổ miền đông được bán giá chính thức trung bình 1.200USD và giá đắt nhất lên tới 62.000USD. Tương tự, khi những đội bóng mạnh đối đầu tại World Cup 2026 như Tây Ban Nha gặp Brazil hay Bồ Đào Nha gặp Argentina, giá vé có thể gấp 100 lần giá vé các trận khác.

Nhưng, ý tưởng này đang đối mặt sự phản ứng dữ dội, bởi chỉ cần thu tiền bán vé như World Cup 2022 (khoảng dưới 500USD đến 1.500USD) thôi thì FIFA cũng đã có nguồn thu khổng lồ. Trong khi, nhiều khả năng trận chung kết World Cup 2026 sẽ có giá chính thức rẻ nhất khoảng 3.500USD, gấp năm lần so với giải đấu bốn năm trước.

Ngay sau khi có những thông tin này, báo chí Anh đã phân tích rất kỹ chi phí với tiếng thở dài. Theo đó, một vé rẻ nhất ở vòng bảng của đội tuyển Anh sẽ có giá 190USD, nhưng nếu Anh vào tới trận chung kết, cổ động viên của họ sẽ tốn tối thiểu khoảng 15.000 USD. Và đó là khoản chi chưa tính tiền ăn ở, đi lại. Cùng lúc, Hiệp hội cổ động viên bóng đá châu Âu lên tiếng, gọi World Cup 2026 là “hành vi tống tiền” hợp pháp. Và nếu như một cổ động viên đi xem trận đấu của đội nhà từ vòng bảng đến tận chung kết, số tiền trả cho khách sạn và đặc biệt là đi lại cũng khó tính nổi. World Cup 2026 diễn ra tại Mỹ, Canada, Mexico, với khu vực địa lý rộng nhất trong lịch sử, trải tới chín múi giờ. Có những sân cách nhau tới 5.000km với thời gian bay là sáu tiếng rưỡi. Ngay cả FIFA cũng phải đưa ra giải pháp cho các quan chức “ai ở đâu ở đó”, hạn chế tối đa đi lại tránh tốn kém. Nhưng còn các cổ động viên thì... tự đi mà lo.

Trước phản ứng quá lớn, FIFA buộc phải đưa ra những phương án khác, như giảm giá còn 60USD cho mỗi trận đấu, nhưng nó chỉ dành cho 1.000 vé hạng thấp nhất. Con số đó chiếm 1,6% tổng số vé mỗi trận và được chia đều cho liên đoàn bóng đá hai nước tham dự, mỗi đội 0,8%. Số vé này chiếm tỷ lệ không đáng kể với sức chứa của các sân vận động, FIFA sẽ không thiệt hại nhiều. Và dĩ nhiên, 90% các cổ động viên sẽ rất khó khăn để tiếp cận được với loại vé giá ưu đãi kiểu “xoa dịu dư luận” này, bởi chúng bay hết chỉ sau... vài phút mở bán.

3FIFA thông báo, họ đã nhận hơn hai triệu yêu cầu mua vé chỉ trong năm ngày đầu mở bán. Người mua sẽ phải trải qua vòng bốc thăm may mắn để được mua và kết quả ai may mắn chỉ được thông báo vào... tháng 2. Quy định giá vé hay phân phối vé được FIFA thực hiện, các liên đoàn bóng đá thành viên không được thông báo và rất nhiều liên đoàn đã lo ngại rằng các cổ động viên của họ phần lớn sẽ không đủ khả năng chi trả để đi cổ vũ.

Đã có những lo ngại về nguy cơ những sân vận động vắng vẻ hoàn toàn có thể xảy ra. Nhưng ở một ngày hội lớn như World Cup, khả năng điều đó xảy ra rất thấp. Đam mê sẽ “móc túi” các cổ động viên. FIFA còn tính toán rằng, lợi nhuận họ thu về sẽ đạt khoảng 20 tỷ USD, một con số khủng khiếp chưa từng có.

Chỉ e là, sau World Cup 2026, bóng đá sẽ lại rẽ sang một hướng khác nữa. Nhưng đó không phải là những thay đổi mang tính cách mạng tạo nên công cụ thúc đẩy bóng đá phát triển, mà là con đường đưa bóng đá trở thành môn thể thao quý tộc, chỉ dành cho những người giàu và siêu giàu.