Trong Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, ngành du lịch được định hướng phát triển theo hướng bền vững và bao trùm, trên nền tảng tăng trưởng xanh. Bên cạnh đó, du lịch phải gắn với bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên.
Xu hướng tất yếu để phát triển bền vững
Du lịch xanh là loại hình du lịch hoạt động giảm thiểu tác hại đến môi trường, khuyến khích du khách bảo vệ cảnh quan thiên nhiên. Với vai trò bảo vệ đa dạng sinh học, bảo tồn văn hóa cộng đồng và đóng góp cho phát triển kinh tế-xã hội, du lịch xanh đang trở thành xu hướng chủ đạo, mô hình này đã trở thành xu hướng chủ đạo trong ngành du lịch ở nhiều nơi trên thế giới.
Theo khảo sát của Hội đồng Du lịch và Lữ hành Thế giới (WTTC) 2025, các chỉ số ghi nhận sự gia tăng mạnh mẽ của các xu hướng: “du lịch xanh”, “trải nghiệm bền vững”. Trong đó, có 71% du khách cho biết họ ưu tiên lựa chọn các điểm đến thân thiện với môi trường và có cam kết phát triển bền vững; 76% du khách mong muốn chuyến đi của mình góp phần tích cực cho cộng đồng địa phương.
Hiện nay nhiều quốc gia đã áp dụng mô hình xanh và thực hiện thành công, hiệu quả các giải pháp phát triển du lịch. Tại Singapore, khu vườn sinh thái Gardens by the Bay được xem là một trong những công trình tiêu biểu cho sự kết hợp giữa công nghệ và thiên nhiên.
Công trình sử dụng hệ thống nhà kính khổng lồ với cấu trúc nhà kính uốn cong giúp kiểm soát khí hậu, duy trì nhiệt độ, năng lượng phù hợp với thực vật. Điểm nhấn của địa điểm này là hệ thống quang điện có khả năng hấp thụ năng lượng mặt trời và chuyển hóa thành năng lượng điện.
Theo báo cáo năm 2024, Gardens by the Bay đã đón 14,5 triệu lượt khách, trở thành một trong những địa điểm nổi bật cho việc phát triển bền vững. Điều này cho thấy mô hình kết hợp giữa công nghệ và thiên nhiên có thể trở thành hướng đi hiệu quả cho nhiều điểm đến du lịch trên thế giới.
Thúc đẩy mô hình du lịch xanh tại Việt Nam
Tại Việt Nam, nhiều địa phương đang từng bước phát triển các mô hình du lịch gắn với bảo vệ môi trường và gìn giữ cảnh quan thiên nhiên. Theo số liệu của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, tổng khách du lịch nội địa trong năm đạt khoảng 135,5 triệu lượt và tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt khoảng 21,2 triệu lượt. Đây là minh chứng cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của ngành du lịch nhờ những bứt phá trong chính sách.
Hà Nội là một thành phố có nhiều tiềm năng phát triển du lịch theo hướng bền vững và môi trường xanh - sạch - đẹp. Những năm gần đây Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tạo một môi trường du lịch thân thiện như mô hình không khói thuốc tại các bảo tàng, di tích và nhà hát. Ngoài ra nhờ vào khí hậu, địa hình đa dạng, các huyện thuộc ngoại thành Hà Nội như Sóc Sơn đang khai thác lợi thế làm cảnh quan tự nhiên để phát triển mô hình du lịch nghỉ dưỡng.
Du khách Minh Châu (Hà Nội) trong chuyến trải nghiệm tại khu nghỉ dưỡng Nhà Bên Rừng U Lesa (Sóc Sơn), cho biết: “Được nghỉ dưỡng trong không gian nhiều cây xanh khiến tôi nhận ra giá trị của việc giữ gìn cảnh quan thiên nhiên. Những mô hình này không chỉ xây dựng và nâng tầm các cảnh quan mà còn khiến nhiều người có ý thức bảo vệ môi trường”.
Cùng với việc phát triển các mô hình du lịch, thành phố Hà Nội cũng tổ chức nhiều hoạt động nhằm lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng. Chương trình “Chạy bộ đồng hành - Hưởng ứng Du lịch xanh” diễn ra vào ngày 14/3/2026 là một trong những hoạt động nhằm lan tỏa lối sống và ý thức bảo vệ môi trường, đồng thời kêu gọi cộng đồng chung tay xây dựng hình ảnh Hà Nội là điểm đến xanh, thân thiện và bền vững. Ngoài ra, Hà Nội cũng triển khai nhiều biện pháp cải thiện môi trường như việc đặt các trạm cho thuê xe đạp công cộng, khuyến khích người dân sử dụng phương tiện thân thiện với môi trường.
Phát biểu trong khuôn khổ các sự kiện tại Lễ hội du lịch Hà Nội 2026, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội, ông Nguyễn Trần Quang cho biết du lịch xanh đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu của ngành du lịch trên thế giới.
Theo ông, Hà Nội có nhiều điều kiện để phát triển du lịch theo hướng bền vững với những giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan sẵn có. Trong năm 2026, thành phố sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển sản phẩm mới, tăng trải nghiệm cho du khách, đẩy mạnh chuyển đổi số, du lịch thông minh và xây dựng du lịch theo hướng xanh và bền vững.
Phát triển du lịch theo hướng xanh không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành du lịch. Khi chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng cùng chung tay gìn giữ cảnh quan, tài nguyên thiên nhiên, du lịch xanh sẽ trở thành động lực quan trọng cho sự thúc đẩy kinh tế gắn với bảo vệ môi trường.
