Đọc lời điếu trang nghiêm, Đại tá Dương Quốc Long, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên rất đỗi xúc động; nhiều quãng giọng ông như lạc đi không thành lời.
Nhắc sự kiện ngày 13/3/1954, Đại tá Dương Quốc Long cho biết: Hơn 70 năm trước (chiều 13/3/1954), khi lệnh tiến công cứ điểm Him Lam vang lên mở đầu cho Chiến dịch Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" thì hàng nghìn người lính đã theo lệnh xung phong. Mục tiêu là Him Lam - cánh cửa thép chắn giữ Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của Đờ-cát và quân đội của ông ta chính là nơi thử thách bản lĩnh, chí khí và lòng quả cảm phi thường của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong trận chiến cam go và oanh liệt ấy, các anh - những chiến sĩ Đại đoàn 312 kiên cường đã gác lại tuổi thanh xuân, gác lại những mái nhà yên bình và tình yêu đôi lứa để xông pha vào nơi mưa bom bão đạn. Các anh đã đem máu xương và sức trẻ mười chín đôi mươi mở đường thắng lợi, đập tan Cứ điểm Him Lam, tạo thế và lực quyết định cho toàn chiến dịch.
Trận đánh Him Lam thắng lợi, cánh cửa thép Him Lam bị mở toang nhưng các anh - rất nhiều người trong đó có 10 liệt sĩ được truy điệu hôm nay, đã nằm lại bên các chiến hào quanh cứ điểm; tuổi thanh xuân của các anh nằm lại ở núi đồi Him Lam. Sự hy sinh của các anh tại Him Lam là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa Anh hùng cách mạng, của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
Sau trận đánh ấy, vì điều kiện chiến trường ác liệt và biến động của thời gian, thân xác các anh đã hòa vào lòng đất mẹ Him Lam. Hôm nay, hơn 70 năm đã đi qua, người dân, đồng đội mới được đón các anh trở về.
Ông Hoàng Thanh Hưng (ở tổ dân phố Him Lam, phường Điện Biên Phủ) cho biết: Ngay từ khi đưa 9 anh từ chân đồi Him Lam về chôn cất ở nghĩa trang nhân dân Him Lam (quãng năm 2012) thì cũng từ đó tôi luôn đau đáu một việc nghĩa tri ân. Tự tay tôi nhặt từng mảnh xương các anh, tự tay tôi gom từng mảnh vải bộ đội và tự tay tôi đặt các anh nằm ở nghĩa trang nhân dân Him Lam nên tâm trí luôn mang theo một nỗi niềm mong mỏi. Tôi luôn mong các anh được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ để các anh được quây quần với đồng đội và được chăm sóc phần mộ mỗi ngày!
Cứ như thế, năm này qua năm khác rồi tới cuối tháng 6 vừa qua khi nghe tin về "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", ông Hoàng Thanh Hưng đã chủ động liên hệ báo thông tin về Ban Chỉ huy quân sự phường Điện Biên Phủ đề nghị khảo sát, xác minh. "Thông tin được cơ quan chức năng tiếp nhận, cử người về khảo sát rồi thực hiện các bước để cất bốc, quy tập các anh về nghĩa trang liệt sĩ, như vậy tôi mãn nguyện lắm rồi. Tự thâm tâm, tôi không còn thấy mình là người có lỗi nữa…", ông Hoàng Thanh Hưng cho biết.
Là người trực tiếp khảo sát, thực hiện các bước cập nhật dữ liệu, đối chiếu thông tin các nhân chứng với thông tin các trận đánh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ và cũng là người trực tiếp thực hiện cất bốc hài cốt các liệt sĩ, Trung tá Đào Xuân Trường, Trợ lý Ban Chính sách Phòng Chính trị (Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên) xúc động, nói rằng: Thời gian qua đã lâu, nhân chứng chiến dịch còn không nhiều và thông tin phần mộ các liệt sĩ tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ ngày càng ít, vậy nên ngay khi có tin từ ông Hoàng Thanh Hưng về 9 phần mộ và tin từ gia đình bà Trần Thị Ánh về 1 phần mộ thì chúng tôi phải thực hiện ngay các bước xác minh, đối chiếu. Mỗi việc đều phải khẩn trương, đua với thời gian để thực hiện cất bốc, quy tập, đưa các anh về trong thời gian nhanh nhất. Chậm ngày nào là chúng ta có lỗi với các anh ngày ấy.
Mỗi việc đều phải khẩn trương, đua với thời gian để thực hiện cất bốc, quy tập, đưa các anh về trong thời gian nhanh nhất. Chậm ngày nào là chúng ta có lỗi với các anh ngày ấy.
Trung tá Đào Xuân Trường
Trợ lý Ban Chính sách Phòng Chính trị,
(Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên)
Gửi lời cảm ơn ông Hoàng Thanh Hưng, bà Trần Thị Ánh (ở tổ dân phố Him Lam, phường Điện Biên Phủ) đã cung cấp thông tin để Ban chỉ đạo "Chiến dịch 500 ngày đêm" tỉnh Điện Biên quy tập, đưa các anh về với đồng đội tại Nghĩa trang Liệt sĩ Tông Khao, Đại tá Dương Quốc Long cho biết: Hơn 70 năm trôi qua, Đảng, Nhà nước, đồng đội và nhân dân chưa bao giờ nguôi niềm trăn trở khi chưa thể đón các anh trở về. Cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên, Ban Chỉ đạo "Chiến dịch 500 ngày đêm" cần thông tin về các phần mộ của các anh còn nằm rải rác nơi chiến trường năm xưa và mảnh đất Điện Biên hôm nay.
Cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Điện Biên, Ban Chỉ đạo Chiến dịch 500 ngày đêm cần lắm thông tin về các phần mộ của các anh còn nằm rải rác nơi chiến trường năm xưa và mảnh đất Điện Biên hôm nay.
Đại tá Dương Quốc Long
Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên
"Trở về với đồng đội sau gần 73 năm anh dũng chiến đấu, hôm nay các anh không còn cô đơn giữa rừng sâu núi thẳm. Đất mẹ Điện Biên ôm các anh vào lòng", Đại tá Dương Quốc Long cho biết.
Ngày 21/9, tại tổ dân phố Him Lam, phường Điện Biên Phủ, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Điện Biên đã cất bốc 10 hài cốt liệt sĩ. Thông tin về 10 phần mộ do người dân trên địa bàn cung cấp.
