Tròn một năm sau, trở lại ngôi trường ở độ cao hơn 1.100m so với mực nước biển, một diện mạo mới khang trang đã hiện hữu, ngập tiếng cười trẻ thơ. Toàn bộ học sinh địa phương đã trở lại trường.
Những thanh âm rộn rã giữa biển mây
Sáng sớm ở Trà Linh, màn sương dày vẫn quấn quýt trên những tán rừng già. Thế nhưng, trên khoảng sân rộng giữa “lưng chừng trời”, tiếng reo hò đã rộn vang. Đó là tiết thể dục của học sinh lớp 2, Trường tiểu học và trung học cơ sở Ngọc Linh.
Không còn cảnh thầy trò phải co cụm trong khoảng sân chật hẹp hay lo trơn trượt mỗi khi sương mù, mưa núi ập đến, các em nay được thỏa sức chạy nhảy trên sân bóng đá cỏ nhân tạo xanh mướt, bằng phẳng. “Lớp hôm nay có vui không?”, vừa nghe câu hỏi, hàng chục cánh tay nhỏ xíu đã đồng loạt giơ cao, những khuôn mặt lấm tấm mồ hôi cùng hớn hở: “Vui ạ, rất vui ạ!”.
Ở góc sân, thầy Nguyễn Đình Việt, giáo viên môn giáo dục thể chất không giấu được nụ cười hạnh phúc. Với người thầy vùng cao, sân chơi chuyên dụng này là cả một giấc mơ đã thành hiện thực. “Từ khi có sân bóng, việc giảng dạy của tôi rất hiệu quả. Các con vừa có không gian vận động an toàn, vừa thêm hào hứng. Công cuộc phát triển thể chất cho trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số nhờ vậy cũng khởi sắc hẳn”, thầy Việt chia sẻ.
Đổi thay còn hiện hữu trong từng dãy phòng học. Từ lớp 3 trở lên, những đôi bàn tay nhỏ nhắn vốn quen bẻ măng, hái củi nay đã thoăn thoắt gõ bàn phím trong các giờ tin học. Hệ thống ti-vi, máy tính và thiết bị trình chiếu hiện đại cũng giúp các tiết học thêm sinh động, cuốn hút. Em Hồ Thị Hồng Thu, học sinh lớp 5, ríu rít: “Có ti-vi và máy tính, chúng con cảm thấy rất vui và dễ tiếp thu bài học hơn”.
Những tiện nghi tưởng chừng bình thường ở miền xuôi ấy, chỉ vài năm trước vẫn là niềm mong mỏi của thầy cô nơi rẻo cao này. Cô giáo Đoàn Thị Bích Ngọc, người nhiều năm gắn bó với nhà trường, xúc động chia sẻ: “Hiện giờ, trang thiết bị ở miền xuôi và miền ngược không còn khoảng cách quá lớn nữa. Có máy móc hỗ trợ, cô trò như được tiếp thêm lửa, những thiệt thòi của học sinh vùng khó vì thế cũng dần được lấp đầy”.
Trang thiết bị đã kéo gần khoảng cách tri thức, nhưng ở Ngọc Linh vẫn còn một trở ngại hữu hình, khắc nghiệt cần phải vượt qua. Đó là đường tới lớp của học trò. Với nhiều em, con đường từ bản làng tới trường dài cả tiếng đồng hồ đi bộ, và sẽ còn hun hút, hiểm nguy gấp bội mỗi khi mùa mưa đến. Trăn trở làm sao để học trò không phải bỏ học giữa chừng vì đường xa, Hiệu trưởng Nguyễn Trần Vỹ, người đã có hơn một phần tư thế kỷ gắn bó với giáo dục vùng cao, cùng Ban giám hiệu nhà trường đã tận dụng và huy động mọi nguồn lực để chăm lo cho học sinh ăn ở nội trú từ thứ hai đến thứ sáu, trên nền tảng cơ sở vật chất của một trường bán trú.
“Muốn giữ những bước chân trẻ đến trường, trước hết phải chăm chút để các con có bữa ăn đủ no, giấc ngủ ngon và điều kiện sinh hoạt tốt nhất có thể. Chúng tôi luôn tâm niệm phải bảo đảm cho các con nơi ăn, chốn ở và sự chăm sóc chu đáo”, thầy Vỹ vừa chia sẻ, vừa tự hào giới thiệu khu nhà ăn và các phòng ngủ khang trang vừa được nâng cấp. Phía sau khu nhà là hệ thống máy giặt công nghiệp mới do các nhà hảo tâm hỗ trợ. Nhờ những tấm lòng sẻ chia từ miền xuôi, giữa mùa đông sương muối lạnh buốt nơi núi rừng Ngọc Linh, quần áo, chăn màn của học sinh luôn được giữ sạch sẽ, thơm tho và ấm áp.
Chính quyền sát cánh giữ bước chân học trò
Sự đổi thay ở Ngọc Linh hôm nay không còn là cuộc xoay xở của riêng các thầy cô giáo, mà có sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị địa phương.
Ai từng đến xã Trà Linh vào mùa mưa lũ những năm về trước hẳn đều "run tay" khi đi trên những cung đường sạt lở kinh hoàng, mặt đường nứt toác, chênh vênh bên vực sâu, chia cắt bước chân học trò tới lớp. Để nỗi ám ảnh ấy không còn lặp lại, năm nay, một nguồn lực lớn đã được địa phương dồn vào việc “vá” lại những vết thương của rừng núi.
Ông Trần Ngọc Hiên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã khẳng định: “Năm qua, xã đã khắc phục 28 điểm sạt lở nghiêm trọng, cứng hóa và nâng cấp gần 3 km đường tập trung ở những đoạn đặc biệt hiểm trở và có nguy cơ sạt lở cao. Quan điểm chung của lãnh đạo xã là đầu tư cho giao thông, hạ tầng cũng chính là đầu tư cho giáo dục. Khi mà con đường đến trường thuận lợi, an toàn hơn thì việc học chắc chắn sẽ thuận tiện và hiệu quả hơn”.
Một quyết sách khác của Đảng ủy xã cũng vừa được đưa ra, làm ấm lòng những người gieo chữ. Những năm trước, sau mỗi đợt nghỉ lễ hay mưa bão, các thầy cô lại phải chia nhau băng rừng, lội suối đến từng nhà để vận động cha mẹ học sinh cho con đi học lại. Thấu hiểu nỗi nhọc nhằn ấy, cấp ủy xã đã thống nhất chuyển giao nhiệm vụ giữ chân trẻ đến trường cho các cấp chính quyền cơ sở. Tại mỗi khu dân cư, các tổ công tác gồm khu trưởng và đại diện các hội, đoàn thể đã được thành lập, trở thành cánh tay nối dài thường xuyên kết nối với nhà trường, nắm bắt từng trường hợp, hoàn cảnh học sinh để kịp thời đến tận bếp lửa từng nhà sẻ chia, vận động.
“Các thầy cô khi giảm được áp lực của việc phải đi lại vất vả, phải gặp gỡ thuyết phục từng gia đình sẽ chuyên tâm dành mọi tâm huyết và sức lực cho việc đứng trên bục giảng. Điều này chắc chắn sẽ nâng cao chất lượng dạy và học trong các nhà trường. Các cấp, ngành ở Trà Linh đặc biệt quan tâm và sẽ luôn đồng hành cùng các thầy cô”, lời khẳng định của Bí thư Đảng ủy xã Hồ Thị Minh Thuận cũng chính là điểm tựa vững chắc nhất cho sự nghiệp trồng người nơi đây.
Rời Trà Linh khi nắng chiều mờ dần trong những làn mây. Ở nơi đỉnh núi mờ sương từng oằn mình qua bao thiên tai ấy, con chữ nay không chỉ nương tựa vào tình yêu thương thuần túy của thầy cô, mà đã có thêm bệ phóng vững chãi từ những quyết sách hợp lòng dân, để những ước mơ vùng cao ngày càng được chắp cánh bay xa.