Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Cyber Europe 2026 là cuộc diễn tập lớn nhất lịch sử EU trong lĩnh vực an ninh mạng, dù trước đó Cơ quan An ninh mạng EU (ENISA) từng tổ chức 7 cuộc tương tự, với quy mô nhỏ hơn. Tham gia cuộc diễn tập gồm chuyên gia an ninh mạng từ khu vực công và tư, các nhà hoạch định chính sách, thể chế EU, cùng các quốc gia đối tác ngoài khối là Anh, Na Uy, Thụy Sĩ và Ukraine. Sự tham gia của hàng nghìn chuyên gia mạng lần này nhằm kiểm tra khả năng ứng phó của khối trước các cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng giao thông trọng yếu.

Cuộc diễn tập mô phỏng các sự cố an ninh mạng quy mô lớn leo thang thành khủng hoảng toàn diện ở châu Âu nhằm kiểm tra khả năng xử lý tình huống phức tạp và chia sẻ thông tin của các bên tham gia. Như cuối tháng 9/2025, một cuộc tấn công mạng nhằm vào một loạt sân bay lớn ở châu Âu, gồm Heathrow (Anh), Brandenburg (Đức), Brussels (Bỉ) khiến hệ thống làm thủ tục chuyến bay (check-in) tê liệt. Các nhân viên mặt đất phải hỗ trợ hành khách bằng phương pháp thủ công, nhưng sự cố vẫn khiến hàng nghìn người bị mắc kẹt, gây ách tắc kéo dài, nhiều chuyến bay bị chậm, hoãn hoặc hủy.

Tại Đức, số vụ tấn công mạng năm 2025 được ghi nhận là 334.000 vụ, tăng 10% so với năm 2024. Tuy số vụ tấn công chỉ tăng nhẹ nhưng lại gây thiệt hại ở mức kỷ lục: Hơn 230 tỷ USD. Những con số không mong muốn này vừa được Tập đoàn công nghệ Bitkom và Văn phòng Cảnh sát hình sự Liên bang Đức (BKA) công bố cho thấy các cuộc tấn công an ninh mạng ngày càng tinh vi, khó lường. Đáng lo ngại hơn, tỷ lệ phá án đối với các vụ tấn công từ bên ngoài chỉ đạt khoảng 2%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ 31,4% đối với các vụ phạm tội mạng xảy ra trong nước.

Sự cẩn thận của EU được coi là không thừa khi tấn công mạng đang gây thiệt hại cho rất nhiều quốc gia, ở các châu lục khác. Thí dụ như Hàn Quốc, Báo cáo “Khoảng cách kỹ năng an ninh mạng năm 2026” do Công ty an ninh mạng Fortinet công bố cho thấy, có tới 82% số doanh nghiệp Xứ sở Kim chi ghi nhận ít nhất một vụ vi phạm an ninh mạng trong năm 2025. Chi phí thiệt hại trung bình do các vụ tấn công mạng tăng 37% so với năm 2024, lên khoảng 3,9 tỷ won (gần 2,6 triệu USD). Các hình thức tấn công cũng đa dạng và khó lường, gồm tấn công từ chối dịch vụ (DoS/DDoS) chiếm 39%, lừa đảo trực tuyến (phishing) 37% và mã độc tống tiền (ransomware) 35%.

Cuộc diễn tập Cyber Europe 2026 có kịch bản mô phỏng một cuộc tấn công mạng quy mô lớn gây tê liệt đồng thời mạng lưới đường sắt và các cảng biển châu Âu, khiến gián đoạn hoạt động giao thông và vận tải nghiêm trọng. Báo cáo của ENISA cho thấy, giao thông vận tải là lĩnh vực bị tấn công nhiều thứ hai trong năm 2024, chiếm 11% tổng số sự cố mạng được ghi nhận, trong đó 15% nhắm vào EU. ENISA đánh giá hàng hải và đường sắt đều nằm trong “vùng rủi ro” hàng đầu do tốc độ phát triển an ninh mạng chưa theo kịp mức độ trọng yếu. Hai ngành này đang đối mặt thách thức chung là tích hợp hệ thống vận hành cũ với hạ tầng hiện đại, trong khi vẫn phải bảo đảm an toàn và độ tin cậy nghiêm ngặt.

Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) phụ trách chủ quyền công nghệ và an ninh Henna Virkkunen nhận định rằng, giao thông vận tải là huyết mạch của nền kinh tế và đời sống thường ngày, do đó là mục tiêu ngày càng hấp dẫn của các cuộc tấn công mạng. Khi các cảng biển và đường sắt bị tấn công, hậu quả khó có thể tưởng tượng. Các mối đe dọa an ninh mạng có thể vượt qua biên giới chỉ trong vài giây và châu Âu cần trang bị khả năng hành động nhanh, phối hợp chặt chẽ các đối tác bên ngoài khối.

Có thể bạn quan tâm