Điện Biên cần có tư duy đột phá, bảo đảm hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Phát biểu ý kiến kết luận cuộc làm việc, đánh giá kết quả đạt được 6 tháng đầu năm, Thủ tướng Lê Minh Hưng rất vui mừng trước những kết quả tích cực mà tỉnh Điện Biên đã đạt được, trong đó nổi bật là: tăng trưởng GRDP 6 tháng đạt 8,67%, cao hơn bình quân cả nước (8,18%). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó khu vực dịch vụ giữ vai trò là động lực chính (62,35%).

Các ngành, lĩnh vực chủ yếu duy trì đà tăng trưởng tốt (chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 16,03% so với cùng kỳ; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 14,86%; kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 26,68%; du lịch đạt doanh thu trên 1.700 tỷ đồng; đón gần 1 triệu lượt khách, tăng 20%).

Giải ngân vốn đầu tư công đứng đầu cả nước, đạt 54,3% kế hoạch; đã khẩn trương phê duyệt và triển khai thực hiện điều chỉnh Quy hoạch Tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (ngày 28/2/2026). Tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như: cao tốc Sơn La-Điện Biên-Cửa khẩu Tây Trang (giai đoạn 1); 9 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới đợt 1 (khởi công năm 2025), hoàn thành trước ngày 30/8/2026; dự án cấp điện nông thôn “Bừng sáng Điện Biên”; các dự án ngoài ngân sách của các nhà đầu tư chiến lược tại tỉnh…

Chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản vận hành ổn định; quyết liệt triển khai sắp xếp giảm 558 thôn, tổ dân phố (38,6%); kịp thời rà soát, bố trí đội ngũ cán bộ sau sắp xếp đơn vị hành chính. Triển khai quyết liệt Nghị quyết số 57- NQ/TW của Bộ Chính trị; thực hiện nhiều giải pháp đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội, giáo dục đào tạo, y tế, giảm nghèo bền vững, việc làm tiếp tục được quan tâm; quyết liệt triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Quốc phòng an ninh được giữ vững; trật tự, an toàn xã hội được bảo đảm; công tác dân tộc, tôn giáo được chú trọng; các hoạt động đối ngoại, hợp tác kinh tế, giao lưu văn hóa với địa phương biên giới các nước bạn được đẩy mạnh.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương sự nỗ lực, kiên trì vượt khó vươn lên và những kết quả quan trọng bước đầu mà Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc tỉnh Điện Biên đạt được trong thời gian qua. Đây là tiền đề rất quan trọng để tỉnh bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng bứt phá, tâm thế chủ động, tự tin, đóng góp nhiều hơn nữa vào thành tựu chung của cả nước.

Về hạn chế, khó khăn, thách thức, Thủ tướng nêu rõ, tỉnh cần thẳng thắn nhìn nhận nghiêm túc, đó là quy mô kinh tế còn khiêm tốn, tỷ trọng trong GDP cả nước chỉ chiếm 0,3% (đứng thứ 33/34); tốc độ tăng trưởng 6 tháng đầu năm thấp hơn kịch bản đề ra, tạo áp lực lớn đối với 6 tháng cuối năm phải tăng trên 13,07% để đạt mục tiêu cả năm (11,02%). Điều này đòi hỏi tỉnh phải xác định những nhiệm vụ hết sức cụ thể cho 6 tháng cuối năm.

Cơ cấu kinh tế của tỉnh phụ thuộc vào thương mại biên giới, dịch vụ cửa khẩu, du lịch và các ngành có giá trị gia tăng chưa cao, thiếu bền vững như thiếu sản phẩm du lịch chất lượng cao; quy mô công nghiệp nhỏ, khả năng tăng trưởng thiếu bền vững, phụ thuộc nhiều vào thủy điện và khai thác tài nguyên; công nghiệp chế biến, chế tạo phát triển còn chậm; các lĩnh vực nông, lâm nghiệp chưa phát huy được lợi thế cạnh tranh.

Cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh còn bất cập; năng lực cạnh tranh cấp tỉnh còn thấp (chỉ số PAR đứng thứ 29/34; SIPAS đứng thứ 19/34, PCI năm 2025 đạt 63,75 điểm thuộc nhóm 19/34 địa phương có chất lượng điều hành mức “Khá”).

Hạ tầng kinh tế-xã hội còn thiếu đồng bộ, khả năng chống chịu thiên tai, thích ứng biến đổi khí hậu còn hạn chế. Đặc biệt, hạ tầng giao thông chưa thuận lợi, thiếu hệ sinh thái kết nối liên tỉnh, liên vùng và với các hành lang kinh tế trọng điểm quốc gia; chưa khai thác hết tiềm năng của 4 trục kinh tế động lực, nhất là gắn với Cảng hàng không Điện Biên. Một số dự án còn vướng mắc kéo dài trong bồi thường, giải phóng mặt bằng, chuyển mục đích sử dụng đất, tạo áp lực lớn về tiến độ thi công và giải ngân (8 dự án tồn đọng kéo dài chưa có phương án xử lý dứt điểm; 9 trường phổ thông nội trú biên giới phải hoàn thành trước 30/8/2026).

Trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở trong một số lĩnh vực quan trọng còn thiếu và yếu (về đất đai, xây dựng, công nghệ thông tin, tài chính, quy hoạch...), khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số chưa phát huy vai trò là động lực tăng trưởng mới của tỉnh. Chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ còn thấp (18,6%).

Chênh lệch giữa chất lượng giáo dục, y tế, hạ tầng giữa các khu vực trên địa bàn còn lớn. Việc khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân còn chậm (29,41%). Đời sống một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa còn khó khăn; có biên giới dài nhưng dân cư thưa, phân tán, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp về an ninh chính trị, an toàn xã hội; địa hình đồi núi bị chia cắt mạnh; thường xuyên chịu ảnh hưởng tiêu cực của thiên tai, bão lũ…

Về quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 và thời gian tới, Thủ tướng chỉ rõ, việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số vẫn là thách thức lớn đối với Điện Biên (mục tiêu cả năm 2026 là 11,02%, 6 tháng đầu năm đạt 8,67%, 6 tháng cuối năm phải tăng trưởng trên 13,07%). Điện Biên có nhiều tiềm năng, lợi thế, dư địa; là một trong những tỉnh không thực hiện sáp nhập; tuy nhiên vẫn chưa thể bứt phá do nhiều “điểm nghẽn” nội tại mặc dù đã được nhận diện nhưng chưa được tháo gỡ triệt để. Do đó tỉnh phải có tư duy đột phá, lan tỏa đến các cấp, các ngành; xác định những lĩnh vực hết sức cụ thể; rà soát, cập nhật, cụ thể kịch bản tăng trưởng trong từng ngành, lĩnh vực, địa phương; giao trách nhiệm cho các sở, ngành,xã , phường, doanh nghiệp trên địa bàn; phân công nhiệm vụ cụ thể trong lãnh đạo, định kỳ kiểm tra, giám sát.

Ưu tiên phát triển các ngành dịch vụ trở thành động lực tăng trưởng chính. Tập trung xây dựng kinh tế cửa khẩu hiện đại tại Tây Trang, A Pa Chải, đưa Điện Biên trở thành đầu mối thương mại biên mậu, logistics của vùng Tây Bắc, cửa ngõ giao thương với các nước láng giềng và khu vực. Biến lợi thế sở hữu sân bay Điện Biên, Di tích quốc gia đặc biệt Điện Biên Phủ, ký ức lịch sử, hệ thống các di sản, cảnh quan đặc sắc như: Cánh đồng Mường Thanh, Lễ hội hoa Ban… trở thành nguồn lực phát triển du lịch trải nghiệm, hình thành các sản phẩm du lịch, dịch vụ đặc biệt, đặc thù.

Đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp chế biến, chế tạo; phát triển công nghiệp năng lượng theo hướng hiện đại; chủ động đề xuất bổ sung các dự án điện gió, điện mặt trời vào quy hoạch điện quốc gia điều chỉnh. Phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, chế biến sâu, giá trị gia tăng cao, bền vững, sản phẩm chủ lực đặc trưng, truy xuất nguồn gốc rõ ràng (mắc-ca, cà-phê Arabica, gạo Séng Cù, chè Shan Tuyết, dứa, chanh leo, dược liệu…).

Giữ vững tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, phấn đấu đến hết năm 2026 đạt 100% kế hoạch; ưu tiên nguồn lực cho các dự án trọng điểm, lan tỏa cho sự phát triển, nhất là các dự án hạ tầng; giảm tối thiểu 30% số lượng dự án so với kế hoạch giai đoạn 2021-2025; tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc và quyết liệt giải ngân số vốn kéo dài sang năm 2026. Tập trung triển khai thực hiện và tăng cường quản lý, giám sát có hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia, không để trùng lặp, dàn trải, lãng phí; chủ trương tới đây sẽ tích hợp 4 Chương trình mục tiêu quốc gia hiện nay thành một Chương trình chung.

Triển khai hiệu quả Quy hoạch tỉnh đã được phê duyệt điều chỉnh, bảo đảm đồng bộ với Quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch nông thôn; cụ thể hóa mô hình “4 cực tăng trưởng” , trong đó tập trung lấy cực tăng trưởng trung tâm Điện Biên Phủ-Mường Thanh-Mường Phăng làm hạt nhân dẫn dắt tăng trưởng của Tỉnh. Đẩy mạnh xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài của tỉnh ngay trong năm 2026, không dừng ở việc lập phương án xử lý mà phải bảo đảm có kết quả đầu ra cụ thể. Ưu tiên đầu tư phát triển các dự án hạ tầng kết nối, khai thác tối đa lợi thế sở hữu sân bay Điện Biên, hình thành các trục không gian chiến lược, đưa “Điện Biên không phải là điểm cuối, mà thành điểm kết nối kinh tế khu vực”.

Tạo đột phá trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó triển khai quyết liệt Chiến dịch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị; xử lý triệt để các thôn, bản lõm sóng. Đưa thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh, quyết liệt cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Tập trung phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị; góp phần tăng cường thu hút các nguồn lực đầu tư.

Quan tâm thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, y tế, giáo dục, văn hóa, giảm nghèo bền vững, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực biên giới; khắc phục chênh lệch chất lượng giáo dục, y tế giữa các vùng. Ưu tiên nguồn lực cao nhất, cam kết tập trung hoàn thành việc xây dựng 9 trường phổ thông nội trú liên cấp đợt 1 (khởi công trong năm 2025), trước ngày 30/8/2026, để khánh thành đồng loạt ngày 5/9/2026; 5 trường còn lại hoàn thành trước ngày 30/8/2027. Trong đó, phát huy kết quả bước đầu từ việc khánh thành Trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại xã biên giới đầu tiên Si Pa Phìn (từ 31/1/2026), để chuẩn bị tốt các điều kiện cần thiết đưa 9 trường đi vào vận hành hiệu quả ngay từ đầu năm học mới 2026-2027 (cơ sở vật chất, thiết bị, giáo viên, học sinh...).

Đẩy nhanh việc tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Chú trọng bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển rừng bền vững. Tăng cường phòng chống thiên tai, bão lũ, sạt lở đất trong mùa mưa bão sắp tới. Tỉnh cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện đề án ứng phó thiên tai. Giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh, chủ quyền biên giới quốc gia; nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, hợp tác kinh tế, giao lưu văn hóa với các tỉnh Bắc Lào và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), thúc đẩy kinh tế cửa khẩu, xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, phẩm chất, năng lực, uy tín, gần dân, dám nghĩ, dám làm. Làm tốt công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí. Bảo đảm vận hành thông suốt, hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp. Chủ động rà soát, đề xuất phương án sắp xếp các xã, phường phù hợp với thực tiễn địa phương; sắp xếp tinh gọn bộ máy bên trong các sở, ngành, đơn vị sự nghiệp công lập. Chú trọng nâng cao năng lực cán bộ cấp xã, nhất là các xã biên giới, vùng đặc biệt khó khăn. Rà soát, đánh giá chất lượng, năng lực, trình độ đội ngũ cán bộ cấp cơ sở để có phương án sắp xếp, điều động, bố trí lại phù hợp.

Tại cuộc làm việc, Thủ tướng cũng cho ý kiến về các kiến nghị, đề xuất của tỉnh Điện Biên.