Dịch xảy ra ở các trang trại chăn nuôi nhỏ, lẻ
Tại xã Anh Sơn, lợn chết được ghi nhận rải rác tại các thôn Phúc Sơn 2, Phúc Sơn 3, Phúc Sơn 5 và bản Kim Tiến. Đến nay, có hơn 6,5 tấn lợn buộc phải tiêu hủy. Trước tình hình trên, chính quyền địa phương khuyến cáo các hộ chăn nuôi tuyệt đối không giấu dịch, không tự ý vận chuyển, mua bán, giết mổ hoặc vứt xác lợn chết ra môi trường. Khi phát hiện lợn có biểu hiện nghi mắc bệnh hoặc chết bất thường, người dân cần báo ngay cho trưởng thôn và cơ quan chức năng.
Ở xã Nghĩa Đồng, ghi nhận dịch tả lợn châu Phi xuất hiện trên địa bàn từ ngày 29/8. Vào ngày 31/8, xã đã công bố dịch tả lợn châu Phi tại xóm Nghĩa Bình, đồng thời xác định xóm Bình Sơn là địa bàn bị dịch uy hiếp. Trong vòng 2 tháng, đã có hơn 800 con lợn ở bốn xóm bị mắc bệnh, chết và buộc phải tiêu hủy, với tổng trọng lượng hơn 56 tấn.
Theo thông tin từ Trung tâm cung ứng dịch vụ công xã Nghĩa Đồng, tổng đàn lợn của xã khoảng 20 nghìn con, nhưng tỷ lệ tiêm phòng mới đạt khoảng 80%. Phần lớn các hộ dân chăn nuôi nhỏ lẻ chưa chủ động trong việc tiêm vaccine phòng cho vật nuôi. Trong năm 2025, Nghĩa Đồng là địa phương chịu thiệt hại nặng nề trong đợt dịch tả lợn châu Phi, với hơn 200 tấn lợn buộc phải tiêu hủy.
Để ngăn dịch lây lan, từ ngày 7/10, Ủy ban nhân dân xã yêu cầu tạm dừng hoạt động giết mổ, kinh doanh, buôn bán và vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn tại các xóm Nghĩa Bình, Yên Bình, Bình Sơn, Khe Thần, Đại Thành và khu vực chợ Nghĩa Bình.
Ông Nguyễn Công Trung, Chủ tịch Ủy ban xã Nghĩa Đồng
Ông Nguyễn Công Trung, Chủ tịch Ủy ban xã Nghĩa Đồng cho biết, công tác phòng, chống dịch đang được Ủy ban nhân dân xã Nghĩa Đồng tập trung cao độ.
Theo đó, ngay sau khi phát hiện ổ dịch, địa phương thành lập ban chỉ đạo, tổ tiêu hủy và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch; đồng thời hướng dẫn người dân vệ sinh, khử trùng chuồng trại, phun hóa chất và cắm biển cảnh báo tại vùng dịch. Để ngăn dịch lây lan, từ ngày 7/10, Ủy ban nhân dân xã yêu cầu tạm dừng hoạt động giết mổ, kinh doanh, buôn bán và vận chuyển lợn, sản phẩm từ lợn tại các xóm Nghĩa Bình, Yên Bình, Bình Sơn, Khe Thần, Đại Thành và khu vực chợ Nghĩa Bình.
Không chỉ xảy ra ở các địa phương miền núi, dịch tả lợn châu Phi cũng đang khiến nhiều hộ chăn nuôi một số xã vùng đồng bằng bị thiệt hại lớn. Thống kê của Phòng Kinh tế, Ủy ban nhân dân phường Vinh Phú cho thấy, từ đầu năm đến nay, ghi nhận dịch xảy ra trên địa bàn của bảy khối và từ giữa tháng 9 bắt đầu bùng phát. Hơn 200 con lợn, với tổng trọng lượng khoảng 14 tấn đã buộc phải tiêu hủy; trong đó lợn của 34 hộ chăn nuôi ở khối Tân Hòa Hợp chiếm đến 50%.
Theo lãnh đạo Phòng Kinh tế, ngay sau khi phát hiện tình trạng xác lợn chết bị vứt bừa bãi ra môi trường, đơn vị cùng lực lượng công an vào cuộc xác minh nguồn gốc xác lợn, người vứt; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân trong phòng, chống dịch bệnh, tuyệt đối không vứt xác lợn ra môi trường, không bán hoặc đưa lợn thuộc diện tiêu hủy đi giết mổ.
Trong khi đó, khoảng 60 tấn lợn trên địa bàn xã Giai Lạc cũng đã buộc phải tiêu hủy. Bà Nguyễn Thị Vân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Giai Lạc chia sẻ: “Dịch cứ dai dẳng, không thể dập tắt, bởi các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ thường không bảo đảm được quy trình chăn nuôi. Không ít hộ dân vừa bị thiệt hại do dịch tả lợn châu Phi xong đã vội tái đàn, trong khi mầm bệnh đang tồn tại trong môi trường chung quanh. Bên cạnh đó, nhiều hộ dân cũng không chủ động trong việc tiêm vắc-xin phòng cho vật nuôi. Cùng với đẩy mạnh các biện pháp phòng, chống dịch, chúng tôi cũng đang rà soát, hoàn thiện hồ sơ hỗ trợ người chăn nuôi bị thiệt hại do dịch bệnh động vật".
Năm 2025, Giai Lạc là địa phương bị thiệt hại lớn do dịch tả lợn châu Phi, với gần 179 tấn lợn của hơn 630 hộ chăn nuôi buộc phải tiêu hủy.
Chấn chỉnh công tác phòng, chống dịch bệnh
Theo thống kê từ Chi cục Chăn nuôi và Thú y, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An, từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh ghi nhận hơn 30 ổ dịch tả lợn châu Phi.
Trong đó, 7.500 con lợn đã buộc phải tiêu hủy, với tổng trọng lượng hơn 450 tấn. Dịch phần lớn xảy ra tại nông hộ chăn nuôi nhỏ lẻ ở các xã miền núi. Một số địa phương ghi nhận số lợn chết cao như: Châu Tiến, Quỳ Châu, Nga My, Tương Dương, Nghĩa Đồng, Lượng Minh...
Ông Trần Võ Ba, Phó Chi cục trưởng Chăn nuôi và Thú y Nghệ An cho biết: Dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn đang diễn biến phức tạp, công tác phòng, chống dịch đang gặp khó khăn. Nguyên nhân được xác định là do tỷ lệ tiêm vaccine phòng bệnh đạt thấp, chưa bảo đảm yêu cầu phòng bệnh, chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng dịch, ảnh hưởng bởi thời tiết bất thường. Đáng nói, còn tình trạng người chăn nuôi vẫn còn giấu dịch, vứt xác vật nuôi mắc bệnh ra môi trường làm phát tán, lây lan dịch bệnh...
Trên địa bàn tỉnh Nghệ An hiện có tổng đàn lợn hơn 1 triệu con. Trước diễn biến phức tạp của dịch, ngày 16/10 vừa qua, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An vừa ban hành công điện khẩn yêu cầu các sở, ngành, địa phương triển khai nghiêm các biện pháp kiểm soát, khống chế dịch bệnh, không để lây lan trên diện rộng.
Công điện nhấn mạnh công tác phòng, chống dịch tại một số địa phương còn hạn chế như chưa chủ động bố trí nhân lực, kinh phí; giám sát, phát hiện, xử lý ổ dịch chưa kịp thời; tiêu hủy, vệ sinh, khử trùng chưa bảo đảm yêu cầu; quản lý chăn nuôi, thu gom, vận chuyển, giết mổ chưa chặt chẽ; công tác tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi chưa hiệu quả… dẫn đến nguy cơ phát sinh, tái phát và lây lan cao, nhất là trong điều kiện mưa lũ và hoạt động vận chuyển, giết mổ, tiêu thụ lợn, sản phẩm từ lợn gia tăng.
Để chủ động kiểm soát, khống chế dịch bệnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An yêu cầu Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm tổ chức phòng, chống dịch trên địa bàn; rà soát, kiện toàn Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh động vật, phân công rõ người phụ trách từng địa bàn, từng nhiệm vụ; bố trí thú y xã, phối hợp chặt chẽ với Chi cục Chăn nuôi và Thú y; chủ động chuẩn bị nhân lực, phương tiện, vật tư, hóa chất, địa điểm tiêu hủy, kinh phí và báo cáo ngay những khó khăn vượt thẩm quyền.
Bên cạnh đó, tiếp tục chỉ đạo tiêm phòng các loại vaccine cho đàn vật nuôi, bảo đảm đạt tỷ lệ hơn 80% tổng đàn.
Công an tỉnh Nghệ An được yêu cầu chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương tăng cường phối hợp cơ quan thú y, quản lý thị trường, chính quyền địa phương kiểm soát các tuyến vận chuyển, điểm thu gom, giết mổ có nguy cơ cao; phát hiện, ngăn chặn, xử lý hành vi vận chuyển, buôn bán, giết mổ trái phép lợn bệnh, lợn chết và sản phẩm không rõ nguồn gốc. Xác minh, xử lý theo thẩm quyền hành vi giấu dịch, vứt xác lợn gây ô nhiễm, làm lây lan dịch.
“Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh nếu thiếu trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo để dịch tả lợn châu Phi và các loại dịch bệnh nguy hiểm khác trên đàn gia súc, gia cầm phát sinh, lây lan ra diện rộng, gây thiệt hại lớn trên địa bàn quản lý”, Công điện nêu rõ.
