Không để dồn khối lượng thanh toán
Thông tin từ Bộ Tài chính cho biết, lũy kế đến hết ngày 31/10/2026, giải ngân vốn đầu tư công kế hoạch năm 2026 đạt hơn 708 nghìn tỷ đồng, bằng 74,1% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương thực hiện tiết kiệm để dự kiến đầu tư cho đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân của cả nước đạt 76,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân cao hơn 19,7% về tỷ lệ và cao hơn gần 218 nghìn tỷ đồng về số tuyệt đối.
Đáng lưu ý, giải ngân vốn trong tháng 9 đã tăng tốc, bằng 1,58 lần so với tháng trước (133,4 nghìn tỷ đồng), cho thấy tiến độ đang được đẩy nhanh vào những tháng cuối năm. Trong tháng 10, khối lượng giải ngân đạt 65,6 nghìn tỷ đồng.
Tính đến hết ngày 31/10/2026, có 8 bộ, ngành và 16 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân cả nước. Tuy nhiên, vẫn còn 25 bộ, ngành và 18 địa phương giải ngân dưới mức bình quân, trong đó 2 bộ, ngành đạt tỷ lệ dưới 15% và chưa giải ngân.
Trong bức tranh kinh tế-xã hội 9 tháng năm 2026, Hà Tĩnh nổi bật khi đứng thứ hai cả nước về tốc độ tăng trưởng GRDP, đạt 12,3%, đồng thời ghi nhận kết quả tích cực trong giải ngân vốn đầu tư công. Diễn biến tích cực này tiếp tục được duy trì trong tháng 10.
Để có kết quả giải ngân vốn đầu tư vượt tiến độ, đóng góp mạnh mẽ vào tăng trưởng kinh tế, tỉnh Hà Tĩnh đã có nhiều giải pháp quyết liệt như thành lập các đoàn công tác do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh trực tiếp đôn đốc hằng tuần tại công trường; quy trách nhiệm và mốc thời gian cụ thể xử lý các vấn đề trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; công khai kết quả giải ngân gắn với trách nhiệm người đứng đầu.
Đặc thù của hoạt động đầu tư là dù khối lượng công việc đã hoàn thành, nếu hồ sơ chưa đầy đủ để gửi kho bạc thì vốn vẫn chưa thể giải ngân. Để tránh tình trạng thanh toán dồn vào cuối năm, Ban Thường vụ Tỉnh ủy giao Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước theo dõi tiến độ giải ngân, tham mưu điều chuyển vốn, hướng dẫn, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đồng thời đẩy nhanh thi công và thanh toán khối lượng hoàn thành.
Chia sẻ về kinh nghiệm đẩy nhanh giải ngân, ông Ngô Đức Quý, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng công trình dân dụng Hà Tĩnh cho biết, nhờ cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin, toàn bộ thủ tục thanh toán qua Kho bạc Nhà nước hiện được thực hiện trực tuyến. Nhờ đó, thời gian xử lý giải ngân chỉ còn 2 ngày đối với hồ sơ thanh toán và 1 ngày đối với hồ sơ tạm ứng.
Chấm điểm KPI để đôn đốc giải ngân
Trong chặng nước rút nhằm hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026, bên cạnh những vướng mắc kéo dài như giải phóng mặt bằng chậm, phân bổ vốn chậm do thiếu thủ tục đầu tư, năng lực thực hiện dự án của một số chủ đầu tư còn hạn chế…, còn có tình trạng khan hiếm, thiếu hụt nguồn cung và giá nguyên vật liệu xây dựng tăng cao, khó khăn trong thu hút lao động và chi phí nhân công ngày càng tăng.
Bà Nguyễn Thị Mai Hạnh, Trưởng ban Hệ thống tài khoản quốc gia (Cục Thống kê) nhận định, thúc đẩy các động lực tăng trưởng gồm đầu tư công, xuất khẩu và tiêu dùng là một trong những yếu tố quyết định để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Vì vậy, việc đẩy nhanh giải ngân, chuyển vốn đầu tư công thành khối lượng xây dựng và năng lực sản xuất thực tế trong quý IV có ý nghĩa then chốt.
Từ kỳ báo cáo tháng 10/2026, Bộ Tài chính chính thức áp dụng chấm điểm KPI trong đánh giá kết quả thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công. Theo bà Nguyễn Thị Quế Hương, Phó Vụ trưởng Đầu tư và Phát triển hạ tầng (Bộ Tài chính), việc chấm thử đã được triển khai trong các kỳ báo cáo tháng 7, 8 và 9 để rút kinh nghiệm, điều chỉnh phương pháp đánh giá, xếp loại, bảo đảm phản ánh sát hơn kết quả thực tế.
Kết quả chấm điểm giải ngân vốn đầu tư công kỳ tháng 10 cho thấy ở chỉ tiêu giải ngân kế hoạch vốn năm 2026 có 7 bộ, ngành và 13 địa phương đạt mức “giải ngân rất tốt”, trong đó có 5 bộ, ngành và 1 địa phương đạt điểm tối đa (100 điểm), gồm Ngân hàng Chính sách xã hội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Ngân hàng Phát triển Việt Nam, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, tỉnh Điện Biên.
Bên cạnh đó, có 15 bộ, ngành và 16 địa phương đạt mức “giải ngân tốt”; 7 bộ, ngành và 4 địa phương đạt mức “giải ngân trung bình”; 4 bộ, ngành và 1 địa phương “giải ngân chưa tốt”.
Đối với chỉ tiêu giải ngân kế hoạch vốn kéo dài, có 9 bộ, ngành và 17 địa phương đạt mức “giải ngân rất tốt”, trong đó có 7 bộ, ngành và 15 địa phương đạt điểm tối đa (100 điểm), gồm Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Thông tấn xã Việt Nam, Bộ Xây dựng, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hải Phòng, Gia Lai, Điện Biên, Nghệ An, Lai Châu, Hà Tĩnh, Đồng Tháp, Thành phố Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, Thanh Hóa, Lào Cai, Tuyên Quang, Đắk Lắk, Thái Nguyên.
Bên cạnh đó, có 3 bộ, ngành và 10 địa phương đạt mức “giải ngân tốt”; 6 bộ, ngành và 3 địa phương có mức “giải ngân trung bình”. Đáng lưu ý vẫn còn 5 bộ, ngành và 4 địa phương “giải ngân chưa tốt”, thể hiện qua kết quả chấm điểm chỉ đạt từ 57,4 -31,68 điểm tính theo thang điểm 100.
Theo quy định, KPI giải ngân vốn đầu tư công được chấm điểm tự động hằng tháng, hằng quý và cả năm trên hệ thống công nghệ thông tin của Bộ Tài chính; đồng thời truyền dữ liệu sang Hệ thống thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ. Kết quả chấm điểm cả năm là một trong những tiêu chí đánh giá hiệu quả đầu tư công; làm cơ sở để các bộ, cơ quan trung ương và địa phương xây dựng tiêu chí đánh giá, xếp loại chất lượng tập thể, cá nhân.
Để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm, Bộ Tài chính tập trung chủ động thực hiện các biện pháp điều hành để đáp ứng nhu cầu vốn theo kế hoạch năm 2026 cho các bộ, ngành, địa phương , bảo đảm ưu tiên vốn cho các dự án hạ tầng chiến lược, liên vùng, có khả năng giải ngân lớn và tác động lan tỏa mạnh.
Tổng hợp nhu cầu điều chỉnh kế hoạch vốn của các bộ, ngành, địa phương để báo cáo cấp có thẩm quyền phương án xử lý đối với kế hoạch vốn chưa phân bổ chi tiết, điều chuyển cho các nơi có nhu cầu sử dụng.
Thực hiện công khai tình hình giải ngân vốn đầu tư công của các bộ, ngành, địa phương hằng tuần, hằng tháng trên Cổng thông tin điện tử Bộ Tài chính và các phương tiện thông tin đại chúng, là cơ sở để các đơn vị nắm bắt tiến độ giải ngân chung của cả nước và triển khai các giải pháp đôn đốc, chỉ đạo, điều hành…