Ðất "vàng" dùng để làm gì?

Theo báo cáo của Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, tới nay, đã có tám bộ, ngành được bố trí địa điểm di dời, đang xây dựng hoặc đã hoàn thành xây dựng trụ sở mới như Bộ Tài nguyên và Môi trường; Thanh tra Chính phủ; Bộ Khoa học và Công nghệ... Quỹ đất đã bố trí di dời các cơ quan này khoảng 20,21 ha. 11 bộ, ngành khác đang đề xuất di dời do không phù hợp định hướng Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô hoặc quy hoạch phân khu được duyệt. Chủ trương di dời 11 cơ quan này đã được cấp thẩm quyền chấp thuận, trong đó có Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Tư pháp, Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn... Quỹ đất để bố trí các cơ quan đề xuất chưa di dời khoảng 77 ha. Trong đó, khu trung tâm Tây Hồ Tây có quy mô 27 ha dành bố trí trụ sở mới các bộ. Bên cạnh đó, khu Trung tâm Hội chợ triển lãm quốc gia, tại xã Mễ Trì (Từ Liêm), sẽ có khoảng 30 đến 50 ha đất cho các bộ, ngành. Tổng diện tích quỹ đất sau di dời ước tính khoảng 50,8 ha. Về cơ chế thực hiện, Bộ Xây dựng đang chủ trì, phối hợp các bộ, các sở, ngành của TP Hà Nội để xây dựng chính sách di dời, xây dựng trụ sở mới.

Việc ứng xử với quỹ đất "vàng" sau di dời như thế nào? Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội cho rằng, cần ưu tiên đáp ứng nhu cầu hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật thiết yếu của khu vực, bố trí chức năng công cộng, tiện ích phục vụ đô thị. Ðây là vấn đề đã được dư luận cũng như các chuyên gia trong các lĩnh vực đặc biệt quan tâm. Nhiều ý kiến cho rằng, phải hạn chế tới mức thấp nhất việc xây dựng nhà ở tại các vị trí này.

Ðang có bốn đề xuất xây dựng khách sạn tại khu đất của các bộ: Khoa học và Công nghệ; Giao thông vận tải; Lao động - Thương binh và Xã hội; Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Bốn đề xuất xây trung tâm thương mại tại các khu vực di dời, ba đề xuất làm bảo tàng, nhưng hai trong ba đề xuất xây dựng bảo tàng nằm ở thứ tự ưu tiên cuối cùng. Riêng khu đất của Bộ Giáo dục và Ðào tạo sau khi di dời được đề xuất xây trung tâm thương mại, văn phòng, nhà ở tái định cư... Toàn bộ diện tích khu đất của Thanh tra Chính phủ sau khi di dời (gần 0,5 ha tại 220 phố Ðội Cấn, Ba Ðình) sẽ được dành để xây dựng nhà ở cho cán bộ, nhân viên Thanh tra Chính phủ.

Về vấn đề này, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực quản lý đô thị không đồng tình và cho rằng, Hà Nội đang thiếu không gian công cộng, khu vui chơi, giải trí, trường học cấp 1, quỹ đất ấy nên dành cho những việc nêu trên. Ðiều đó sẽ góp phần làm cho xã hội phát triển lành mạnh, và đây là cơ hội lớn để làm việc này. Thế nên, tuyệt đối không xây dựng nhà cao tầng, khiến áp lực đô thị nặng thêm.

Nhiều quan điểm đồng tình với việc để Hà Nội thống nhất xử lý chứ không thể để từng bộ, ngành giải quyết theo hướng cân đối riêng theo nhu cầu của mình. Bởi thực tế, việc di dời các cơ sở gây ô nhiễm, các trường học, bệnh viện ra khỏi nội thành còn chưa hoàn tất, thì một diện tích lớn quỹ đất "vàng" ấy lại bị sử dụng làm nhà ở cao tầng hoặc trung tâm thương mại, đang gây ra áp lực lớn cho hạ tầng đô thị. Và ngay cả người dân Thủ đô cũng không đồng tình. Thứ hai, với việc di dời trụ sở các bộ, ngành, bản chất Hà Nội là địa phương cấp đất mới, lẽ đương nhiên Hà Nội phải là địa phương thu hồi đất, giải phóng mặt bằng địa điểm cũ. Có chuyên gia nhấn mạnh: Thành phố Hà Nội đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch xây dựng chung, vì vậy, cần quy hoạch rõ ràng, lập trường vững vàng, không để tình trạng di dời manh mún, thiếu tập trung, phá vỡ quy hoạch.