Cứu dòng sông Cà Mau khỏi “án tử” xung điện

Giăng “lưới thép” trên sông, chặn đứng đòn tận diệt

Nguồn lợi thủy sản từ bao đời nay được xem là “mạch máu” nuôi dưỡng sinh kế của biết bao thế hệ người dân vùng sông nước Cà Mau. Nhưng chỉ vì cái lợi nhỏ trước mắt, không ít người đã nhẫn tâm dùng đến xung điện. Chỉ với một cú nhấn nút vô tình, cả một vùng nước rùng mình tê liệt. Từ cá lớn, cá bé cho đến những mầm sống mỏng manh như trứng nước cũng chẳng thể nào thoát khỏi lưỡi hái tử thần. Đó là một sự tàn sát âm thầm nhưng vô cùng khốc liệt, khiến những dòng sông quê hương dần trở nên “vô sinh”, cạn kiệt sức sống…

Nhận diện rõ nguy cơ đau lòng này và quyết không để những dòng sông phải “chết” vì sự thiếu hiểu biết và lòng tham, Đảng ủy Công an Cà Mau đã kịp thời tham mưu cho Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 01-CT/TU vào ngày 28/11/2025. Mục tiêu cốt lõi là tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của các cấp ủy đảng, chính quyền nhằm ngăn chặn hoạt động khai thác nguồn lợi thủy sản có tính hủy diệt.

Tại hội nghị tổng kết năm 2025, đồng chí Lữ Quang Ngời, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau, đã trăn trở bộc bạch rằng, dù sản lượng thủy sản của tỉnh trong năm qua đạt con số đầy tự hào là hơn 1,2 triệu tấn, thế nhưng nếu không kiên quyết dừng lại những hành vi tận diệt này, thì “kho báu” vô giá dưới dòng nước sẽ chẳng mấy chốc mà cạn kiệt, để lại hệ lụy khôn lường cho thế hệ mai sau.

Từ đòn bẩy của Chỉ thị 01, Cà Mau huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Từ lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng cho đến Kiểm ngư và Thanh tra chuyên ngành… đều đồng loạt vào cuộc một cách đồng bộ. Thông điệp bảo vệ dòng sông được đưa vào từng buổi sinh hoạt chi bộ, lan tỏa đến từng cuộc họp dân. Trách nhiệm được phân công rành mạch, rõ người, rõ việc, để giờ đây, mỗi mét kênh, mỗi khúc sông đều có những ánh mắt cẩn trọng ngày đêm canh giữ.

Đặc biệt, trong những ngày cuối năm, khi cái nắng hanh hao đầu mùa bắt đầu nhuộm vàng trên các vuông tôm ở Đầm Dơi, Năm Căn, Ngọc Hiển…, cũng là lúc các chiến sĩ Công an tỉnh âm thầm bước vào một chiến dịch quy mô. Với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, mục tiêu cao nhất là dập tắt triệt để tiếng “tạch tạch” đầy ám ảnh của những bộ kích điện trên sông.

Lực lượng chức năng đã đổi mới chiến thuật, chuyển từ thế dàn trải thụ động sang phương châm “đánh đúng thời điểm, trúng đối tượng”. Chia sẻ về chiến thuật này, Trung tá Nguyễn Thanh Nguyên, Trưởng Công an xã Tân Hưng (tỉnh Cà Mau) cho biết, thông qua công tác trinh sát, lực lượng đã nắm trọn quy luật hoạt động của những “thợ săn” đêm. Họ thường lợi dụng khoảng thời gian từ khuya đến rạng sáng, khi vạn vật chìm trong sương mù và vắng người qua lại để hành động, và đây chính là thời khắc quyết định để các tổ tuần tra đường thủy xuất kích.

Những chiếc xuồng máy âm thầm lướt nhẹ trong đêm, gọng kìm siết chặt từ sự kết hợp hoàn hảo giữa tuần tra công khai và mật phục bí mật đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Chỉ tính riêng trong tuần đầu ra quân cao điểm phục vụ Tết Bính Ngọ 2026, 15 đơn vị công an cấp xã tại Cà Mau đã đồng loạt ra quân, tóm gọn 22 vụ cùng 24 đối tượng, thu giữ hàng chục bộ kích điện, bình ắc quy và xuồng máy. Đây quả thật là những con số biết nói, thể hiện sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng nhằm trả lại sự bình yên cho dòng sông.

Khi mỗi người dân là một “trạm gác” giữ sông

Dẫu vậy, chính quyền tỉnh Cà Mau nhận thức rất rõ, nếu chỉ nhờ vào những chuyến tuần tra đêm, hay mệnh lệnh hành chính, “cuộc chiến” giữ sông sẽ khó đi đến thắng lợi bền vững sau cùng. Cũng vì lẽ đó, công tác tuyên truyền luôn đi trước một bước, lấy nhân dân làm trung tâm và chủ thể của mọi giải pháp.

Bằng cách đa dạng hóa phương thức tuyên truyền, lực lượng Công an đã kiên trì đi từng ngõ, gõ từng nhà, khéo léo vận động những người có nguy cơ vi phạm từ bỏ công cụ, chuyển sang những sinh kế hợp pháp. Các số điện thoại đường dây nóng được dán công khai, biến mỗi người dân trở thành một “trinh sát” cơ sở đáng tin cậy, gắn liền với chính sách khen thưởng xứng đáng khi lập công.

Sự chuyển biến sâu sắc trong nhận thức của ông Triệu Vi Khai ở khóm Kim Cấu, phường Vĩnh Trạch là một thí dụ cảm động. Từng có một thời bấu víu mưu sinh bằng chiếc máy siệt điện, nhưng sau những lời giải thích thấu tình đạt lý của cán bộ Công an về hệ lụy tàn khốc đối với môi trường, ông đã tự nguyện mang toàn bộ đồ nghề đi nộp cho chính quyền.

Bằng chất giọng chân chất của người miền Tây, ông Khai bộc bạch: “Bản thân tôi đã thực sự tỉnh ngộ, nhận ra việc làm ấy không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tự tước đoạt đi nguồn sống của chính gia đình mình và con cháu mình mai sau”.

Sự thức tỉnh ấy dần lan tỏa mạnh mẽ khi có đến hơn 400 trường hợp tương tự tự nguyện mang giao nộp công cụ kích điện. Hơn 150 nguồn tin có giá trị từ quần chúng cung cấp kịp thời giúp lực lượng chức năng xử lý triệt để các hành vi vi phạm. Nhờ sự đồng lòng đó, trong năm 2025, hơn 220 đối tượng đã bị xử lý nghiêm minh với tổng số tiền phạt hành chính lên tới hơn 1 tỷ đồng, và có 8 đối tượng bị khởi tố hình sự. Những bản án nghiêm minh ấy đã tạo ra sức răn đe mạnh mẽ, góp phần vãn hồi vấn nạn dùng xung điện trong khai thác tại vùng sông nước Cà Mau.

Lưới pháp luật vẫn giăng kín trên từng ngã sông, nhưng sự đồng thuận của nhân dân mới là lá chắn thép vững vàng nhất. Dòng sông Cà Mau giờ đây không còn quặn thắt bởi những luồng điện chết chóc. Nó đang êm đềm vỗ sóng, mang theo khát vọng về một hệ sinh thái trù phú và sự phát triển bền vững trao truyền cho thế hệ mai sau.