Chống buôn lậu qua đường hàng không

Theo số liệu thống kê của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), thời gian qua, hoạt động giao thương, nhất là hoạt động xuất nhập cảnh của hành khách qua đường hàng không tăng nhanh (khoảng 15-17%/năm).

Tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, trong 6 tháng đầu năm 2026, cơ quan Hải quan đã làm thủ tục cho 48.177 chuyến bay (bằng 108,5 % cùng kỳ năm 2025), 9.632.285 lượt hành khách (bằng 113,6% cùng kỳ năm 2025) và khoảng 318.510 tấn hàng hóa xuất nhập cảnh.

Cùng với sự tăng trưởng này, các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa qua đường hàng không cũng có chiều hướng gia tăng. Từ đầu năm đến nay, Chi cục Hải quan khu vực I đã phát hiện và xử lý kịp thời 622 vụ vi phạm buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới qua đường hàng không, phạt số tiền 81,5 tỷ đồng. Trong đó, bắt giữ 11 vụ vận chuyển trái phép chất ma túy với 13 đối tượng, thu giữ 118,08 kg ma túy các loại...

Đội phó Hải quan Cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài (Chi cục Hải quan khu vực I) Phùng Quang Minh cho biết, hàng hóa buôn lậu qua đường hàng không chủ yếu là hàng gọn nhẹ, trị giá cao với các mặt hàng vi phạm đa dạng, nhiều chủng loại. Thủ đoạn của các đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép qua đường hàng không, chuyển phát nhanh ngày càng tinh vi, phức tạp và liên tục thay đổi phương thức nhằm qua mặt các cơ quan chức năng.

Theo lực lượng chức năng, các đối tượng thường lợi dụng việc phân luồng kiểm tra khai báo thành các mặt hàng khác để được phân luồng xanh, vàng, tránh bị phân luồng đỏ hoặc lợi dụng chính sách nhập khẩu quà tặng, quà biếu, xé nhỏ hàng hóa gửi cho nhiều tên người nhận khác nhau sau đó thu gom lại.

Các đối tượng còn khai báo sai về tên hàng, mã HS, xuất xứ, số lượng, chất lượng, trị giá; sửa chữa, giả mạo chứng từ; hoặc trà trộn, lợi dụng gửi hàng hóa qua hành lý xách tay của hành khách, du học sinh, người đi công tác nước ngoài; ma túy thường được cất giấu, ngụy trang trong thực phẩm chức năng, rượu, mỹ phẩm...

Đơn cử, ngày 3/3/2026, thông qua các biện pháp nghiệp vụ, Hải quan Cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài phối hợp Phòng Cảnh sát kinh tế đã phát hiện, khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với bốn đối tượng người Việt Nam cất giấu tổng cộng 12,3 kg vàng miếng trong người nhằm tránh sự phát hiện của lực lượng kiểm soát tại sân bay.

Các vụ vi phạm đã được phát hiện, bắt giữ tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài thường được thực hiện theo hai đường. Một là, đường hành lý của hành khách nhập cảnh hoặc thành viên tổ bay tiếp tay thực hiện hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép. Con đường thứ hai là đường hàng hóa, thông qua các công ty dịch vụ giao nhận, sử dụng vận đơn có thông tin người nhận hàng không cụ thể, địa chỉ không rõ ràng và vận chuyển qua nhiều khâu trong nội địa khó xác minh.

Trong bối cảnh lưu lượng hàng hóa, phương tiện, hành khách gia tăng nhưng lực lượng chức năng tại Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài giảm khoảng 10% sau tinh gọn, Chi cục Hải quan khu vực I đã đẩy mạnh hiện đại hóa, khai thác hiệu quả hệ thống trang thiết bị chuyên dùng và tăng cường phối hợp các lực lượng chức năng trên địa bàn trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại.

Đồng chí Bài Phùng Quang Minh cho biết, đơn vị sẽ tiếp tục tăng cường hoạt động thu thập thông tin, nắm tình hình, tập trung vào các tuyến đường, đối tượng, hàng hóa trọng điểm; xây dựng các phương án, kế hoạch điều tra, xác minh, đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả, triệt phá các đường dây buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển trái phép hàng hóa qua đường hàng không.

Bên cạnh đó, tăng cường lực lượng chuyên trách làm công tác kiểm soát hải quan; thường xuyên tập huấn nâng cao năng lực, ý thức chấp hành kỷ cương hành chính, quy chế công vụ cho cán bộ, công chức. Đơn vị tích cực phối hợp các lực lượng trong công tác kiểm tra, kiểm soát hành khách, hành lý, phương tiện vận tải tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài; tăng cường tuyên truyền pháp luật về hải quan để cảnh báo người dân, khách du lịch không vi phạm, góp phần xây dựng Cảng hàng không quốc tế Nội Bài văn minh, thân thiện, an toàn.