Một tường phổ thông trung học chỉ cần đầu tư khoảng 20-25 triệu đồng đã có một bộ công cụ chấm thi trắc nghiệm tự động có thể thay thế công sức vất vả, mệt nhọc của giáo viên. Nếu nhập của Anh, chiếc máy này có giá không dưới 300 triệu đồng, còn máy Trung Quốc cũng phải chi hơn 100 triệu.
Không chỉ giảm chi phí đầu tư, máy còn có chi phí vận hành thường xuyên rất thấp, cho phép người dùng được chủ động hoàn toàn về vật tư từ phiếu làm bài trên giấy tới các linh kiện thay thế, duy tu bảo dưỡng máy.
Máy đã được thử nghiệm thành công tại Trường trung học phổ thông Nguyễn Trãi (Hải Phòng). Ngay trong năm học này, hàng loạt các trường PTTH của Hải Phòng như An Dương, Nam Triệu, Ngô Quyền, Mạc Đĩnh Chi, Đồng Hòa, Nguyễn Đức Cảnh... và các Sở Giáo dục Hà Tây, Thanh Hóa, Bắc Ninh... đã ứng dụng triển khai công nghệ chấm thi mới này.
Máy được thiết lập trên cơ sở một máy tính cá nhân (PC) kết hợp với một máy quét thông thường để thực hiện các chức năng của một máy chuyên dụng chấm phiếu trả lời trắc nghiệm trên giấy, theo mẫu tiêu chuẩn do Cục Khảo thí (Bộ GD-ĐT) ban hành. Máy quét được dùng để chuyển phiếu bài làm của thí sinh trên trên giấy ra dạng file ảnh, đưa vào máy tính. Tại đây, các thuật toán xử lý ảnh và nhận dạng điểm sẽ chiết ra các thông tin cần thiết từ phiếu làm bài thi.
Thông tin sẽ được xuất ra theo đúng định dạng mà Cục Khảo thí quy định. Căn cứ trên các thông tin này, thuật toán chấm điểm sẽ cho ra kết quả bài làm khi đáp án và thang điểm được nhập vào máy. Thuật toán xử lý ảnh phiếu thi được thiết lập trực tiếp trên các công cụ toán học cơ bản, không sử dụng tới các thư viện chương trình nhận dạng sẵn có trên thị trường. Do đó, máy có tốc độ xử lý nhanh và đạt độ chính xác cao. Tốc độ xử lý ảnh đạt 90 trang/phút, vượt xa tốc độ các loại máy quét tài liệu nhanh nhất hiện có nên thời gian chấm điểm chỉ gói gọn trong thời gian quét phiếu thi.
Theo TSKH Phạm Huy Điển - trưởng phòng nghiên cứu phát triển phần mềm, công nghệ này không chỉ chấm các bài thi làm trên phiếu theo mẫu chuẩn của Cục Khảo thí ban hành mà có thể phát triển để áp dụng cho các mẫu giấy thi khác. Nó cho phép người sử dụng hoàn toàn chủ động trong việc in phiếu làm bài cho thí sinh theo mẫu được thiết kế sẵn, bằng máy in laser thông thường.
Trong máy có sẵn hai giải pháp đơn giản cho việc nhập đáp án của đề thi: thông qua máy quét (nếu có sẵn đáp án dưới dạng phiếu) hoặc nhập trực tiếp qua giao diện trên màn hình của máy (khi không có đáp án dạng phiếu). Các chức năng này đều nhanh và dễ sử dụng. Với tốc độ chấm khoảng 6.000 bài/giờ (sau khi đã được nhập qua máy quét), tốc độ chấm bài của máy tương đồng các máy nhập ngoại đắt tiền hiện nay. Kết quả của từng kỳ thi sẽ được lưu trong một cơ sở dữ liệu có thể in kết quả riêng rẽ cho từng thí sinh, và cũng có thể in dưới dạng một danh sách tập thể, thuận tiện cho việc công bố chung.
Để chống tệ nạn quay cóp trong thi cử, máy hỗ trợ khả năng sử dụng nhiều đề thi khác nhau trong cùng một lần thi. Cùng với đó máy hỗ trợ khả năng chấm đồng thời nhiều môn trong cùng một lúc, và tự động xếp điểm của mỗi môn vào một trường trong cơ sở dữ liệu kết quả thi, sau đó xuất ra file dạng Excel quen thuộc.
Với chức năng chấm bài trực tiếp (thông qua giao diện phiếu làm bài trên màn hình máy tính, mà không qua máy quét) máy sẽ kiểm định lại kết quả đã được chấm tự động qua máy quét, khi có nhu cầu. Đây cũng là chức năng để xử lý những phiếu bài làm mắc lỗi về phương diện hình thức khiến cho máy quét không cho ra một file quét chuẩn mực. Chức năng này giúp cho mọi thí sinh có thể tự kiểm định lại kết quả chấm thi (qua mạng). Đây cũng chính là công cụ cho phép phụ huynh trực tiếp theo dõi và nắm bắt kết quả học tập của con em mình.
Để giữ tính bảo mật, tránh gian lận, sửa chữa trong chấm thi, công nghệ ký điện tử của máy sẽ kiểm định tính trung thực của các file dữ liệu kết quả thi xuất ra từ các máy chấm cùng loại. Mọi sự sửa đổi trên file kết quả (dù là nhỏ nhất) đều bị phát hiện. Khi chức năng này được mở ra trên mạng thì mọi người đều có thể kiểm định được tính xác thực của thông tin có trong phiếu báo kết quả thi của bất kỳ thí sinh nào.
Trong năm học 2006-2007 vừa qua, ba trường Nguyễn Trãi, An Dương và Nam Triệu đã sử dụng công nghệ chấm thi này với lượng bài thi gần chục vạn bài; đồng thời sử dụng luyện cho học sinh thi trắc nghiệm khách quan.
TS. Điển khẳng định, việc dùng máy chấm thi trắc nghiệm sẽ tiết kiệm được kinh phí cho Nhà nước. Mặt khác, cho phép mọi trường phổ thông trong cả nước có thể tiếp cận được mô hình và công cụ triển khai thi trắc nghiệm hiện đại, tự động, khách quan.
