Bộ Y tế định hướng 5 nhiệm vụ phát triển dược bệnh viện

Sáng 18/7 tại Phú Thọ, Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam phối hợp Sở Y tế tỉnh Phú Thọ, Hội Y Dược tỉnh Phú Thọ, Trường đại học Dược Hà Nội, Trường Dược-Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị khoa học dược bệnh viện lần thứ nhất - năm 2026 với chủ đề Dược bệnh viện trong kỷ nguyên mới.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết, thuốc là một trong những can thiệp phổ biến nhất trong y học, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu thiếu một hệ thống quản trị chặt chẽ.

Tổ chức Y tế thế giới ước tính sai sót liên quan đến thuốc gây thiệt hại khoảng 42 tỷ USD Mỹ mỗi năm và đã phát động sáng kiến “Medication Without Harm - Sử dụng thuốc không gây tổn hại”, với mục tiêu giảm 50% các tổn hại nghiêm trọng, có thể phòng tránh. Một tổng quan gồm 13 nghiên cứu tại Hoa Kỳ cũng cho thấy, sự tham gia của dược sĩ trong chuyển tiếp điều trị có thể làm giảm khoảng 37% sai sót thuốc.

Những con số đó khẳng định dược bệnh viện không chỉ là mua, bảo quản và cấp phát thuốc, mà là một cấu phần thiết yếu của an toàn người bệnh, chất lượng điều trị và hiệu quả hệ thống y tế.

Nhiều quốc gia đã chuyển từ tư duy quản lý thuốc sang tối ưu hóa sử dụng thuốc, đưa dược sĩ vào nhóm điều trị, tham gia theo dõi liệu trình, quản lý kháng sinh, giám sát thuốc nguy cơ cao và tư vấn người bệnh.

Tại Việt Nam, từ khi Chính phủ ban hành Nghị định số 131 năm 2020, nhiều bệnh viện đã đưa dược sĩ xuống khoa điều trị, triển khai thông tin thuốc, cảnh giác dược, quản lý kháng sinh, theo dõi nồng độ thuốc và tư vấn người bệnh. Một số mô hình đã tiệm cận thực hành quốc tế.

Tuy nhiên, kết quả triển khai chưa đồng đều. Ở không ít cơ sở, nguồn lực của khoa Dược vẫn tập trung chủ yếu cho cung ứng, mua sắm và thủ tục hành chính; dược sĩ lâm sàng chưa thực sự là thành viên thường xuyên của nhóm điều trị. Nhân lực và điều kiện thực hành còn chênh lệch; dữ liệu phân tán; hệ thống thông tin chưa kết nối đầy đủ; chưa có bộ chỉ số thống nhất để đo lường kết quả. Nếu không giải quyết đồng bộ những vấn đề này, dược lâm sàng rất dễ dừng ở việc có bộ phận, có kế hoạch, có báo cáo, nhưng chưa tạo ra thay đổi thực chất đối với người bệnh.

Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn mong muốn sau hội nghị, sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới, đưa dược bệnh viện Việt Nam chuyển từ bảo đảm cung ứng sang quản trị sử dụng thuốc, từ thực hiện nhiệm vụ sang tạo ra giá trị, từ hoạt động hỗ trợ trở thành một trụ cột của chất lượng điều trị và an toàn người bệnh.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn đề nghị các đơn vị tập trung thực hiện 5 nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng hoạt động dược bệnh viện.

Thứ nhất, chuyển từ quản lý cung ứng thuốc sang quản trị toàn diện quá trình sử dụng thuốc, lấy hiệu quả, an toàn và giá trị điều trị cho người bệnh làm thước đo; xây dựng gói hoạt động dược lâm sàng tối thiểu và bộ chỉ số đánh giá thống nhất.

Thứ hai, đưa dược sĩ lâm sàng trở thành thành viên của nhóm điều trị, ưu tiên triển khai tại các chuyên khoa có nguy cơ cao; tăng cường đối chiếu thuốc, giám sát tương tác, sai sót và tư vấn sử dụng thuốc an toàn cho người bệnh.

Thứ ba, chuẩn hóa và phát triển nguồn nhân lực dược bệnh viện, xây dựng chuẩn năng lực, đẩy mạnh đào tạo thực hành và nâng cao năng lực chuyên môn của dược sĩ lâm sàng.

Thứ tư, lấy dữ liệu và chuyển đổi số làm nền tảng đổi mới hoạt động dược bệnh viện; chuẩn hóa dữ liệu thuốc, kết nối với bệnh án điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ quyết định lâm sàng, bảo đảm an toàn và bảo mật thông tin.

Thứ năm, gắn hoạt động dược bệnh viện với hiệu quả điều trị, bảo hiểm y tế và kinh tế y tế; lựa chọn, sử dụng thuốc dựa trên bằng chứng khoa học và hiệu quả thực tế, hướng tới tối ưu giá trị sức khỏe cho người bệnh.

Thứ trưởng cũng đề nghị Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo và các bệnh viện; tham gia tư vấn, phản biện chính sách, xây dựng hướng dẫn chuyên môn và phát triển mạng lưới đào tạo dược bệnh viện.