Mục tiêu Dự án Luật được xây dựng nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh. Dự án khắc phục những bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo phát sinh trong quá trình thi hành pháp luật đã được người dân, doanh nghiệp kiến nghị...
Để thực hiện mục tiêu nói trên, Dự án Luật đang được nghiên cứu, xây dựng thông qua 2 nhóm chính sách lớn. Trong đó, trọng tâm là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền giữa Trung ương và địa phương, gắn với cải cách thủ tục hành chính.
Theo đó, nhiều thẩm quyền quản lý trong lĩnh vực thương mại, ngoại thương và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được điều chỉnh theo hướng phân định rõ trách nhiệm của các cấp, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục cho doanh nghiệp.
Ngoài các quy định hiện thực hóa các nội dung đã phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền theo Nghị định số 139/2025/NĐ-CP và Nghị định số 146/2025/NĐ-CP của Chính phủ, Dự án Luật dự kiến bổ sung một số nội dung phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong Luật Quản lý ngoại thương liên quan cấp phép gia công hàng hóa thuộc diện xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép từ Bộ Công thương sang Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tại khoản 2 Điều 51 Luật Quản lý ngoại thương theo đúng quan điểm “cấp nào sát thực tế, gần dân, sát dân, làm tốt hơn, hiệu quả hơn”.
Cụ thể, liên quan Luật Thương mại 2005, bãi bỏ các quy định về hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh và kinh doanh có điều kiện; bãi bỏ quy định giao Chính phủ quy định về lĩnh vực độc quyền Nhà nước tại Luật Thương mại được để bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư; mở rộng quyền tự do kinh doanh, giảm tối đa rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp theo đúng chủ trương của Đảng, quy định của Hiến pháp 2013 về quyền tự do kinh doanh là “người dân, doanh nghiệp được làm tất cả những gì pháp luật không cấm”;
Bãi bỏ các quy định về hợp đồng và giải quyết tranh chấp để thống nhất với Bộ Luật Dân sự, tránh mâu thuẫn trong quá trình áp dụng pháp luật, giải quyết tranh chấp hợp đồng; Bổ sung khái niệm “hàng giả” để làm rõ, tạo cơ sở pháp lý cụ thể cho công tác phòng, chống và xử lý vi phạm, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp làm ăn chân chính; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Liên quan Luật Quản lý ngoại thương, sửa đổi quy định trường hợp ngoại lệ cho phép doanh nghiệp nhập khẩu lại hàng hóa (bao gồm cả hàng cấm nhập khẩu) do chính doanh nghiệp sản xuất đã xuất khẩu về để sửa chữa, bảo hành sau đó xuất khẩu sang thị trường nước khác hoặc trả lại cho khách hàng để tạo thuận lợi cho hàng hóa xuất khẩu Việt Nam; Bổ sung nội dung làm rõ các tiêu chí cho cơ quan, tổ chức cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa và văn bản chấp thuận cho thương nhân tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu theo các FTAs; cơ chế nhà nhập khẩu đủ điều kiện tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa nhập khẩu…
Liên quan Luật Cạnh tranh và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bổ sung các quy định về hành vi bị cấm có liên quan cạnh tranh nhằm tạo hành lang pháp lý để xử lý các hành vi phản cạnh tranh, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh; Hoàn thiện các quy định về xác định thị trường liên quan, thị phần, thị phần kết hợp và sức mạnh thị trường đáng kể, hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền và các hành vi cạnh tranh không lành mạnh mới phát sinh trong thực tiễn để phản ánh đầy đủ đặc thù của các mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng số…
