Biên giới vững từ lòng dân

Tìm chủ cho đất

Thượng úy Nguyễn Xuân Hồng, lái xe Ðoàn KT-QP 327 cho biết: Trước năm 1998, Khu KT-QP Bắc Hải Sơn chỉ có 141 hộ dân, chủ yếu cư ngụ ở sâu trong nội địa, sát dọc tuyến biên giới thuộc địa phận đơn vị đảm nhiệm là một vùng "trắng" dân cư. Ðường từ phường Ka Long vào khu dự án không có, bộ đội phải mở đường, nhưng thi công chớm tới dốc Cua Bò dài chừng hai km chúng tôi tưởng phải đầu hàng, vì công việc rất khó khăn. Ðúng lúc ấy, có mấy mẹ con người dân tộc Dao, vai gùi hàng, đùm dúm, dắt díu nhau vất vả vượt dốc vào con đường mòn về bản. Hình ảnh đó khiến chúng tôi tự động viên nhau: Bà con đang rất cần mình, biên giới đang chờ mình. Thế nên, anh em đã hạ quyết tâm tiếp tục mở đường vượt dốc...

Dọc đường biên giới dài 34 km, vùng dự án ôm trọn hơn 10 nghìn ha, hiện có bốn dân tộc: Dao, Tày, Sán Chỉ, Kinh sinh sống. Kể về quá trình đi tìm chủ cho đất, Trung tá Khổng Minh Quang, Phó Giám đốc Lâm trường 42, chia sẻ: Muốn vận động được bà con thì gia đình mình phải gương mẫu đi trước. Nghĩ là làm, tôi về bàn với vợ. Nhưng bà xã tôi giãy nảy vì đang quen nếp làm ăn ở quê. Tôi thay đổi cách "tiến công" từng bước một và nói với cô ấy: Bộ đội ở được thì mình ở được, có anh ở đó em còn ngại gì. Hơn nữa, ra ngoài đó Nhà nước có chính sách hỗ trợ, có anh em đồng chí, đồng đội giúp đỡ. Dần dần cô ấy cũng xuôi và đầu năm 1999, tôi đưa cả gia đình ra đây. Sau đó, tôi tiếp tục vận động gia đình em trai, em gái rồi bà con chòm xóm hai xã: Ðức Chính và Bình Dương. Hơn mười gia đình tôi vận động từ Ðông Triều ra đây đều ổn định, nhiều gia đình khá giả, trong đó, anh Nguyễn Văn Hoàn đang đảm nhiệm cương vị Chủ tịch UBND xã Bắc Sơn bây giờ".

Từ khi có dự án, đơn vị phối hợp cấp ủy, chính quyền địa phương và các ban, ngành làm tốt công tác di, dãn được 517 hộ dân ra định cư, xây dựng vùng dự án, nâng tổng số hộ dân trong vùng dự án lên 658 hộ, với gần 3.000 nhân khẩu, được bố trí thành bảy thôn hành chính. Ðây là cơ sở để tách xã Hải Sơn thành hai xã: Bắc Sơn và Hải Sơn.

Khó khăn trước đây tưởng chừng như đã lùi vào quá khứ, nhưng khi vận động bà con tiến hành các thủ tục làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cán bộ, trí thức trẻ tình nguyện (TTTTN) của lâm trường cũng phải tốn không biết bao công sức. Anh Trần Ðại Dương cho biết: "Ðược đơn vị cử xuống các bản điều tra, nắm tình hình, vận động, hướng dẫn bà con làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhiều người nghi ngờ cho rằng, chúng em lừa bịp để cướp "sổ đỏ" của dân. Thực trạng đó lập tức được báo cáo Chỉ huy Lâm trường và đại diện Ban Giám đốc Lâm trường, cán bộ địa chính xã, phối hợp trưởng thôn, bản và đội ngũ TTTTN cùng đi vận động bà con mới tin".

Dân thoát nghèo, biên giới mới vững

An dân là mục tiêu mà tất cả các dự án của lâm trường hướng tới. Từ năm 2008 đến nay, lâm trường đã chủ động xây dựng kế hoạch giúp dân xóa đói, giảm nghèo theo "hai nội dung, sáu chương trình". Bằng nguồn vốn của trên, đơn vị phối hợp cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai thực hiện các mô hình giảm nghèo như: Lợn, dê, bò sinh sản, ngô lai, hồng không hạt, lợn rừng, gà Tiên Yên, chim cút, dúi giống, khoai tây, cấy lúa cao sản... Khoan 55 giếng nước sạch, triển khai hàng chục km đường điện lưới, thi công hơn 25 km đường liên thôn, liên xã, xây mới hai trường học, hai trường mẫu giáo... Nói về hiệu quả của các chương trình, Trưởng thôn Lục Chắn (xã Hải Sơn) Nình A Sắt tâm đắc về dự án măng tre bát độ, chia sẻ: "Ban đầu nhiều nhà không hào hứng trồng loại cây này. Bộ đội cho giống, hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc, lại giúp cả công trồng nên mới có nhiều hộ tham gia. Khi thu hoạch, những cây măng to bằng cái phích, bán ra tiền thì nhiều người mới thấy hiệu quả và làm theo".

Là người trực tiếp tham gia giúp gia đình anh Nình A Dìn, ở bản Pò Hèn (xã Hải Sơn) trồng ngô lai và làm chuồng nuôi dê, TTTTN Nguyễn Hải Dương, kể: Tập quán của đồng bào chưa quen nên phải hướng dẫn tỉ mỉ từng việc. Ðơn cử như việc làm chuồng dê, anh Dìn bảo: Nhà mình vườn rừng rộng, cứ thả nó lên rừng ăn lá, sao phải làm chuồng tốn công, tốn của... Thế là TTTTN lại tìm cách thuyết phục để anh Dìn hiểu được sự cần thiết để kiểm soát đàn dê trong sinh sản, trú mưa bão, che chắn rét, sương muối... khi hiểu ra bà con mới làm chuồng cho dê.

Ðược biết, đến nay 100% số hộ dân ở xã Bắc Sơn và Hải Sơn đều yên tâm phấn khởi, bám trụ xây dựng quê hương thứ hai của mình; đời sống kinh tế - văn hóa hộ gia đình ngày càng phát triển; một số hộ gia đình có thu nhập bình quân đạt từ 30 đến 40 triệu đồng/năm. Cùng với đó, đơn vị còn tham gia đóng góp hàng trăm ngày công, hàng trăm triệu đồng kết hợp cùng các dự án xây dựng đường giao thông nông thôn, hệ thống cấp thoát nước, củng cố trường học... góp phần làm thay đổi diện mạo vùng dự án. Từ một vùng đất cằn cỗi, lạc hậu, nghèo nàn, đến nay nơi đây không còn hộ đói, số hộ nghèo giảm còn 6,72%; 100% số hộ dân có điện sinh hoạt, 80% số hộ được sử dụng nguồn nước sạch, các cháu đến độ tuổi đi học đều được đến trường.