Hiện nay, cả nước có khoảng 45 triệu lao động làm việc ở hơn 300 nghìn doanh nghiệp và lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp.
Tuy nhiên, những năm gần đây, tình trạng mất an toàn lao động (ATLÐ), bệnh nghề nghiệp, các vụ cháy nổ làm chết và bị thương nhiều người, gây thiệt hại tài sản của Nhà nước và xã hội có xu hướng tăng lên.
Theo thống kê của Cục An toàn lao động (Bộ LÐ-TB và XH), tỷ lệ tai nạn lao động (TNLÐ) hằng năm tăng cả về tổng số vụ, số vụ có người chết, người bị thương, số tài sản bị thiệt hại. Ở nhiều tỉnh và thành phố, trong các lĩnh vực sản xuất công nghiệp và xây dựng đã để xảy ra nhiều vụ TNLÐ, làm chết và bị thương nhiều người, số vụ cháy nổ hằng năm trên cả nước vẫn tăng.
Nguyên nhân chủ yếu của nhiều vụ TNLÐ và cháy nổ trong thời gian qua là do doanh nghiệp thiếu ý thức cải thiện điều kiện làm việc, do người sử dụng lao động và người lao động vi phạm quy trình, quy phạm kỹ thuật an toàn. Nhiều doanh nghiệp chỉ chú trọng đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh để thu lợi nhuận, không quan tâm vấn đề cải thiện điều kiện làm việc an toàn cho người lao động.
Thậm chí, một số doanh nghiệp, do nhiều nguyên nhân khách quan và nhất là chủ quan, vẫn duy trì dây chuyền công nghệ, máy móc, thiết bị cũ, lạc hậu, có nguy cơ cao xảy ra TNLÐ. Nhiều lao động làm việc ở khu vực nguy hiểm, nghề độc hại không được trang bị bảo hộ lao động hoặc không được chủ doanh nghiệp huấn luyện kiến thức và phương pháp bảo đảm ATLÐ, dẫn đến kém ý thức chấp hành kỷ luật lao động, tăng nguy cơ mất ATLÐ trong khi thực hiện công việc.
Nhiều bộ, ngành và địa phương, cơ quan nhà nước có thẩm quyền chưa thật sự quan tâm, chỉ đạo công tác an toàn - vệ sinh lao động phòng, chống cháy nổ (AT-VSLÐ-PCCN); buông lỏng quản lý, thanh tra, kiểm tra việc thực hiện. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ; nhiều vụ việc do doanh nghiệp hoặc người lao động vi phạm quy trình, quy phạm kỹ thuật an toàn gây ra TNLÐ nghiêm trọng chậm được điều tra, xử lý kịp thời và nghiêm minh.
Với chủ đề "Cải thiện điều kiện làm việc, hạn chế TNLÐ, bệnh nghề nghiệp, cháy nổ", Tuần quốc gia AT-VSLÐ-PCCN năm nay tổ chức từ ngày 16 đến 22-3 trong cả nước nhằm hướng các cấp, các ngành, các địa phương, doanh nghiệp ở mọi thành phần kinh tế, nhất là chủ sử dụng lao động và người lao động, tổ chức công đoàn chăm lo cải thiện hơn nữa điều kiện làm việc cho người lao động.
Tăng cường giáo dục để các bên tham gia quan hệ lao động tại doanh nghiệp nâng cao nhận thức, thực hiện nghiêm chỉnh những quy định của pháp luật về kỷ luật lao động, tôn trọng quy trình, quy phạm, kỹ thuật bảo đảm an toàn, nhất là ở những lĩnh vực sản xuất có nguy cơ cao dễ xảy ra TNLÐ.
Việc cải thiện điều kiện làm việc, bảo đảm ATLÐ cho người lao động không chỉ là trách nhiệm, nghĩa vụ, mà còn là lương tâm và đạo đức của các doanh nghiệp, người sử dụng lao động. Cải thiện hơn nữa điều kiện và môi trường làm việc cho người lao động, gắn với tăng cường huấn luyện công tác bảo đảm an toàn, kiên quyết không đưa máy móc, thiết bị cũ, lạc hậu, cũng như không bố trí vào dây chuyền sản xuất những lao động chưa có kiến thức về làm việc an toàn, kém ý thức chấp hành kỷ luật.
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra AT-VSLÐ; trước hết, do từng bộ, ngành, từng địa phương, tổng công ty, từng doanh nghiệp chịu trách nhiệm. Sau đó là thanh tra công vụ của Bộ LÐ-TB và XH đối với từng bộ, ngành, địa phương, lĩnh vực sản xuất để thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về trách nhiệm bảo hộ lao động, về AT-VSLÐ. Thường xuyên nhắc nhở và thuyết phục các chủ doanh nghiệp, bên cạnh việc đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, cần đầu tư thích đáng cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động.
Chính sách của Ðảng và Nhà nước ta là khuyến khích doanh nghiệp phát triển sản xuất, làm ra nhiều sản phẩm hàng hóa, nâng cao mức sống của người lao động, nhưng phải quan tâm và đầu tư thích đáng cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động, xây dựng môi trường và văn hóa lao động an toàn ở từng lĩnh vực sản xuất, ở tất cả các doanh nghiệp. Các cấp ủy đảng, chính quyền, tổ chức công đoàn ở doanh nghiệp cần phối hợp đồng bộ, đề ra các giải pháp hợp lý, thiết thực và hiệu quả để hạn chế, ngăn ngừa các vụ TNLÐ, cháy nổ, phòng bệnh nghề nghiệp cho người lao động, góp phần xây dựng và phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy sự nghiệp CNH, HÐH nước nhà.
