Du lịch Quảng Trị tăng trưởng khá trong những năm gần đây nhờ sở hữu nguồn tài nguyên du lịch độc đáo và đa dạng. Tuy vậy, cùng với thiếu các dòng sản phẩm du lịch như đã nói thì Quảng Trị còn thiếu các hoạt động, sản phẩm du lịch đêm hấp dẫn, có thể níu chân du khách.
Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Trị Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, trước đây, Quảng Bình giao cho thành phố Đồng Hới thí điểm xây dựng mô hình phố đi bộ tại khu vực đường Đồng Hải và đường Phan Bội Châu. Tuy vậy, mô hình này chưa thực sự hiệu quả nên cũng không kéo dài được.
Một số đơn vị lữ hành trên địa bàn cũng mở thêm dịch vụ đêm trên sông và ven biển Nhật Lệ nhưng cũng chỉ dừng lại ở mức độ quy mô nhỏ lẻ chưa thu hút được đông đảo du khách. Tại Phong Nha, ngoài những dịch vụ bia lạnh, cà-phê view sông Son cũng chưa đủ sức để níu chân du khách.
Vì thế, hạn chế này cần được “mổ xẻ” thật cụ thể để có giải pháp khắc phục. Chuyên gia Nguyễn Châu Á gợi ý: về dịch vụ ẩm thực, cần quy hoạch chuỗi nhà hàng sinh thái ven sông Son kéo dài về hướng Bố Trạch, phố nướng bản địa; nâng tầm các đặc sản Phong Nha (gà nướng muối cheo, cá mát sông Chày, tôm càng sông Son) thành trải nghiệm ẩm thực địa phương kết hợp với nghệ thuật trình diễn chế biến.
Tỉnh cần quy hoạch và phân luồng các tuyến phố đi bộ Phong Nha, chợ đêm di sản, các khu vực mở bên sông Son để nghe nhạc sống, các show diễn thực cảnh và không gian giải trí về đêm phù hợp với từng gu khách hàng. Doanh nghiệp du lịch dịch vụ thiết lập các tổ hợp không gian mở, trạm dừng chân sáng tạo, khu cắm trại cao cấp bên sông, nơi du khách có thể giao lưu, sinh hoạt vòng tròn lửa trại và chia sẻ trải nghiệm.
Cùng với đó là chế tác các sản phẩm quà tặng độc bản gắn liền với thương hiệu di sản (trầm hương, mật ong rừng, trà thảo dược, đồ thủ công mỹ nghệ của người Bru - Vân Kiều). Ứng dụng công nghệ quét 3D để sản xuất các mô hình thạch nhũ, hang động thu nhỏ làm quà lưu niệm công nghệ cao cho du khách.
Muốn thu hút khách du lịch, nhất là khách quốc tế, Phong Nha-Kẻ Bàng phải đa dạng hóa sản phẩm du lịch theo nhóm khách mục tiêu. Nếu vậy, hệ sinh thái mới tại Phong Nha-Kẻ Bàng phải được cấu trúc thành các tầng sản phẩm và chuỗi dịch vụ chuyên biệt nhằm “may đo” và đáp ứng hoàn hảo nhu cầu của từng phân khúc.
Chẳng hạn như với nhóm khách thám hiểm và thể thao mạo hiểm thì phát triển các tour trekking xuyên rừng sâu, leo núi mạo hiểm thách thức giới hạn, chèo kayak/SUP trên sông Son, sông Chày. Còn định hướng chủ đạo đối với nhóm khách tham quan và giải trí số đông là các sản phẩm đại trà hiện có, kết hợp hài hòa giữa giải trí, giáo dục di sản, trải nghiệm thiên nhiên và lịch sử nhằm gia tăng thời gian trải nghiệm ban ngày cho các nhóm gia đình, đoàn khách lớn.
Để phục vụ cho số đông nhóm khách này, Quảng Trị đầu tư đồng bộ các công viên chủ đề mạo hiểm sinh thái vùng đệm, tích hợp hệ thống zipline hành trình dài băng rừng, công viên chủ đề hiện đại và các tổ hợp vui chơi giải trí ngoài trời công suất lớn ở các khu vực vùng ven Phong Nha. Phát triển hệ thống các vườn tham quan chuyên đề (vườn phong lan rừng, vườn bướm tự nhiên, vườn thực vật di sản) được quy hoạch cảnh quan bắt mắt, tạo không gian thư giãn, tản bộ và check-in lý tưởng cho mọi lứa tuổi.
Cần nâng cấp toàn diện trải nghiệm hang động đại trà sẵn có bằng công nghệ ánh sáng nghệ thuật 3D đỉnh cao và thực tế ảo (VR/AR) dành riêng cho tệp khách hạn chế vận động hoặc không đủ điều kiện sức khỏe tham gia tour mạo hiểm. Đồng thời xây dựng Trung tâm giới thiệu đa dạng sinh học Phong Nha-Kẻ Bàng bằng cách ứng dụng công nghệ tương tác số hóa để giới thiệu về hệ động, thực vật quý hiếm, lịch sử kiến tạo địa chất 400 triệu năm của Di sản thiên nhiên thế giới này.
Chuyên gia Nguyễn Châu Á
Trong Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng có rất nhiều di tích lịch sử đặc biệt thuộc hệ thống đường Trường Sơn-đường Hồ Chí Minh, vì thế cần xây dựng khu trải nghiệm và tôn vinh di tích lịch sử bằng cách quy hoạch và nâng cấp các khu trải nghiệm gắn liền với hệ thống di tích lịch sử đường Trường Sơn huyền thoại (hang Tám Cô, bến phà Xuân Sơn, hang Y Tá... và dọc theo tuyến đường 20 Quyết thắng đến biên giới Việt Nam-Lào. Cùng với đó tích hợp các hoạt động sa bàn tương tác, không gian tái hiện đời sống người lính năm xưa, giúp du khách dễ dàng tiếp cận, thấu hiểu và “chạm” vào lịch sử một cách trực quan, xúc động nhất.
Trước sự biến đổi không ngừng của khoa học công nghệ, cần phải đầu tư và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào du lịch Phong Nha-Kẻ Bàng để tăng tính trải nghiệm và mang tới sự mới lạ cho du khách. Từ kinh nghiệm của doanh nghiệp đi đầu trong ứng dụng công nghệ thực tế ảo, Tổng Giám đốc Oxalis Nguyễn Châu Á cho rằng, cần nâng cấp toàn diện trải nghiệm hang động đại trà sẵn có bằng công nghệ ánh sáng nghệ thuật 3D đỉnh cao và thực tế ảo (VR/AR) “Khám phá Sơn Đoòng” dành riêng cho tệp khách hạn chế vận động hoặc không đủ điều kiện sức khỏe tham gia tour mạo hiểm.
Đồng thời xây dựng Trung tâm giới thiệu đa dạng sinh học Phong Nha-Kẻ Bàng bằng cách ứng dụng công nghệ tương tác số hóa để giới thiệu về hệ động, thực vật quý hiếm, lịch sử kiến tạo địa chất 400 triệu năm của Di sản thiên nhiên thế giới.
Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng vừa được vinh danh là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới nên có nhiều thuận lợi trong việc phát triển du lịch xanh, du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe, chữa lành. Từ đó gợi ý cho Quảng Trị thu hút mạnh mẽ các dòng vốn đầu tư xây dựng các resort sinh thái ở các phân khu hành chính và vùng đệm theo chuẩn 5 sao tích hợp dịch vụ tắm khoáng nóng, tắm bùn tự nhiên; tổ chức các khóa thiền định, yoga trong lòng hang đá xanh và spa trị liệu chuyên sâu bằng hệ thảo dược quý của rừng sâu.
Khi các sản phẩm du lịch và dịch vụ hình thành thì toàn vùng cần phát triển bổ sung khoảng 3.000 phòng lưu trú, trong đó có các loại lưu trú cao cấp đạt tiêu chuẩn quốc tế 4-5 sao gắn liền với các thương hiệu sinh thái quốc tế hàng đầu hoặc các tập đoàn lớn trong nước để phục vụ tệp khách chi tiêu cao.
Từ những phân tích và gợi mở nói trên, để phát triển Phong Nha-Kẻ Bàng thành điểm đến du lịch đẳng cấp quốc tế thì tỉnh Quảng Trị cần có chiến lược chuyển dịch mô hình hệ sinh thái đa tầng, đột phá về hạ tầng và tái cấu trúc thị trường có mục tiêu.
Cùng với đó, tỉnh sớm ban hành cơ chế đặc thù cho phép xã hội hóa, nhượng quyền khai thác dịch vụ du lịch sinh thái có thời hạn dưới sự giám sát độc lập, nghiêm ngặt của các tổ chức bảo tồn quốc tế và UNESCO nhằm mục đích vừa bảo tồn nghiêm ngặt nguồn tài nguyên du lịch, vừa khai thác kinh tế một cách tối ưu và bền vững.