Dự án này do UBND huyện Thái Thụy làm chủ đầu tư được khởi công năm 2012 và đến 2017 vừa qua đã đưa vào sử dụng giai đoạn 1, gồm: nhà điều hành hai tầng, bến đậu bê-tông, kè đá, hệ thống trụ neo kiên cố để tiếp nhận cùng lúc 104 tàu, thuyền công suất 300CV vào neo đậu an toàn. Theo thông tin từ chính quyền sở tại, số tiền xây dựng âu tàu Thái Thượng là hơn 100 tỷ đồng từ nguồn vốn T.Ư và địa phương.
Thế nhưng, từ khi đưa vào sử dụng đến nay, âu tàu luôn trong cảnh vắng lặng, đìu hiu. Khu nhà điều hành cửa đóng, then cài không bóng người. Phía dưới sông bèo, rác phủ kín bờ, chỉ thấy thấp thoáng vài ba thuyền “cá mương” công suất nhỏ, chạy ven sông của ngư dân đang cập bờ sửa chữa và tiếp nhiên liệu.
Một ngư dân cho biết, địa phương xin dự án về cốt để tiêu tiền, nhắm mắt làm liều vì nếu có chuyên môn thì không ai duyệt xây âu tàu tránh trú bão lại quay hướng bắc như thế này, rất nguy hiểm cho tàu, thuyền lớn ra vào dễ lật, đắm.
Qua tìm hiểu, trước khi có âu tàu Thái Thượng thì tại đây đã có rất nhiều bến cho tàu cá của ngư dân đậu đỗ, như: Bến cá Tân Sơn (xã Thụy Hải), khu neo đậu dốc cống Tràng Than (thị trấn Diêm Điền), các tàu thương mại còn có thể tránh trú ở bến đóng tàu Đại Dương hoặc khu vực bến tàu thuộc Công ty xăng dầu Hải Hà trên sông Diêm Hộ, chưa kể bến tàu tránh trú bão mới được xây dựng trên sông Trà Lý, huyện Mỹ Lộc.
Theo người dân sở tại, các điểm trú bão này rất kín gió, lại gần nhà, gần chợ đầu mối nên họ không lựa chọn neo đậu tại âu tàu Thái Thượng xây dựng trăm tỷ đồng, khá quy mô nhưng lại nằm cách xa gần 4km, rất bất tiện và không hợp lý.
Ông Huỳnh Văn Công, ngư dân huyện Cát Hải (TP Hải Phòng) bộc bạch, cơn bão số 3 vừa qua, nghe thông tin tại địa bàn Thái Bình có âu tàu Thái Thượng khá lớn, song khi biết chủ đầu tư xây bến quay hướng bắc thì bản thân ông lắc đầu, lè lưỡi không dám bạo gan đưa phương tiện vào vì sợ đắm. Các chủ tàu cá khu vực thị trấn Diêm Điền (huyện Thái Thụy) khẳng định, những cơn bão trước, họ thậm chí còn đề nghị chính quyền địa phương cam kết và chịu trách nhiệm khi tàu ngư dân vào đây bị đắm, nhưng không ai lên tiếng!
Theo quan điểm của ông Bùi Đức Hoàng, Phó Chủ tịch UBND huyện Thái Thụy, việc đầu tư âu tàu trăm tỷ đồng là phù hợp với thực tế địa phương. Hiện toàn huyện có 537 tàu công suất từ 90CV trở lên, vào thời điểm mưa bão không đủ nơi neo đậu an toàn. Vì vậy, xuất hiện tình trạng ngư dân liều lĩnh cho tàu, thuyền vào tránh trú tại một số địa điểm không cho phép như khu vực bên trong cầu Diêm Điền, cống Tám thôn thuộc xã Thái Nguyên. Mặt khác, tàu thuyền đậu san sát, không đúng khoảng cách quy định dễ xảy ra đâm, va làm hư hại tài sản ngư dân.
Về những bất cập xảy ra tại âu tàu Thái Thượng, ông Hoàng chia sẻ, một phần do thói quen của người dân đã quen điểm cũ nên không muốn rời đi điểm mới. Ngoài ra, do âu tàu quay hướng bắc lại không có hàng cây phi lao chắn gió nên tàu bè ra vào trống trải, dễ lật. Địa phương nhiều lần đề xuất UBND tỉnh trồng cây nhưng vì hạng mục này không nằm trong dự án xây âu tàu nên việc thực hiện chậm trễ.
Liên quan việc xây dựng âu tàu tránh trú bão Thái Thượng, ngư dân địa phương nêu ý kiến, cần làm rõ việc chủ đầu tư chọn địa điểm xây dựng tại đây vì khu vực cửa sông Diêm Hộ là cửa bồi, hằng năm việc nạo vét luồng lạch rất hạn chế do vấn đề kinh phí, tàu 800CV hoạt động xa bờ phải đợi con nước mới vào được. Nhắm mắt xây dựng âu tàu hơn trăm tỷ đồng nhưng không tàu bè nào dám vào, vậy trách nhiệm thuộc về ai?
Âu tàu trăm tỷ đồng xây xong bỏ hoang.
