67 triệu thanh niên trên thế giới không có việc làm

Trí tuệ nhân tạo thay đổi thị trường lao động

Những thay đổi công nghệ, đặc biệt là sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), đang làm thay đổi cơ hội việc làm của lao động trẻ.

ILO ước tính 6,1% việc làm do thanh niên trong độ tuổi 15-29 đảm nhiệm thuộc các ngành nghề chịu tác động lớn từ những thay đổi liên quan AI.

Nhiều ngành nghề trong số này trong nhóm công việc đòi hỏi kỹ năng trung bình, đặc biệt là các vị trí văn phòng và hành chính. Các công việc trong dịch vụ, bán hàng, sản xuất và một số nghề kỹ thuật cũng đang giảm về số lượng.

Trong bối cảnh Việt Nam, bà Sinwon Park, Giám đốc Tổ chức Lao động Quốc tế tại Việt Nam cho rằng, các xu hướng việc làm thanh niên toàn cầu có ý nghĩa đặc biệt khi Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

“Khi thanh niên được hỗ trợ để phát huy tiềm năng và tham gia hiệu quả vào thị trường lao động, họ không chỉ xây dựng tương lai tốt đẹp hơn cho chính mình mà còn thúc đẩy tăng năng suất và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng thời góp phần vào tăng trưởng đất nước”, bà Sinwon Park chia sẻ.

Bà Sukti Dasgupta, Giám đốc Ban Việc làm, kỹ năng và doanh nghiệp bền vững của ILO, cho rằng không nên đánh giá thấp những rủi ro tiềm ẩn từ AI. Theo bà, cần tăng cường đầu tư vào phát triển kỹ năng, học tập suốt đời và an sinh xã hội để thanh niên có thể thích ứng với thay đổi và nắm bắt cơ hội mới.

“Tiến bộ công nghệ, trong đó có AI, cần phục vụ thanh niên và mở rộng cơ hội cho họ thay vì khiến họ bị bỏ lại phía sau”, bà Sukti Dasgupta nhấn mạnh.

Cơ hội việc làm của thanh niên tiếp tục thu hẹp

Tại Bắc Mỹ, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên tăng từ 8,3% năm 2023 lên 9,8% năm 2025. Tại Bắc Âu, Nam Âu và Tây Âu, tỷ lệ này đạt 15%, trong đó 20/29 quốc gia trong khu vực ghi nhận cơ hội việc làm cho thanh niên suy giảm.

Các quốc gia Ả Rập và Bắc Phi tiếp tục ghi nhận tỷ lệ thất nghiệp thanh niên cao nhất thế giới. Năm 2025, tỷ lệ này lần lượt là 26,2% và 22,6%; tại cả hai khu vực, ít nhất 1/3 thanh niên thuộc nhóm NEET.

Từ những xu hướng trên, ILO kêu gọi các quốc gia áp dụng cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm trong quản trị AI; đầu tư vào giáo dục chất lượng, học tập và đào tạo nghề; tăng cường dịch vụ việc làm để hỗ trợ thanh niên chuyển tiếp vào thị trường lao động, đặc biệt chú trọng nữ thanh niên; đồng thời mở rộng an sinh xã hội và bảo đảm quyền tại nơi làm việc.

Tổng Giám đốc ILO Gilbert F. Houngbo cảnh báo, một thế hệ không thể tìm được việc làm phù hợp sẽ không thể tự tin xây dựng tương lai. Theo ông, tạo việc làm cho thanh niên không chỉ là yêu cầu cấp thiết về mặt xã hội mà còn là một trong những khoản đầu tư mang lại hiệu quả cao nhất cho sự phát triển của mỗi quốc gia.

Báo cáo kết luận, thách thức hiện nay không chỉ là tạo thêm việc làm cho thanh niên, mà còn phải bảo đảm những việc làm đó mang lại an toàn, phẩm giá và cơ hội để thanh niên chuyển tiếp thành công vào thị trường lao động và giai đoạn trưởng thành.