50 năm vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng: Biểu tượng sinh động của khát vọng cống hiến

Đích đến là một vùng đất xa lạ

Năm 1976, đất nước bước vào thời kỳ khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh. Chủ trương phát triển vùng kinh tế mới tại tỉnh Lâm Đồng được triển khai đến từng quận, huyện của thành phố Hà Nội. Với điều kiện vật chất ngày ấy, Lâm Đồng là một khái niệm mơ hồ đối với phần lớn người dân Thủ đô nói chung và những chàng trai, cô gái Hà Nội nói riêng.

“Lúc đó, tôi vừa tròn 19 tuổi. Qua phổ biến, tôi được biết ô-tô từ Hà Nội đi vào Lâm Đồng phải mất khoảng một tuần. Thấy tôi định viết đơn tình nguyện lên đường, gia đình tôi không một ai ủng hộ. Hàng xóm có người còn bóng gió: con gái con đứa, không ở gần nhà mà phụng dưỡng bố mẹ, mới lớn đã đòi bỏ nhà đi”, cô Cao Thanh Xuân, cựu thanh niên xung phong phát triển vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng nhớ lại.

Cuối cùng, cô thiếu nữ quê Gia Lâm (cũ) cũng lên đường, với hành trang mang theo là lý tưởng giác ngộ và khát khao cống hiến cho Tổ quốc. Đợt triển khai đầu tiên, huyện có tổng cộng 124 thanh niên xung phong tình nguyện đi làm kinh tế mới.

Lâm Đồng ngày ấy đón chào đoàn người trẻ từ Thủ đô tự nguyện mang sức lực, tài năng và trí tuệ đóng góp vào lợi ích chung của cộng đồng và đất nước với những ngọn núi mênh mông trùng điệp và bao cánh rừng rậm rạp bát ngát. Không nhà cửa dựng sẵn, cũng chẳng có nguồn nước sạch.

Kỷ niệm 50 năm thanh niên Thủ đô đi xây dựng vùng kinh tế mới tại Lâm Đồng

18/09/2026 17:45

Ở vùng kinh tế mới, mỗi thanh niên xung phong đều đảm trách nhiều công việc cùng lúc, từ tham gia sản xuất, làm nhà đón dân đến công tác bảo vệ. Bởi không chỉ có sự khắc nghiệt của thiên nhiên, Lâm Đồng khi đó còn có sự rình rập đêm ngày của bè lũ Fulro. “Sau những giờ lao động vào buổi sáng, chúng tôi lại mang súng K54 đi tuần tra, canh gác cho đơn vị và nhân dân. Có lần đang đánh đuổi phỉ thì tôi trượt chân ngã xuống thác Cam Ly và bị ngất. May mắn thay, tôi vẫn tỉnh dậy được và gắng gượng tìm về đơn vị”, cô Xuân xúc động nhớ lại.

Theo nguyên Phó Bí thư Thường trực Đoàn Thanh niên, nay là Trưởng Ban liên lạc cựu thanh niên xung phong tiền trạm vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng Nguyễn Thị Mão, thực hiện chỉ đạo của Thành ủy Hà Nội, đến hết quý I/1976, Thành đoàn Hà Nội cần cử 2.000 thanh niên xung phong đến vùng kinh tế mới. Phát huy tinh thần “Ba sẵn sàng”, đoàn tiền trạm của tuổi trẻ Thủ đô có quân số lên tới gần 3.000 đoàn viên, thanh niên. Trong số đó, không ít thanh niên đã tạm xếp bút nghiên, xa gia đình để đối mặt với gian khổ, thử thách ở một mảnh đất cách Thủ đô 1.600km.

“Bao mồ hôi, nước mắt và cả máu của thanh niên Thủ đô ngày đó đã đổ xuống để tạo nên một vùng kinh tế mới. Chúng tôi - những thanh niên tuổi chưa đầy 20 ngày ấy đã san đất, lấp bùn lầy, làm đường, xây nhà, dựng trạm xá, trường học... đón người dân từ Hà Nội vào định cư lâu dài. Ăn chưa đủ no, ngủ chưa đủ giấc, nhưng không một ai có ý định bỏ cuộc. Nhận thư thúc giục trở về để tiếp tục học tập hoặc dựng vợ, gả chồng từ gia đình, nhiều người đã thẳng thắn trả lời rằng: Sẽ nghĩ tới những việc đó một khi nhiệm vụ hoàn thành”, bà Nguyễn Thị Mão hồi tưởng.

Nêu cao truyền thống thanh niên Thủ đô

Năm 1977, khi số lượng người dân từ Thủ đô vào Lâm Đồng tăng lên, các địa phương như Từ Liêm, Thanh Trì... đều tổ chức điều động lực lượng giáo viên vào vùng kinh tế mới. Sau quá trình thực địa, đội giáo viên đã trở lại Hà Nội để xin cấp sách giáo khoa, đồ dùng học tập và một số trang thiết bị cần thiết. Cùng lúc đó, các cấp lãnh đạo ở vùng kinh tế mới cũng nhanh chóng tìm một dãy nhà phù hợp làm lớp học, đồng thời tuyển dụng thêm giáo viên để mở trường. Năm học đó, ngôi trường đầu tiên ở vùng kinh tế mới có bốn lớp với gần 100 học sinh, được lấy tên là Thăng Long.

Trong ký ức của thầy Nguyễn Trần Vỵ, người giáo viên đầu tiên của vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng, trường Thăng Long sau đó đã thành lập phân hiệu tại các khu vực Đông Anh, Gia Lâm, Thanh Trì của vùng kinh tế mới. Đối với các khu vực Ba Đình, Đống Đa, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, do địa bàn dân cư thưa thớt, nên trường chỉ mở lớp ghép. Vì thế, có lớp sĩ số chỉ tới 4-5 học sinh, nhưng trình độ lại không đều nhau.

Để các hoạt động giáo dục được triển khai hiệu quả, Đoàn thanh niên Vùng kinh tế mới đã thành lập chi đoàn giáo viên, đồng thời mở lớp công tác Đoàn cho học sinh cấp 2. Sau khoảng một năm hoạt động, hoạt động ở trường lớp đã nhanh chóng đi vào ổn định và quan trọng hơn cả là không còn học sinh bỏ học.

“Sự nỗ lực của đội ngũ giáo viên đi làm kinh tế mới, sự vươn lên vượt khó trong học tập của học sinh vùng kinh tế mới thật đáng tự hào. Trong lứa học sinh đầu tiên ngày đó, có người đã trở thành Hiệu trưởng Trường đại học Đà Lạt, có người giữ chức vụ quan trọng ở Tỉnh ủy Lâm Đồng. Có gia đình, cả hai con gái thuộc lứa học sinh đầu tiên của trường Thăng Long sau này đều là hiệu trưởng, hiệu phó các trường trong vùng... 50 năm trôi qua, mái trường lợp tôn, quây gỗ, sân trường lầy lội đã được thay bằng các phòng học cao tầng, khung cảnh sư phạm hiện đại, khang trang”, thầy giáo Vỵ cho biết.

Vùng kinh tế mới hoang sơ năm xưa từng đón những bàn chân mở đất của thanh niên xung phong Thủ đô nay đã lột xác, trở thành mảnh đất khang trang, trù phú. Được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Nam Ban và các xã Đông Thanh, Mê Linh, Gia Lâm cũ của tỉnh Lâm Đồng, xã Nam Ban Lâm Hà mang một cái tên đặc biệt để gợi nhớ về công lao của những thanh niên xung phong Thủ đô. Trong đó, Lâm là Lâm Đồng, còn Hà chính là Hà Nội. Với diện tích hơn 117km² và dân số hơn 31 nghìn người, Nam Ban Lâm Hà không còn dù chỉ một chút dấu vết rừng thiêng, nước độc.

“Thế hệ thanh niên Hà Nội những năm đó đã biến sức lao động và niềm tin kiên trung thành trái ngọt, mở ra tương lai tươi đẹp cho Nam Ban Lâm Hà. Chúng tôi hiểu rằng, muốn biết quê hương hôm nay đã đi được bao xa, phải luôn ghi nhớ hành trình đó bắt đầu từ đâu. Tuổi trẻ Nam Ban Lâm Hà đang ngày đêm ra sức thi đua, tiếp nối sứ mệnh mở đường cho kỷ nguyên phát triển mới bằng tri thức, khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. Để lan tỏa sâu rộng hơn nữa sự gắn kết nghĩa tình đặc biệt giữa Lâm Đồng và Hà Nội, chúng tôi đang phối hợp Trường đại học Đà Lạt biên soạn cuốn sách '50 năm Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng'. Ấn phẩm chứa nhiều tư liệu, ký ức quý giá, đồng thời truyền tải mạnh mẽ niềm tự hào, lòng trân trọng hành trình gian khó nhưng rất hào hùng mà các thế hệ cha anh đã viết nên”, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nam Ban Lâm Hà Phan Tiến Dũng chia sẻ.

Theo Phó Bí thư Thành đoàn Hà Nội Dương Minh Đức, thế hệ đi trước đã chứng minh rằng, khi Tổ quốc cần, mỗi thanh niên Thủ đô đều sẵn sàng đến những nơi khó khăn nhất, đảm nhận những phần việc gian nan nhất, chịu trách nhiệm về mỗi lựa chọn của mình. Tiếp nối truyền thống đó, thanh niên Hà Nội ngày nay sẽ mạnh dạn khai mở những không gian phát triển mới bằng con đường của tri thức, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và liên kết phát triển.