Nhà phân tích Barak Ravid của Kênh truyền hình 12 (Israel) dẫn các nguồn tin Mỹ và khu vực tiết lộ Tổng thống Donald Trump đã gây sức ép với Quốc vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al Thani nhằm thúc đẩy Doha tham gia làm trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran.
Nguồn tin cho biết, Qatar ban đầu tỏ ra không muốn can dự sâu vào tiến trình này, song cuối cùng đã đồng ý tham gia, sau nhiều tuần chịu sức ép từ phía Mỹ.
Dù vậy, Pakistan hiện vẫn được xem là bên trung gian chính trong tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran. Theo các nguồn tin, Doha không tìm cách thay thế vai trò của Islamabad, mà tham gia như một phần trong nỗ lực khu vực nhằm thúc đẩy mục tiêu tiến tới thỏa thuận lâu dài giữa Washington và Tehran.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani ngày 8/5 đã gặp Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tại Washington để trao đổi về tiến trình đàm phán Mỹ-Iran.
Qatar được đánh giá có quan hệ tương đối gần gũi với chính quyền Tổng thống Trump và thời gian qua đã đóng vai trò trung gian nổi bật trong nhiều cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Israel và Hamas tại Dải Gaza, bao gồm cả thỏa thuận ngừng bắn mong manh hiện nay được duy trì từ tháng 10/2025.
Giới quan sát nhận định việc Qatar nâng cao vai trò trung gian cho thấy Mỹ đang đẩy mạnh sử dụng các đối tác vùng Vịnh nhằm duy trì kênh đối thoại với Iran, trong bối cảnh tình hình chung quanh Eo biển Hormuz và các mặt trận khu vực vẫn tiềm ẩn nguy cơ leo thang.
* Trong một động thái khác có liên quan, Iran đã chấp thuận cho tàu chở khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) Al Kharaitiyat của Qatar đi qua Eo biển Hormuz để vận chuyển khí đốt tới Pakistan, trong bối cảnh tuyến hàng hải chiến lược này vẫn đang phải gánh chịu tác động nặng nề từ tình trạng căng thẳng khu vực hiện nay.
Theo các nguồn tin, tàu Al Kharaitiyat đã di chuyển về phía Eo biển Hormuz trong ngày 9/5. Nếu hành trình thành công, đây sẽ là tàu LNG đầu tiên của Qatar đi qua Hormuz kể từ khi cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bùng phát.
Nguồn tin cho biết lô khí đốt này được Qatar bán cho Pakistan theo thỏa thuận cấp chính phủ giữa hai nước. Iran được cho là đã chấp thuận cho tàu Al Kharaitiyat đi qua nhằm củng cố lòng tin với Qatar và Pakistan - hai quốc gia đang đóng vai trò quan trọng trong các nỗ lực ngoại giao khu vực.
Một nguồn thạo tin tiết lộ Pakistan đã thương thảo với Iran về việc cho phép một số lượng hạn chế tàu LNG đi qua Eo biển Hormuz, giữa lúc Islamabad đang phải đối mặt tình trạng thiếu hụt khí đốt nghiêm trọng.
Theo nguồn tin này, Iran đã đồng ý hỗ trợ và hai bên đang phối hợp bảo đảm hành lang an toàn cho chuyến tàu đầu tiên vận chuyển khí đốt của Qatar tới Pakistan.
Diễn biến trên được đánh giá có ý nghĩa nổi bật trong bối cảnh Eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới - thời gian qua liên tục trải qua tình trạng căng thẳng quân sự và các hoạt động phong tỏa, kiểm soát hàng hải liên quan xung đột tại Trung Đông.
