Xây dựng nghề cá trách nhiệm, bền vững

Tỉnh An Giang dồn toàn lực triển khai đợt cao điểm phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) sau các khuyến nghị mới đây của Ủy ban châu Âu (EC).

Lực lượng Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh An Giang tuyên truyền trực tiếp cho ngư dân về phòng chống IUU.
Lực lượng Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh An Giang tuyên truyền trực tiếp cho ngư dân về phòng chống IUU.

Siết chặt quản lý

Thực hiện Công điện số 34/CĐ-TTg ngày 25/4/2026 và Quyết định số 1516/QĐ-TTg ngày 10/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh An Giang xác định việc khắc phục các khuyến nghị của EC không chỉ để gỡ cảnh báo “thẻ vàng”, mà còn là cơ hội để tái cơ cấu, xây dựng ngành thủy sản hiện đại, có trách nhiệm và phát triển bền vững.

Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh An Giang tháng 8, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hồ Văn Mừng nhấn mạnh: Nhiệm vụ chống khai thác IUU là công tác cấp bách phải hoàn thành từ nay đến ngày 30/9. Các sở, ban, ngành, lực lượng chức năng và chính quyền địa phương tập trung cao độ, phân công trách nhiệm rõ ràng cho người đứng đầu. Điểm nhấn trong đợt ra quân này là chiến dịch cao điểm tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm IUU trên toàn tỉnh. Lực lượng chức năng được chỉ đạo áp dụng mức xử phạt cao nhất trong khung pháp lý đối với các hành vi cố tình vi phạm như: Tắt thiết bị giám sát hành trình (VMS), tháo gửi VMS sang tàu khác, xâm phạm vùng biển nước ngoài hay sơn biển số giả. Những vụ việc có dấu hiệu tội phạm sẽ củng cố hồ sơ để xử lý hình sự, không có vùng cấm hay ngoại lệ.

Theo ông Võ Văn Võ, Chi cục trưởng Thủy sản và Kiểm ngư, Sở Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 30/7, An Giang đã hoàn thành cập nhật thông tin của 100% tàu cá đã đăng ký (10.907/10.907 tàu) lên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase). Đối với các tàu đang hoạt động khai thác xa bờ, 100% đã hoàn thành lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS). Tuy nhiên, bài toán khó nhất hiện nay nằm ở 1.798 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động (gồm 822 tàu đã đăng ký nhưng hết hạn đăng kiểm/giấy phép và 976 tàu chưa đăng ký hay còn gọi là “tàu 3 không”). Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang chỉ đạo các địa phương phải rà soát từng tàu, xác định chủ tàu, tình trạng kỹ thuật và vị trí neo đậu. Lực lượng biên phòng và kiểm ngư kiên quyết không cho xuất bến bất cứ tàu nào khi chưa tích hợp đủ điều kiện pháp lý. Bên cạnh đó, việc mở thêm hai cảng cá tại Thổ Châu và Gành Dầu (nâng tổng số cảng cá đã công bố lên bốn cảng) giúp nâng cao năng lực giám sát. 100% tàu cá ra vào cảng hiện nay đã thực hiện khai báo qua hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT), bảo đảm minh bạch chuỗi cung ứng.

Vì một nghề cá bền vững

Sự quyết liệt của tỉnh An Giang được chứng minh qua những con số trong công tác thanh tra và thực thi pháp luật. Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư đã phát hành 171 thông báo đối với 684 lượt/450 tàu cá mất tín hiệu; làm việc với 477 lượt/326 tàu; lập biên bản 168 lượt/92 tàu và ban hành 85 quyết định xử phạt hành chính với tổng số tiền 5,5 tỷ đồng. Lực lượng thủy sản và kiểm ngư ban hành 48 quyết định xử phạt hành chính với số tiền hơn 2,3 tỷ đồng. Bộ đội Biên phòng tỉnh xử lý 25 vụ/26 tàu/42 đối tượng, phạt tiền hơn 2,1 tỷ đồng.

Từ ngày 1/1/2024 đến 22/7/2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tiếp nhận, xác minh và xử lý 60 tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Công an tỉnh An Giang đã tiếp nhận 74 tin báo tội phạm liên quan chống khai thác IUU, khởi tố 58 vụ án hình sự, hoàn thành điều tra, chuyển Viện Kiểm sát đề nghị truy tố 48 vụ án. Riêng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 4, từ ngày 17 đến 21/8/2026 phối hợp tỉnh An Giang tổ chức đợt tuyên truyền, phổ biến pháp luật phòng chống khai thác IUU tại 8 xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh. Trong đó tập trung phổ biến các quy định chống khai thác IUU, nhất là điểm mới của Nghị định số 246/2026/NĐ-CP (vừa có hiệu lực từ ngày 18/8/2026). Ngư dân được hướng dẫn chi tiết về giấy phép, thiết bị VMS, nhật ký khai thác, vùng biển được phép đánh bắt, tác hại của việc xâm phạm vùng biển nước ngoài.

Đi đôi với biện pháp tuyên truyền, răn đe, tỉnh An Giang cũng chú trọng các chính sách hỗ trợ ngư dân. Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành quy định chính sách hỗ trợ kinh phí để ngư dân nâng cấp, thay thế thiết bị VMS không đạt chuẩn kỹ thuật. Đồng thời, tổ chức 13 lớp tập huấn cho 665 lượt ngư dân, doanh nghiệp về quy trình vận hành eCDT, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật.

Bên cạnh những kết quả đạt được, lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế: Hạ tầng cảng cá, khu neo đậu chưa đồng bộ dẫn đến việc nhiều tàu bốc dỡ hải sản tại các bến bãi tự phát; tình trạng tàu cá tự ý ngắt kết nối VMS hay vi phạm vùng biển nước ngoài vẫn còn tiềm ẩn; nguồn lực nhân sự thực thi nhiệm vụ còn mỏng.

Để giải quyết triệt để, tỉnh yêu cầu 100% doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản phải ký cam kết không thu mua, chế biến nguyên liệu từ các tàu cá vi phạm IUU hoặc bốc dỡ ngoài hệ thống cảng chỉ định. Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo IUU ngày 10/8, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hồ Văn Mừng nghiêm túc phê bình lãnh đạo 15 xã, phường, đặc khu vì đã vắng mặt. Đây là lời cảnh báo mạnh mẽ của người đứng đầu chính quyền tỉnh về việc siết chặt kỷ cương, kỷ luật hành chính, yêu cầu người đứng đầu cấp cơ sở phải trực tiếp vào cuộc.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang yêu cầu, từ nay đến ngày 30/9, Sở Nông nghiệp và Môi trường chịu trách nhiệm đôn đốc, tổng hợp kết quả hằng tuần để báo cáo Thường trực Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh về tiến độ thực hiện đợt cao điểm. “Người đứng đầu chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm hoặc nhiệm vụ chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan. Mục tiêu cao nhất được xác định là chấm dứt tình trạng tàu cá vi phạm IUU, khắc phục thực chất các khuyến nghị của EC, góp phần cùng cả nước sớm gỡ “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam”, đồng chí Hồ Văn Mừng nhấn mạnh.

An Giang đang quyết tâm không chỉ đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tháo gỡ “thẻ vàng” của EC cho ngành thủy sản Việt Nam, mà còn đặt nền móng vững chắc cho một vùng biển an toàn, phát triển xanh, bền vững trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm