Xây dựng nghề cá bền vững

Hình thành những đội tàu dịch vụ hậu cần

Phía đông thành phố có chiều dài bờ biển 156 km, diện tích vùng đặc quyền kinh tế biển khoảng 297.000 km², nằm trong ngư trường được thiên nhiên ưu đãi, thời tiết ôn hòa, ít khi xảy ra gió bão mạnh cho nên rất thuận lợi cho hoạt động khai thác hải sản.

Tuy nhiên, một thời gian dài, hoạt động đánh bắt của ngư dân gặp nhiều khó khăn do nguồn nhiên liệu, lương thực, thực phẩm, ngư lưới cụ mang theo trên mỗi chuyến đi biển hạn chế. Với việc phát triển đội tàu công suất lớn để đánh bắt xa bờ, thời gian mỗi chuyến đi biển sẽ kéo dài hơn, đánh bắt được nhiều thủy sản và tiết kiệm nhiên liệu hơn. Nhờ có đội tàu dịch vụ hậu cần cho nên ngư dân giảm được chi phí trung gian, chất lượng hải sản bảo đảm. Đồng thời, tạo sự gắn kết, tương trợ nhau trong sản xuất, giảm bớt các rủi ro trên biển, giúp họ vững tin bám biển dài ngày.

Ngư dân Lê Hoàng Khanh, phường Vũng Tàu cho biết: Trước đây chưa có tàu dịch vụ hậu cần, bà con chỉ có thể đi biển 10 ngày trở lại là phải vào bờ. Nhưng từ khi có đội tàu dịch vụ hậu cần cung cấp nhu yếu phẩm, nhiên liệu, đá cây và thu mua hải sản ngay trên biển đã giúp bà con kéo dài chuyến đi từ 2 đến 3 tháng, giảm được chi phí nhiên liệu, bảo đảm chất lượng cho thủy sản sau đánh bắt.

Theo thống kê, phía đông Thành phố Hồ Chí Minh có 446 doanh nghiệp, cơ sở, hộ cá thể sản xuất và kinh doanh chế biến thủy sản. Các cơ sở nằm rải rác tại nhiều địa phương như các phường: Vũng Tàu, Rạch Dừa, Phước Thắng, Tam Thắng, Bà Rịa, Phú Mỹ và các xã: Long Sơn, Phước Hải, Long Hải, Đất Đỏ, Xuyên Mộc, Bình Châu, Hồ Tràm.

Tổng công suất chế biến trung bình hằng năm đạt khoảng 250.000 tấn thành phẩm. Có 53 nhà máy có COD xuất khẩu (đạt chứng nhận an toàn thực phẩm của EU, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Brazil, Nga...), trong số đó có 33 nhà máy đạt COD xuất khẩu EU. Ngành thủy sản của khu vực phía đông xuất khẩu đi hơn 40 quốc gia, các mặt hàng chế biến xuất khẩu chủ yếu bao gồm: Chả cá, cá, mực, bạch tuộc, ghẹ, cua… với kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 343 triệu USD/năm, chủ yếu xuất sang các thị trường châu Âu, Mỹ, Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Brazil.

Ngoài ra, khu vực còn có 10 cảng cá, 3 khu neo đậu tránh, trú bão, 6 cơ sở đóng sửa tàu cá, 18 cơ sở sản xuất nước đá, 51 cơ sở thu mua hải sản, 12 cơ sở cung cấp xăng dầu.

Hướng tới trung tâm nghề cá lớn, xứng tầm

Những câu chuyện và con số nêu trên cho thấy, vùng biển phía đông Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều tiềm năng và lợi thế, tuy nhiên ngành thủy sản vẫn chưa tận dụng được hết. Theo Hội Thủy sản Thành phố Hồ Chí Minh, khai thác, chế biến, nuôi trồng, dịch vụ và nhiều lĩnh vực ngành nghề liên quan đến thủy sản ở phía đông thành phố từ trước đến nay đa phần mang tính sinh tồn tự phát. Do đó, việc hình thành trung tâm nghề cá lớn tại đây sẽ góp phần tạo thành một địa điểm hoạt động nghề hiện đại, thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước, là động lực thúc đẩy bền vững nghề cá Thành phố Hồ Chí Minh và toàn vùng Đông Nam Bộ.

Chủ tịch Hội Thủy sản thành phố Nguyễn Thành Lộc cho biết, trung tâm nghề cá được quy hoạch tại khu vực đảo Gò Găng (xã Long Sơn). Trong đó, cần xem xét, tăng diện tích khu quy hoạch trung tâm nghề cá Gò Găng lên 400 ha thay vì 100 ha như quy hoạch hiện tại. Hội cũng kiến nghị trung tâm nghề cá khi được triển khai cần chia thành nhiều phân khu.

Cụ thể, khu đóng tàu sắt ký hiệu thép AH36, DH35, EH36 công nghiệp khai thác hải sản hiện đại chuẩn quốc tế và ụ sửa chữa tàu cá 30 ha. Khu dịch vụ hậu cần bao gồm cung cấp nhiên liệu, nước, thực phẩm, tàu cứu hộ, trung tâm thông tin quản lý tàu cá khoảng 20 ha. Khu bốc dỡ cảng cá và trung tâm thương mại hải sản bán đấu giá điện tử toàn quốc 10 ha, có chiều dài dọc theo bờ sông hoặc mặt giáp biển. Khu neo đậu tàu cá về bờ và tránh trú bão dọc theo bờ sông Dinh có chiều dài 2.000m, có đường chạy dọc bờ sông với cột bê-tông để giằng chống bão.

Cơ sở hạ tầng các hệ thống giao thông nội bộ, xử lý nước thải, cây xanh, nhà hàng, công viên khoảng 60 ha. Khu chế biến được thiết kế có thể thu hút khoảng 250 doanh nghiệp và nhà máy chế biến với diện tích 280 ha. “Ngoài ra, khi vào trung tâm nghề cá, các nhà máy phải sử dụng công nghệ cao đem lại sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường”, ông Lộc nói.

Ông Đào Quốc Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Thủy sản Tứ Hải, phường Phước Thắng cho rằng, cơ quan chức năng cần sớm rà soát, điều chỉnh quy hoạch, đồng thời hoàn thiện hạ tầng một cách tổng thể, từ giao thông kết nối đến hệ thống xử lý môi trường để tạo nền tảng phát triển lâu dài cho ngành. Giải quyết tận gốc những vướng mắc về quy hoạch, hình thành trung tâm nghề cá lớn không chỉ giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo vệ môi trường và hướng tới một ngành thủy sản phát triển bền vững.