1. 2017 - Năm “Đền ơn đáp nghĩa”
Năm 2017 là dịp kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh, liệt sĩ, cũng là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta. Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã chọn chủ đề “Năm đền ơn đáp nghĩa” để triển khai các nhiệm vụ của ngành.
Với tinh thần đó, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã phối hợp cùng các ban, bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố tổ chức thành công chuỗi các hoạt động kỷ niệm 70 năm ngày Ngày Thương binh, liệt sĩ, thiết thực tri ân các gia đình thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng. Quá trình tổ chức các hoạt động được Lãnh đạo Đảng, Nhà nước ghi nhận, đánh giá cao.
Thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã nghiên cứu trình Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 14/CT-TW về tiếp tục “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng”; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Nghị định số 70/2017/NĐ-CP quy định mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi đối với người có công với cách mạng với các mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi được tăng từ 1.318.000 đồng lên 1.417.000 đồng. Tính đến cuối năm 2017, cả nước cũng đã hỗ trợ hơn 310 nghìn hộ từ nguồn kinh phí gần 9.000 tỷ đồng, thực hiện trong hai năm 2017- 2018.
2. Nỗ lực giải quyết hồ sơ người có công còn tồn đọng
Sau khi thí điểm giải quyết hồ sơ người có công còn tồn đọng trong năm 2016, theo Quyết định 408/QĐ-LĐTBXH, bước sang năm 2017 với tư duy đột phá quyết tâm, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đồng ý chủ trương quy trình cá biệt xác nhận, giải quyết kịp thời, bảo đảm quyền lợi cho đối tượng với tinh thần "không để bất cứ người có công nào không được hưởng chính sách ưu đãi của Ðảng, Nhà nước, sự chăm sóc của nhân dân".
Kết quả đến cuối năm 2017, Bộ đã trình Thủ tướng Chính phủ cấp, đổi hơn 50 nghìn Bằng Tổ quốc ghi công làm cơ sở để giải quyết chính sách; toàn quốc đã xác nhận 2.500 thương binh, người hưởng chính sách như thương binh; đặc biệt đã thẩm định trình Thủ tướng Chính phủ xác nhận và cấp Bằng Tổ quốc ghi công đối với 1.250 liệt sĩ.
3. Hoàn thành 100% nhiệm vụ xây dựng, ban hành văn bản pháp luật năm 2017
Năm 2017, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội hoàn thành 100% đề án trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, là một trong số ít các bộ hoàn thành đúng hạn nhiệm vụ, công tác xây dựng thể chế.
Trong đó, Bộ đã xây dựng trình Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 14-CT/TW ngày 19-7-2017 về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác người có công với cách mạng nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày Thương binh, liệt sĩ. Đây là hành động thiết thực, thể hiện tình cảm và trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với người có công. Ngoài ra, Bộ đã ban hành theo thẩm quyền 27 thông tư hướng dẫn thực hiện theo các lĩnh vực quản lý nhà nước được giao.
Với nhiều chính sách được ban hành sát với tình hình thực tiễn, đáp ứng được yêu cầu phục vụ an sinh xã hội, giảm nghèo, trợ giúp các đối tượng yếu thế và những nỗ lực trong triển khai thực hiện, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội là một trong bốn bộ ở nhóm đầu theo khảo sát, đánh giá về mức độ hài lòng trong thực thi pháp luật của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam thực hiện vừa qua.
4. Xuất khẩu lao động đạt kỷ lục từ trước đến nay
Năm 2017, tổng số lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đạt hơn 130 nghìn người, vượt trên 28% so với kế hoạch đề ra và đạt có số kỷ lục từ trước đến nay trong lĩnh vực này.
Kết quả trên có được nhờ hàng loạt nỗ lực, chủ động của Bộ như: Tổ chức hội nghị đối thoại đầu năm với 280 doanh nghiệp hoạt động đưa lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Cùng với đó, chấn chỉnh nâng cao chất lượng hoạt động, dịch vụ của doanh nghiệp và nâng cao chất lượng lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài…
Với xu hướng ổn định và mở rộng đưa lao động vào các thị trường có thu nhập cao như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức, Australia… thu nhập của người lao động đi làm việc ở nước ngoài gửi về nước tăng dần qua các năm, tiếp tục góp phần quan trọng vào công tác giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
5. APEC Việt Nam 2017 và những đóng góp của ngành lao động - thương binh và xã hội
Đóng góp vào thành công chung của Năm APEC Việt Nam 2017, phải kể đến những nỗ lực của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội trong việc chủ trì một số hội nghị, đối thoại, diễn đàn quan trọng, bổ sung cho các sáng kiến, chương trình hành động của APEC hướng tới bảo đảm việc làm bền vững và bao trùm cho tất cả mọi người.
Cụ thể là, “Đối thoại chính sách cao cấp APEC về phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số” với sự tham gia của hơn 200 đại biểu đến từ 19 nền kinh tế thành viên APEC diễn ra trong các ngày từ 11-16 tháng 5 năm 2017, tại Hà Nội. Tại Đối thoại, “Khuôn khổ hợp tác APEC về Phát triển nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số” đã được nhất trí thông qua và trở thành một trong hai phụ lục trong Tuyên bố của các nhà lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 25 tại Đà Nẵng, ngày 11-11-2017.
Trong khuôn khổ nhóm công tác APEC về phụ nữ và kinh tế, trong các ngày từ 26 đến 29-11-2017, tại Thừa Thiên Huế, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cũng đã chủ trì Diễn đàn Phụ nữ và Kinh tế với chủ đề “Tăng cường sự hội nhập và nâng cao quyền năng kinh tế của phụ nữ trong một thế giới đang thay đổi” với gần 800 đại biểu tham dự.
Kết quả, các thành viên đến từ 21 nền kinh tế APEC đã thống nhất đưa ra Tuyên bố của Diễn đàn và thông qua Hướng dẫn bao trùm giới trong APEC, bổ sung cho các sáng kiến, chương trình hành động của APEC trong tương lai.
6. An sinh xã hội góp phần phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân
Trong lĩnh vực giảm nghèo bền vững, năm 2017, Bộ đã trình Thủ tướng ban hành Chỉ thị về việc tăng cường chỉ đạo thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016 - 2020; trình Thủ tướng Chính phủ ban hành kế hoạch tổ chức thực hiện phong trào thi đua “Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau” giai đoạn 2016 - 2020; chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương tiếp tục triển khai thực hiệu quả các chính sách giảm nghèo theo hướng tiếp cận đa chiều. Kết quả, tỷ lệ hộ nghèo cả nước giảm 1,35%, vượt chỉ tiêu Quốc hội giao.
Trong năm, từ những nỗ lực trong giải quyết việc làm, phát triển thị trường lao động, tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm giảm dần qua các quý. Tỷ lệ thất nghiệp khu vực thành thị giảm còn khoảng 3,22%, đạt chỉ tiêu được giao.
Đối với lĩnh vực trợ giúp xã hội, cùng với việc tham mưu ban hành chính sách, ngành đã tổ chức thực hiện đầy đủ các chính trợ giúp xã hội cho gần ba triệu đối tượng bảo trợ xã hội với kinh phí ước tính gần 15 nghìn tỷ đồng. Trong năm, Bộ đã trình Chính phủ đã hỗ trợ hàng chục vạn tấn gạo cho các địa phương để thực hiện cứu đói, cứu đói giáp hạt và hỗ trợ cho người bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lụt và huy động nguồn lực gần 3.000 tỷ đồng hỗ trợ người nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội đón Tết Nguyên đán Mậu Tuất.
7. Việt Nam tiếp tục đạt được nhiều thành tựu về bình đẳng giới
Tại Khóa họp lần thứ 61 của Ủy ban Địa vị Phụ nữ Liên hợp quốc (CSW - 61) diễn ra tại New York (Mỹ), với chủ đề “Tăng cường quyền năng kinh tế của phụ nữ trong thế giới việc làm đang thay đổi”, Bộ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội đã thay mặt Chính phủ Việt Nam, khẳng định, Việt Nam đã thực hiện thành công các mục tiêu Thiên niên kỷ về bình đẳng giới. Báo cáo của Diễn đàn Kinh tế thế giới cho thấy, Việt Nam đứng thứ 65/144 nước về chỉ số khoảng cách giới (tăng 18 bậc so với năm 2015), tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của nữ/nam là 0,92 - gần tiệm cận mức bình đẳng.
Tại Kỳ họp thứ tư, Quốc hội khóa XIV, Bộ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội - Chủ tịch Ủy ban quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Báo cáo về việc thực hiện Mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới. Đây là lần đầu tiên nội dung bình đẳng giới được đưa ra thảo luận tại Quốc hội, đã nhận được sự nhất trí, đánh giá cao của các đại biểu và cử tri cả nước về những nỗ lực nhằm đưa Luật Bình đẳng giới vào cuộc sống, đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.
8. Năm đầu tiên triển khai nhiệm vụ quản lý Nhà nước và tuyển sinh theo Luật Giáo dục nghề nghiệp
Ngay từ khi nhận bàn giao nhiệm vụ quản lý giáo dục nghề nghiệp từ Bộ Giáo dục và Đào tạo trong năm 2017, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã tiến hành sắp xếp lại bộ máy quản lý nhà nước, quy hoạch lại mạng lưới, đồng thời ban hành các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn hoạt động tuyển sinh và các hoạt động khác của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Tính đến hết năm 2017, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã tuyển sinh được hơn hai triệu người. Nhận thức của xã hội, của các bậc phụ huynh và các em học sinh đã có chuyển biến tích cực khi quyết định con đường tương lai chính là học nghề, lập nghiệp.
Đáng chú ý, đã xuất hiện nhiều mô hình tự chủ trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt hiệu quả cao như: Trường Cao đẳng kỹ nghệ II (TP Hồ Chí Minh), Cao đẳng nghề Lilama2 (Đồng Nai), Cao đẳng nghề Quy Nhơn (Bình Định)...
9. Luật Trẻ em có hiệu lực, khai trương Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em 111
Luật Trẻ em có hiệu lực từ ngày 1-6-2017, để đưa Luật Trẻ em vào cuộc sống, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Trẻ em đồng thời ban hành các văn bản hướng dẫn theo thẩm quyền, tuyên truyền và tổ chức thực hiện đến các địa phương, cơ sở.
Cùng với đó, nhằm tăng cường năng lực phản ứng, đối phó với các vấn đề bạo lực, xâm hại, ngược đãi trẻ em, ngày 6-12-2017, Bộ đã tổ chức khai trương Tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em có đầu số 111.
10. Đẩy mạnh chống tiêu cực, trục lợi chính sách đối với người có công
Kết quả thanh tra liên ngành công tác xác lập hồ sơ thương binh do các cơ quan quân đội thực hiện từ năm 2013 đến năm 2017 cho thấy, qua kiểm tra hơn 66 nghìn hồ sơ, đã phát hiện 1.596 trường hợp khai man, giả mạo tài liệu để lập hồ sơ hưởng chế độ, phải thu hồi quyết định công nhận thương binh và trợ cấp thương tật, yêu cầu nộp trả ngân sách nhà nước hàng tỷ đồng.
Cũng trong năm, hai ông Nguyễn Công Uẩn và Nguyễn Tiến Lãng (ở huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh) đã được Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tặng bằng khen ghi nhận công lao nhờ thành tích xuất sắc trong đấu tranh chống tiêu cực, góp phần giúp các cơ quan chức năng mở rộng điều tra, phát hiện nhiều hồ sơ thương binh giả.
