Những... lần đầu tiên
Có dịp đi cùng Hội bác sĩ tình nguyện trong chương trình khám bệnh nhân đạo cho người dân xã Bắc Lý, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An mới thấy hết được giá trị của công tác an sinh xã hội. Với một lực lượng tương đối hùng hậu khoảng 70 bác sĩ và tình nguyện viên, cộng thêm một loạt thiết bị như: xe chụp X-quang, hệ thống đo điện tâm đồ, máy nổ dự phòng, xe chở thuốc miễn phí..., đoàn đã thăm khám cho hơn 1.800 lượt người. Trường THCS Bắc Lý 1 được chọn là địa điểm tập kết khám, chữa bệnh, khá khang trang, sạch sẽ. Ðúng 8 giờ 30 phút, tất cả các tình nguyện viên và bác sĩ đã sẵn sàng vào vị trí.
Chị Vi Thị Coóng, 20 tuổi, lặn lội từ xã bên, cách địa điểm khám gần 20 km chia sẻ, đây là lần đầu được các bác sĩ khám, tư vấn toàn diện về sức khỏe với các thiết bị y tế hiện đại. Trước đây, nếu đau ốm ở đâu thì thường tự điều trị, chỉ bất đắc dĩ mới đến trạm xá. Cách giữ gìn sức khỏe gần như phó mặc cho tự nhiên. “Sau khi được bác sĩ tư vấn, khám, chữa bệnh thông qua dữ liệu về phim X-quang, các mẫu xét nghiệm, hàng loạt các biểu hiện lâm sàng về sức khỏe đã được giải đáp, nhất là chứng đau đầu nhiều năm không đỡ”, chị Coóng tâm sự. Tương tự, ngay lần đầu tư vấn, hỏi han sức khỏe cho anh Moong Văn Vu, 30 tuổi, xã Bắc Lý, bác sĩ Hiền đã khuyên anh nên bớt uống rượu. Ðây là câu nói phổ biến nhất khi các bác sĩ thăm khám cho các thanh niên, nhất là những nam giới trưởng thành tại địa phương. Anh Vu thật thà cho biết, thông thường một ngày anh em trong bản uống khoảng năm trận rượu, tương đương khoảng một lít rượu và chỉ bớt đôi chút khi vào mùa lao động nương rẫy. Và theo quan sát của chúng tôi, hầu hết thanh niên đều có vấn đề về đường ruột, trẻ em suy dinh dưỡng, thấp còi và rất nhiều cháu bị sâu răng.
Chủ tịch xã Bắc Lý Cụt Văn Long cho biết, khu vực xã gồm ba dân tộc anh em cùng chung sống, trong đó dân tộc Khơ Mú chiếm khoảng 75%, còn lại là dân tộc Thái và Mông. Ðồng bào chủ yếu sinh sống bằng nghề trồng lúa một vụ và chăn nuôi nên rất nghèo. Mặc dù đường sá đến trung tâm bản đi lại khá thuận lợi, nhưng khó khăn vẫn còn nhiều, bữa no bữa đói, điều kiện khám, chữa bệnh gần như không có. Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt của người dân còn khá cổ hủ cho nên việc chăm sóc sức khỏe cũng không được chú trọng, những thói quen xấu như: uống rượu, sinh hoạt không khoa học ăn sâu trong nếp nghĩ của người dân. Ðợt khám tổng thể lần này cũng là lần đầu nhiều người dân được tiếp xúc với các thiết bị, máy móc hiện đại, cùng sự tư vấn, thăm khám tận tình của các bác sĩ chuyên nghiệp. Bà con rất vui và chính quyền xã cũng được “thơm lây”.
Ðồng hành cùng người dân
Ðể có được những thành công bước đầu không thể không kể đến sự giúp sức của các doanh nghiệp, cụ thể tại địa bàn xã Bắc Lý nói chung và huyện Kỳ Sơn nói riêng là của Tổng công ty Công nghiệp Xi-măng Việt Nam (Vicem). Theo Bí thư Ðoàn Thanh niên Vicem Nguyễn Phú Toàn, đơn vị đã hỗ trợ nhân dân huyện Kỳ Sơn theo Chương trình 30A hàng chục tỷ đồng trong nhiều năm qua bằng các việc cụ thể như: xây trường học, cơ sở mầm non, hỗ trợ hạ tầng... Riêng đợt khám, chữa bệnh lần này, tổng công ty đã dành kinh phí khoảng 250 triệu đồng, trong đó có 300 phần quà trị giá 30 triệu đồng tặng người dân nghèo của xã Bắc Lý. Công tác an sinh xã hội đối với đồng bào vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo luôn được lãnh đạo Vicem rất quan tâm và hằng năm đơn vị vẫn duy trì một nguồn kinh phí nhất định cho các hoạt động an sinh xã hội. Ðồng thời, Vicem đã và tiếp tục kêu gọi các đơn vị thành viên ủng hộ và phát huy các khả năng sẵn có, kể cả về tài chính hoặc các sản phẩm xi-măng, giúp các xã, huyện nghèo cải thiện hạ tầng, bảo đảm đời sống, góp phần xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới.
Theo trưởng đoàn bác sĩ thiện nguyện Ngô Tuấn Anh, đây là lần thứ 24 đoàn tổ chức đi thăm, khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho đồng bào nghèo trên cả nước. Qua đợt khám, chữa bệnh lần này, cũng còn nhiều vấn đề đáng lo ngại, cần có sự vào cuộc tích cực hơn nữa của chính quyền địa phương cũng như sự hỗ trợ của các doanh nghiệp như Vicem. Ðơn cử, tỷ lệ người mắc bệnh lao phổi còn khá cao, chiếm khoảng 8,5% trên tổng số khoảng 300 lượt khám về đường hô hấp, hay tỷ lệ sâu răng ở trẻ nhỏ còn cao, thiếu kiến thức về vệ sinh răng miệng... Người dân gần như không được tiếp xúc với công tác chăm sóc sức khỏe một cách tổng thể, chuyên nghiệp, do vậy họ cũng không có kiến thức về phòng, chống bệnh. Ðoàn đã phát hiện một số trường hợp có nguy cơ cao về bệnh lý, cần can thiệp y tế sớm và cũng sẵn sàng hỗ trợ tư vấn cả về chuyên môn và tài chính đối với các trường hợp mắc bệnh nặng. Thực tế, qua nhiều chương trình thăm khám thiện nguyện, nhiều người dân nghèo đã có ý thức hơn trong việc bảo đảm, giữ gìn sức khỏe của chính mình cũng như tại cộng đồng.
Thiếu kiến thức về y tế là “căn bệnh” chung của đồng bào vùng sâu, vùng xa. Nhiều thói quen như: uống rượu triền miên, sinh hoạt tùy tiện, vệ sinh cộng đồng kém… đã tác động không tốt đến sức khỏe, đời sống của người dân. Do vậy, với sự giúp sức của cộng đồng doanh nghiệp và những tấm lòng thiện nguyện của Hội bác sĩ tình nguyện sẽ góp phần lan tỏa sự nhân ái, góp phần cải thiện sức khỏe cho đồng bào nghèo và quan trọng hơn cả là nâng cao ý thức tự chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng.
