'Vua vách đá' Israel đối mặt nguy cơ suy giảm

Loài dê núi Nubia, biểu tượng của các vách đá sa mạc tại Israel, đang đối mặt với nhiều thách thức sinh tồn nghiêm trọng dù vẫn thường xuyên xuất hiện tại các khu vực du lịch nổi tiếng như Ein Gedi hay miệng núi lửa Ramon của nước này.

Loài dê núi Nubia được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế xếp vào nhóm dễ bị tổn thương. (Ảnh: ynetnews.com)
Loài dê núi Nubia được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên quốc tế xếp vào nhóm dễ bị tổn thương. (Ảnh: ynetnews.com)

Phóng viên TTXVN tại Israel dẫn báo cáo của các nhà nghiên cứu tại Đại học Ben-Gurion vùng Negev cho biết loài dê này hiện được Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế xếp vào nhóm dễ bị tổn thương, với tổng số cá thể trưởng thành trên toàn thế giới, ước tính dưới 5.000 con và có xu hướng suy giảm. Tại Israel, quần thể lớn nhất tập trung ở sa mạc Judea, bên cạnh các nhóm nhỏ hơn ở cao nguyên Negev và vùng núi Eilat.

Dê Nubia nổi bật với khả năng di chuyển trên các vách đá gần như thẳng đứng và nhảy giữa những gờ đá rất hẹp. Đây là loài động vật ăn cỏ duy nhất cỡ lớn chiếm lĩnh sinh cảnh vách đá, tạo nên một “ngách sinh thái” đặc thù. Tuy nhiên, chính môi trường khắc nghiệt này cũng khiến chúng phụ thuộc lớn vào các nguồn nước hiếm hoi.

Các nghiên cứu cho thấy vào mùa Hè, dê Nubia phải uống nước trung bình khoảng mỗi 1,5 ngày, khiến nguồn nước trở thành điểm yếu chí tử. Biến đổi khí hậu cùng với hoạt động của con người đang làm suy giảm các nguồn nước tự nhiên, qua đó đe dọa trực tiếp tới sự tồn tại của loài.

Ngoài ra, dê Nubia còn đối mặt với nhiều rủi ro khác như tai nạn giao thông, săn bắn trái phép, mất môi trường sống do phát triển du lịch và nông nghiệp, cũng như dịch bệnh ký sinh trùng ảnh hưởng đến hệ thần kinh, khiến chúng mất khả năng kiểm soát và dễ tử vong do rơi từ vách đá.

Một nguy cơ đáng chú ý khác đến từ sự tiếp xúc quá gần với con người. Các cá thể quen với con người có xu hướng ăn rác thải như túi nhựa, dẫn đến tử vong do tắc nghẽn tiêu hóa, đồng thời dễ bị chó tấn công hoặc gặp tai nạn khi tiếp cận khu dân cư.

Các nhà khoa học cũng cảnh báo rằng tình trạng hạn hán gia tăng sẽ khiến nguồn thức ăn tự nhiên trên vách đá suy giảm, buộc dê Nubia phải xuống gần đường giao thông để tìm kiếm thực vật, qua đó làm gia tăng nguy cơ bị xe đâm.

Mặc dù vậy, loài này vẫn thể hiện khả năng thích nghi đáng kể. Các nghiên cứu gần đây ghi nhận chúng có thể bò qua các cống thoát nước dài hàng chục mét dưới đường để di chuyển giữa các khu vực sinh sống, cho thấy tầm quan trọng của việc duy trì kết nối sinh cảnh.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân không cho dê ăn dưới bất kỳ hình thức nào, đồng thời cần kiểm soát vật nuôi và giảm tốc độ khi di chuyển qua khu vực vách đá nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến loài động vật quý hiếm này.

Có thể bạn quan tâm