Đà Nẵng kỷ niệm 186 năm ngày mất Danh thần Thoại Ngọc Hầu

Tham dự buổi lễ có ông Đặng Việt Dũng, Uỷ viên Ban thường vụ, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, ông Lê Văn Nưng, Tỉnh uỷ viên, Phó chủ tịch UBND tỉnh An Giang, đại diện lãnh đạo huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang; đại diện lãnh đạo các sở, ban ngành TP Đà Nẵng, quận Sơn Trà, đông đảo người dân phường An Hải Tây.

Các đoàn dâng hương tưởng nhớ 186 năm ngày mất danh thần Thoại Ngọc Hầu

Thoại Ngọc Hầu sinh ngày 26 tháng 11 năm Tân Tỵ (1761), tại làng An Hải, tổng An Lưu Hạ, huyện Diên Phước, phủ Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay thuộc phường An Hải Tây, quận Sơn Trà, TP Đà Nẵng). Năm 16 tuổi (1777), đầu quân theo Nguyễn Ánh sang Bangkok (Thái Lan), về nước dẫn quân đi đánh Tây Sơn, làm Khâm sai cai cơ, rồi Khâm sai thống binh cai cơ, được phong tước Hầu. Năm 1789, làm Phó quản doanh được thăng Khâm sai thượng đạo bình Tây tướng quân.

Năm 1799, được cử đi công cán ở Viên Chăn (Lào). Sau khi Nguyễn Ánh lên ngôi vua (1802), ông được thăng Khâm sai thống binh cai cơ trông coi việc ở Bắc Thành, rồi lãnh Trấn thủ Lạng Sơn. Được điều đi làm Trấn thủ Định Tường, rồi được cử làm Thống quân biền binh bảo hộ Cao Miên.

Năm 1818, được bổ làm Trấn thủ Vĩnh Thanh (nay là Long Xuyên - Cần Thơ). Tại đây, ông cùng quan quân sở tại thiết kế và điều hành dân binh đào kênh Đông Xuyên (ở Long Xuyên). Kênh này sau khi hoàn thành được đặt tên là Thoại Hà. Năm Minh Mạng thứ nhất (1820), ông điều khiển 80.000 nhân công làm việc trong 5 năm liền (1820-1824) để đào con kênh nối Châu Đốc với Hà Tiên, dẫn nước ra biển phía Tây. Đây là công trình lớn do ông thiết kế và chỉ huy thành công, đã mang lại kết quả to lớn trong công cuộc khai phá miền Hậu Giang. Nhân dân vui mừng, triều đình hoan hỉ. Vua Minh Mạng ban sắc đặt tên kênh này là Vĩnh Tế hà và đặt tên cho ngọn núi nhìn xuống con kênh là Thoại Sơn. Ông còn có công mộ dân khẩn hoang ở vùng An Hải, Châu Đốc, biến vùng đất hoang vu nơi biên giới thành trù phú, dân cư ngày một đông đúc, an vui.

Nguyễn Văn Thoại là một nhân vật tài kiếm văn võ, một nhà hoạt động chính trị ngoại giao xuất sắc, là doanh điền, một nhà hoạt động kinh tế có tầm nhìn chiến lược và có đầu óc tổ chức giỏi.