Việc bảo trì phần nào phản ánh áp lực đối với hệ thống trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện liên tục tăng cao.
Phụ tải điện liên tục lập đỉnh
Mất điện. Những chiếc quạt điện tiểu thương mang theo ngừng hoạt động, không khí trong chợ trở nên ngột ngạt. Mặc dù ngành điện cắt điện để bảo trì nhằm phục vụ tốt hơn, an toàn hơn, nhưng cái nắng nóng ngột ngạt của những ngày giữa mùa hè đã làm chị Oanh, tiểu thương chợ Tây Lộc lo lắng: “Chú coi, chưa hết buổi sáng mà con cá mềm oặt ra rồi. Nắng nóng kiểu ni, chút nữa ươn hết cho xem”.
Nhiều hộ kinh doanh thực phẩm tươi sống thấp thỏm lo ngại hàng hóa bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao. Một số tiểu thương cho biết: Trong những ngày nắng nóng gần đây, quạt điện gần như phải hoạt động liên tục từ sáng đến chiều. Chợ Tây Lộc không phải là cá biệt. Từ những ngày đầu tháng 6 đến nay, ngành điện đã thông báo lịch cắt điện ở nhiều khu vực trên địa bàn thành phố Huế. Dù vậy, giữa cao điểm nắng nóng, những đợt tạm ngừng cấp điện ít nhiều khiến người dân phải thay đổi thói quen sinh hoạt và kinh doanh, thương mại.
Ông Nguyễn Đại Phúc, Giám đốc Công ty Điện lực Huế (HPC) cho biết: Việc ngừng cung cấp nhằm phục vụ sửa chữa, bảo trì lưới điện. Đây cũng là công việc đang được ngành điện triển khai thường xuyên tại nhiều khu vực nhằm bảo đảm vận hành an toàn hệ thống trong điều kiện nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Theo HPC, từ đầu tháng 5 đến nay, nhiệt độ trên địa bàn liên tục duy trì ở mức cao. Trong các ngày từ 21 đến 28/5, nhiệt độ ngoài trời phổ biến từ 37-38⁰C, trong khi nhiệt độ cảm nhận thực tế có thời điểm lên tới trên 42⁰C. Nắng nóng, nhu cầu sử dụng điện tăng nhanh. Hệ thống điện thành phố ghi nhận công suất cực đại đạt 417,67 MW vào lúc 22 giờ ngày 6/6, vượt mức đỉnh của năm 2025 là 402,4 MW. Sản lượng điện ngày 7/6 đạt 8,576 triệu kWh, cao hơn gần 3% so với ngày có sản lượng cao nhất của năm trước. Đáng chú ý, đỉnh phụ tải xuất hiện vào lúc 22 giờ đêm, thời điểm phần lớn các hộ gia đình vẫn duy trì hoạt động của điều hòa nhiệt độ và các thiết bị làm mát. Điều này cho thấy áp lực đối với hệ thống điện không chỉ tập trung vào ban ngày mà đang kéo dài sang các khung giờ buổi tối.
Tại nhiều khu dân cư, điều hòa nhiệt độ đã trở thành thiết bị hoạt động gần như xuyên đêm trong các đợt nắng nóng. Một số hộ dân cho biết, những ngày gần đây thiết bị làm mát thường phải hoạt động đến sáng. Theo dự báo của ngành điện, công suất cực đại trong tháng 6 có thể đạt khoảng 435 MW, tăng hơn 8% so với mức cao nhất năm 2025. Nếu thời tiết tiếp tục diễn biến cực đoan trong các tháng hè, áp lực đối với hệ thống cung ứng điện sẽ còn gia tăng.
Đầu tư hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu
Để chủ động ứng phó nhu cầu điện tăng cao trong mùa nắng nóng, HPC đã triển khai nhiều giải pháp nâng cao năng lực vận hành lưới điện. Tính đến hết tháng 5, đơn vị đã thực hiện 207 phương án chống quá tải, trong đó có 111 máy biến áp được hoán chuyển và 96 máy biến áp được nâng dung lượng. Hàng chục nghìn lượt kiểm tra lưới điện các cấp cùng hơn 200 phương án sửa chữa, xử lý các điểm có nguy cơ phát sinh sự cố cũng đã được triển khai nhằm bảo đảm vận hành an toàn.
Theo Giám đốc Công ty Điện lực Huế Nguyễn Đại Phúc, cùng việc đẩy mạnh tuyên truyền sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả và khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, ngành điện đang tập trung đầu tư nâng cấp hạ tầng lưới điện. Giai đoạn 2021-2025, trên địa bàn thành phố đã hoàn thành 4 dự án lưới điện 110kV, bổ sung 160 MVA công suất trạm biến áp; đồng thời đưa vào vận hành 180 dự án lưới điện trung, hạ áp với hơn 800 km đường dây và hơn 287 MVA công suất trạm biến áp. Từ nay đến năm 2027, ngành điện tiếp tục triển khai nhiều dự án trọng điểm với hơn 48 km đường dây 110 kV và 63 MVA công suất trạm biến áp cùng 24 dự án trung, hạ áp phục vụ các khu đô thị, công nghiệp, kinh tế. Xa hơn, đến năm 2030, nhiều công trình quan trọng như các trạm biến áp 110 kV Huế 5, Hương Thọ, Chân Mây và các dự án cấp điện áp 220 kV sẽ được đầu tư, dự kiến bổ sung khoảng 625 MVA công suất cho hệ thống.
Nhìn từ những con số phụ tải liên tục lập đỉnh, có thể thấy bài toán năng lượng không còn đơn thuần là đáp ứng nhu cầu điện cho một vài tháng cao điểm, khi con người ngày càng phụ thuộc vào các thiết bị làm mát. Ứng phó với nắng nóng, người dân và hoạt động kinh tế càng đòi hỏi một hệ thống điện ổn định, có khả năng chịu tải tốt và vận hành an toàn. Việc ngành điện dự kiến bổ sung khoảng 625 MVA công suất ở cấp điện áp 220 kV trong giai đoạn đến năm 2030 cho thấy những đỉnh phụ tải mới không còn được xem là hiện tượng nhất thời của một mùa hè.
Khi những đợt nắng nóng với nhiệt độ cảm nhận lên tới gần 50⁰C xuất hiện thường xuyên hơn, thì những điều bất thường đã dần trở thành bình thường. Vì vậy, hệ thống hạ tầng cũng cần được điều chỉnh, thích ứng với những biến động khí hậu trong tương lai.
