Việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt theo phương pháp hỗn hợp đối với thuốc lá từ năm 2027 được kỳ vọng góp phần định hướng tiêu dùng, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tăng thu ngân sách. Tuy nhiên, cùng với đó là nguy cơ gia tăng thuốc lá lậu đặt ra yêu cầu chính sách phải triển khai đồng bộ và quyết liệt các biện pháp kiểm soát.

Thuốc lá lậu tiếp tục bám rễ tại thị trường nội địa, đặc biệt ở khâu bán lẻ - mắt xích quyết định đầu ra và nuôi dưỡng toàn bộ chuỗi vi phạm. Các chuyên gia cho rằng cần sớm nâng mạnh mức xử phạt, siết thực thi pháp luật và đưa chính sách mới vào áp dụng ngay trong năm 2026 để tạo chuyển biến thực chất.

Ngày 23/1, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết, thực hiện cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, bầu cử Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 và Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phát hiện, xử lý một vụ vận chuyển thuốc lá không rõ nguồn gốc.

Sáng 23/1, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, trong lúc tuần tra trên tuyến quốc lộ và đường bê-tông nông thôn, lực lượng công an đã phát hiện 2 vụ vận chuyển liên quan thuốc lá điếu nhập lậu.

Ngày 5/1, Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Quảng Trị cho biết đơn vị vừa phát hiện vụ vận chuyển thuốc lá nhập lậu với số lượng lớn.

Những tháng cuối năm 2025, khi không khí Tết 2026 chuẩn bị bắt đầu rộn ràng thì tại các xã vùng quê tỉnh Vĩnh Long, tình trạng mua bán thuốc lá nhập lậu vẫn diễn ra một cách âm thầm. Không phải là những chuyến hàng lớn, mà là từng bao thuốc Jet, Hero, Scott… được bán lẻ cho người địa phương, chủ yếu là khách quen.

Ngày 4/10, Công an tỉnh Đồng Tháp cho biết, lực lượng Công an vừa tiến hành kiểm tra, phát hiện một xe ô-tô chứa hơn 11.000 bao thuốc lá ngoại nhập lậu.

Trong 6 tháng đầu năm 2025, đặc biệt trong đợt cao điểm chống buôn lậu, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 3 (Đội 3) - Chi cục Điều tra chống buôn lậu - Cục Hải quan đã chủ trì, phối hợp bắt và xử lý nhiều vụ buôn lậu thuốc lá, qua đó thu giữ hơn 1,3 triệu bao thuốc lá điếu các loại, với tổng trị giá ước tính  65 tỷ đồng.

Trong hai ngày 5 và 6/6, lực lượng hải quan đã triệt phá thành công hai vụ buôn lậu và vận chuyển trái phép chất ma túy lớn, với thủ đoạn cất giấu tinh vi, chưa từng ghi nhận trong các chuyên án trước đây. Tổng số tang vật bị thu giữ gồm hơn 84.000 bao thuốc lá điếu không rõ nguồn gốc và 5,027kg ma túy tổng hợp dạng đá.

Ngày 8/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đồng Nai tạm giữ đối tượng Võ Thanh Tiến (sinh năm 1973, ngụ thành phố Biên Hòa) để điều tra, làm rõ hành vi tàng trữ, vận chuyển thuốc lá điếu nhập lậu.

Ngày 22/1, Công an huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị phát hiện tại bãi đất trống thuộc thôn Vĩnh Đại, xã Cam Hiếu, huyện Cam Lộ đang diễn ra việc một số người tập kết và bốc dỡ hàng cấm lên xe ô-tô chuẩn bị vận chuyển đi tiêu thụ.

Việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với mặt hàng thuốc lá là chính sách đúng đắn nhằm điều tiết hành vi người dùng, tăng thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, cần phải có lộ trình triển khai phù hợp, không nên tăng đột ngột thuế TTĐB đối với mặt hàng thuốc lá nhằm tránh những tác động tiêu cực. 

Đội Tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 7, Phòng Hướng dẫn tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ, Cục Cảnh sát giao thông (Đội 7) vừa phát hiện, bắt giữ gần 10 nghìn bao thuốc lá lậu trên cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận.

Những năm gần đây, bên cạnh thuốc lá điếu truyền thống, việc sử dụng nhóm sản phẩm thuốc lá thế hệ mới (thuốc lá làm nóng và thuốc lá điện tử) đang có chiều hướng gia tăng, khiến mặt hàng này đứng đầu danh sách hàng hóa nhập lậu vào Việt Nam. Ðiều này đã gây thiệt hại rất lớn cho ngân sách nhà nước, tác động tiêu cực, trực tiếp đến sức khỏe người sử dụng và công tác kiểm soát thị trường ở nước ta.

Ngày 12/8, Công an quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ cho biết đã triệt phá đường dây buôn bán thuốc lá điếu nhập lậu trên địa bàn nhiều tỉnh, thành phố khu vực phía nam.

Chiều 13/4, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam (VTA) tổ chức hội thảo “Phòng, chống thuốc lá lậu: thực trạng và giải pháp”. 

Ngày 28-5, Tổng cục Quản lý thị trường cho biết, Đội QLTT số 6, Cục QLTT tỉnh Long An vừa kiểm tra phát hiện, thu giữ trên 1.500 hộp thuốc đông dược không rõ nguồn gốc, xuất xứ và trên 3.000 bao thuốc lá điếu nhập lậu trên tuyến quốc lộ 62 thuộc địa bàn huyện Mộc Hóa và Tân Thạnh.

Chiều 8-1, Chi cục trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 3 (Cục Hải quan TP Hải Phòng) Trần Mạnh Hùng cho biết, gần 50 nghìn bao thuốc lá do nước ngoài sản xuất nhập lậu qua cửa khẩu cảng biển Hải Phòng đã bị lực lượng Hải quan phát hiện, bắt giữ.

Nghị định số 98/2020/NĐ-CP quy định về Xử phạt vi phạm hành chính trong Hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chính thức có hiệu lực từ ngày 15-10-2020.