“Watson, anh đến đây nhé, tôi có việc cần!”. Đoạn hội thoại ngắn ngủi được thực hiện bởi Alexander Graham Bell và trợ lý của ông ngồi cách đó 4 đến 5m vào ngày 10/3/1876 được ghi nhận là cuộc gọi điện thoại cố định đầu tiên. Sau đó, Bell đã nhận bằng phát minh số 174465 về máy điện thoại. Đến tháng 6/1876, lần đầu tiên máy điện thoại được đưa vào sử dụng tại hội chợ triển lãm “Centennial Exposition” ở Philadelphia.
Từ đó đến nay, ngành công nghiệp điện thoại đã trải qua hàng trăm năm phát triển và trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống thường nhật.
Từ Feature Phone
Những chiếc điện thoại di động đầu tiên thực chất là những bộ đàm hai chiều, cho phép tài xế taxi và những người làm việc trong các dịch vụ khẩn cấp liên lạc với nhau. Đến năm 1973, Motorola đặt dấu mốc quan trọng cho ngành di động khi trình làng thiết bị cầm tay đầu tiên, nặng khoảng 1,6kg. Sau đó, phải mất hàng chục năm, điện thoại di động mới được thiết kế gọn gàng hơn và thu hút người dùng phổ thông.
Năm 1988, Samsung trình làng mẫu Feature Phone đầu tiên với kích thước lớn, màn hình nhỏ, bàn phím bấm vật lý. Đây là thiết kế đặc trưng của “điện thoại ăng-ten” và trở thành một phần ký ức của nhiều thế hệ người dùng. Sau đó là “điện thoại TV” hay còn gọi là TV Phone rồi Feature phone dần phổ biến với sự ra đời của tin nhắn SMS.
Với nhiều thế hệ người dùng 8x, 9x, những chiếc Feature Phone với bàn phím mòn hết ký tự nhưng vẫn có thể nhắn tin, gọi điện không chỉ là kỷ niệm mà còn là biểu tượng cho kỷ nguyên kết nối không khoảng cách, không giới hạn mọi lúc mọi nơi.
Đến smartphone
Cho đến những năm 2000, Nokia vẫn là “ông hoàng” của ngành di động. Huyền thoại 3310 đã trở thành biểu tượng của mọi thời đại, khi bán được 126 triệu chiếc trên khắp thế giới. Nhưng cũng chính trong khoảnh khắc huy hoàng của Feature Phone, những hạt giống đầu tiên của kỷ nguyên tiếp theo đã được gieo mầm khi Samsung giới thiệu những ý tưởng táo bạo như điện thoại đeo tay, tích hợp camera hay màn hình xoay... Đây là nền móng quan trọng, mở ra một chương mới của ngành công nghiệp di động với màn hình lớn, đa ứng dụng - smartphone.
Chỉ 3 năm sau, khi chuẩn 3G bắt đầu được áp dụng rộng rãi trên toàn cầu, kỷ nguyên Internet đã kích hoạt một chương mới của ngành di động - điện thoại thông minh. Năm 2006, Samsung trình làng mẫu SCH-B600, điện thoại đầu tiên có camera 10 megapixel kèm zoom quang học 3x. Một năm sau, iPhone đầu tiên ra mắt với màn hình lớn, xóa bỏ hoàn toàn bàn phím vật lý. Đến năm 2008, smartphone Android đầu tiên ra đời, mang tên T-Mobile G1. Hai năm sau đó, Samsung ra mắt smartphone Galaxy S đầu tiên và gây tiếng vang lớn, vượt mặt các ông lớn Android trước đó và trở thành thương hiệu smartphone Android phổ biến nhất hiện nay.
So với Feature Phone, tốc độ đổi mới của smartphone diễn ra rất nhanh, chứng kiến nhiều sự cạnh tranh gay gắt từ các thương hiệu lớn. Sự bùng nổ của 3G, sau đó là 4G rồi 5G và các ứng dụng di động như WhatsApp, Facebook hay game Pokemon Go trên smartphone đã hoàn toàn thay đổi cách con người tương tác, giao tiếp. Smartphone dần trở thành bạn đồng hành quan trọng trong đời sống chứ không đơn thuần là công cụ liên lạc.
Tương lai AI Phone đã bắt đầu
Điều thú vị là mỗi chương của ngành công nghiệp di động đều gắn liền với những bước tiến quan trọng trong tiến trình phát triển của nhân loại. Feature Phone phổ biến nhờ mạng di động thương mại. Smartphone bùng nổ khi 3G và ứng dụng động bùng nổ. Câu hỏi đặt ra là liệu AI Phone có thật sự mở ra một chương đột phá của ngành công nghiệp di động?
Lần này, câu trả lời đến từ châu Á. Sự chú ý của ngành công nghệ toàn cầu đang dồn về gã khổng lồ công nghệ Hàn Quốc - Samsung. Vào 1 giờ sáng 26/2, Samsung đã mang đến thế hệ dòng S tiếp theo với những nâng cấp choáng ngợp cho người dùng. Vốn Galaxy AI đã gây tiếng vang trên toàn cầu vì khả năng hiểu người dùng và tính ứng dụng đa ngôn ngữ, sự xuất hiện của Samsung Galaxy S26 đã khiến giới chuyên gia và người dùng hiểu thêm một chuẩn mực mới - thế nào là “Galaxy AI Phone”. Không còn là smartphone tích hợp các tính năng AI, Samsung Galaxy S26 thật sự là cỗ máy AI bỏ túi khi trang bị đầy đủ sức mạnh phần cứng lẫn phần mềm và trải nghiệm AI liên mạch của người dùng. Nếu smartphone có vai trò màn hình để người dùng mở ứng dụng, AI Phone sẽ là một hệ thống có khả năng hiểu ngữ cảnh, dự đoán nhu cầu và chủ động hỗ trợ người dùng.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, các thông tin cho thấy Galaxy AI Phone đầu tiên của Samsung sẽ được xây dựng dựa trên ba trụ cột quan trọng. Đầu tiên, phần cứng của các smartphone đầu bảng đã cho phép AI xử lý ngay trên thiết bị (on-device AI). Điều này không chỉ giảm độ trễ mà còn liên quan quyền riêng tư - yếu tố ngày càng quan trọng khi AI xử lý dữ liệu cá nhân. Galaxy AI Phone đầu bảng của Samsung được trang bị Chipset Snapdragon 8 Elite Gen 5 for Galaxy (3nm). Đây là con chip siêu mạnh, được thiết kế để xử lý mượt mà các tác vụ AI tiên tiến ngay trên thiết bị.
Thứ hai là sự chuyển dịch từ “ứng dụng” sang “tác nhân” (agent). Hiện tại, người dùng smartphone phải mở từng ứng dụng để thực hiện từng tác vụ. Nhưng AI Phone của Samsung có thể hiểu yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên, kết nối nhiều dịch vụ và thực hiện chuỗi hành động thay người dùng. Nếu điều này thành hiện thực, cấu trúc của hệ sinh thái ứng dụng có thể thay đổi sâu sắc.
Tiếp đến là việc thay đổi hành vi người dùng. Nếu Feature Phone giúp con người kết nối, smartphone giúp con người truy cập thế giới số, thì AI Phone đang mở ra cánh cổng, dịch chuyển hành vi người dùng từ “truy cập thông tin” sang “được hỗ trợ ra quyết định”. Samsung đang cho thấy thay đổi mạnh mẽ về giao diện tương tác của người dùng với điện thoại. Galaxy S26 có thể không còn xoay quanh biểu tượng ứng dụng mà chuyển sang hội thoại và ngữ cảnh. AI Phone có thể hiểu thói quen hằng ngày của người dùng, giúp đơn giản hóa các thao tác để thực hiện tác vụ nhanh và hiệu quả hơn.
AI trên Galaxy S26 cũng giúp kiểm soát từng điểm ảnh, làm mờ các điểm ảnh phát ánh sáng rộng giúp chống nhìn trộm chủ động trên tính năng Privacy Display. Kết hợp sức mạnh phần cứng và phần mềm, AI Phone của Samsung sử dụng các điểm ảnh tập trung để dẫn ánh sáng thẳng về phía trước, hạn chế tầm nhìn của người khác từ cả 4 phía. Ngoài việc chủ động tùy chọn từng ứng dụng để bảo mật, Galaxy S26 còn cho phép người dùng ẩn đi hoặc bảo mật một phần (Partial Screen Privacy) dành cho các thông báo pop up quan trọng như số dư ngân hàng hay tin nhắn riêng tư, hoặc khi nhập mật khẩu, mã PIN.
AI đã phải đi qua “nhiều mùa đông” trước khi bùng nổ như ngày nay. Nhưng công nghệ này vẫn chưa đến được với số đông người dùng do những rào cản về phần cứng, độ phức tạp. Tuy nhiên, sẽ rất sớm, mỗi người dùng đều có thể có một “AI trong túi quần” khi các nhà sản xuất di động nâng cấp smartphone thành AI Phone. Lúc này, AI Phone không đơn thuần là xu hướng công nghệ mà còn định hình lại cách chúng ta sống, làm việc và tương tác với thế giới.
