Trụ cột nổi bật trong hợp tác Việt Nam-Singapore

Trải qua hơn nửa thế kỷ, quan hệ Việt Nam-Singapore đã trở thành một hình mẫu hợp tác thành công bậc nhất trong ASEAN và hiện đang bước vào giai đoạn phát triển sâu rộng hơn. 

Xuất khẩu gạo của Việt Nam sang Singapore tăng mạnh. (Ảnh: VFFA)
Xuất khẩu gạo của Việt Nam sang Singapore tăng mạnh. (Ảnh: VFFA)

Từ sự sôi động của những Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore (VSIP) đến các lĩnh vực như chuyển đổi số, năng lượng xanh, công nghiệp bán dẫn và logistics thông minh, quan hệ Việt Nam-Singapore đang chứng kiến những tiềm năng hợp tác mới.

Nhiều điều kiện thuận lợi để tăng cường hợp tác

Singapore là quốc gia có nhiều kinh nghiệm và thế mạnh trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhất là chiến lược đầu tư dài hạn cho nghiên cứu và phát triển (R&D), hệ sinh thái đổi mới mở gắn kết viện-trường-doanh nghiệp, cùng môi trường pháp lý minh bạch thúc đẩy thương mại hóa công nghệ. Đây cũng là quốc gia đi đầu trong phát triển đô thị thông minh, hạ tầng số, công nghệ xanh và thu hút nhân tài quốc tế, là hình mẫu tiêu chuẩn về quản trị quốc gia trong thời đại số, với thế mạnh cốt lõi nằm ở cơ chế kiến tạo hệ sinh thái.

Thế mạnh của Việt Nam trong lĩnh vực này nằm ở cơ cấu dân số vàng với nguồn nhân lực trẻ, có tư duy toán học và công nghệ sắc bén (STEM) - nền tảng thiết yếu cho đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, vị thế địa chính trị ổn định cùng trữ lượng đất hiếm thuộc hàng đầu thế giới giúp Việt Nam trở thành điểm đến tin cậy trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của các cường quốc công nghệ.

Việt Nam và Singapore có nhiều điều kiện thuận lợi để tăng cường hợp tác, nhất là trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Singapore là một trong những quốc gia châu Á có kinh nghiệm phát triển các ngành công nghệ chiến lược từ rất sớm. Quốc gia này đã triển khai chiến lược phát triển ngành bán dẫn từ những năm 1970 và gần đây tiếp tục xây dựng chiến lược bán dẫn thế hệ mới nhằm thích ứng với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ tiên tiến.

Theo Tiến sĩ Hà Sơn Tùng, Phó Trưởng Khoa Công nghệ quang học tiên tiến thuộc Cơ quan Nghiên cứu, Công nghệ và Khoa học Singapore (A*STAR), Singapore có nhiều bài học thực tiễn rất đáng tham khảo đối với Việt Nam, nhất là trong công tác quản trị công nghệ, xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Với lợi thế về vị trí địa lý gần gũi, nhiều điểm tương đồng về văn hóa và sự kết nối ngày càng chặt chẽ giữa hai nền kinh tế, Việt Nam và Singapore hoàn toàn có thể thúc đẩy các chương trình hợp tác nghiên cứu ở quy mô sâu rộng hơn trong thời gian tới.

Bên cạnh việc kế thừa những thành công từ mô hình VSIP, hai nước có thể mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực công nghệ cao thông qua những dự án nghiên cứu trực tiếp giữa các cơ quan khoa học và công nghệ của hai bên. Trong đó, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành AI và bán dẫn được xem là ưu tiên đặc biệt quan trọng.

Nâng cao năng lực cạnh tranh, thích ứng của hai nước

Việt Nam hiện đang đứng trước nhiều cơ hội lớn để bứt phá trong lĩnh vực khoa học, công nghệ nếu tận dụng hiệu quả nguồn lực chất xám từ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Một lợi thế đáng chú ý của Việt Nam hiện nay là cộng đồng trí thức kiều bào đang làm việc tại Singapore ngày càng lớn mạnh. Singapore, với vai trò là trung tâm công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, đang quy tụ đông đảo chuyên gia người Việt làm việc trong các lĩnh vực mũi nhọn như: AI, dữ liệu lớn, bán dẫn, công nghệ sinh học và quản trị chính sách công. Nhiều chuyên gia người Việt hiện đảm nhiệm vị trí quan trọng tại các tập đoàn công nghệ đa quốc gia, trường đại học và viện nghiên cứu hàng đầu của Singapore. Các chuyên gia cho rằng, lực lượng trí thức kiều bào có thể đóng vai trò cầu nối chiến lược, góp phần thúc đẩy các chương trình hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và kết nối nguồn lực giữa hai nước.

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt, việc tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Singapore trong các lĩnh vực AI, bán dẫn và đổi mới sáng tạo không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của cả hai nước trước những biến động công nghệ trong tương lai.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lưu Anh Tuấn thuộc Khoa Khoa học máy tính và Dữ liệu của Đại học Công nghệ Nam Dương (NTU) đánh giá, tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Singapore trong AI, chuyển đổi số và quản trị kỹ thuật hiện nay rất lớn. Singapore đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong việc xây dựng hệ sinh thái chuyển đổi số và ứng dụng AI ở cấp quốc gia, trong khi Việt Nam lại có lợi thế về nguồn nhân lực trẻ, năng động và khả năng tiếp cận công nghệ mới nhanh chóng.

Ông Lưu Anh Tuấn nhận định, nếu hai bên tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và cùng phát triển các sản phẩm AI mang tính thực tiễn, đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy công nghệ không chỉ cho hai nước mà còn cho cả khu vực.

Với nền tảng quan hệ song phương ngày càng phát triển cùng quyết tâm thúc đẩy đổi mới sáng tạo của cả hai bên, hợp tác Việt Nam-Singapore trong lĩnh vực AI và công nghệ cao được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những trụ cột nổi bật trong quan hệ hai nước giai đoạn tới.

Có thể bạn quan tâm