Sau hợp nhất, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ được tổ chức lại gồm 17 tòa án nhân dân khu vực với khối lượng công việc tăng cao. Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Nguyễn Viết Anh cho biết: “Tính từ ngày 1/10/2025 đến ngày 15/3/2026, tòa án hai cấp tỉnh Phú Thọ thụ lý hơn 10 nghìn vụ, việc; trong đó án hôn nhân và gia đình chiếm tỷ lệ cao nhất với hơn 4.100 vụ”.
Ngành tòa án tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số, công bố hơn 3.200 bản án, quyết định trên môi trường điện tử; ứng dụng trợ lý ảo trong tra cứu pháp luật. Do khối lượng công việc lớn, ngày nghỉ cuối tuần cán bộ vẫn đến cơ quan làm việc. Nhiều người phải “ôm” việc về nhà làm cho kịp tiến độ.
Đáng chú ý, các vụ, việc tranh chấp đất đai có xu hướng tăng nhanh, mức độ ngày càng phức tạp. Hoạt động xét xử cũng gặp không ít khó khăn do các quy định trước đây không chặt chẽ, nhiều trường hợp không có đủ hồ sơ.
Theo bà Nguyễn Thị Thùy Hương, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh, sự đối kháng gay gắt về quyền lợi dẫn đến tỷ lệ kháng cáo các vụ án dân sự về tài sản rất cao. Nhiều phiên tòa diễn ra căng thẳng, không ít trường hợp đương sự phản ứng cực đoan ngay tại tòa, gây mất trật tự.
Từ tháng 7/2025 đến nay, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ xét xử nhiều vụ án lớn, thu hút sự quan tâm của dư luận. Nổi bật nhất là vụ án có 68 bị cáo tham gia đường dây mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy hoạt động liên tỉnh. Phiên tòa kéo dài nhiều ngày, khối lượng tang vật đặc biệt lớn, gồm 29 bánh heroin, khoảng 270.000 viên ma túy tổng hợp cùng nhiều vật chứng liên quan.
Hội đồng xét xử tuyên bị cáo cầm đầu Nguyễn Thành Long mức án tử hình, 6 bị cáo nhận án chung thân, 14 bị cáo nhận án tù 20 năm và các mức án nghiêm khắc khác. Trong lĩnh vực kinh tế, tháng 9/2025, tòa mở phiên sơ thẩm vụ án “trốn thuế; mua bán trái phép hóa đơn” đối với nhiều bị cáo.
Gần đây, các vụ tranh chấp tài sản, ly hôn có tranh chấp tài sản có xu hướng tăng nhanh, đòi hỏi cán bộ, công chức tòa án phải nỗ lực hơn trong công tác hòa giải tại tòa. Sáu tháng qua, các tòa án nhân dân khu vực đã tổ chức hòa giải, đối thoại thành công 790 vụ việc.
Theo các thẩm phán có kinh nghiệm, kỹ năng hòa giải không đơn thuần là thuyết phục hai bên nhượng bộ. Muốn thành công phải thu thập đầy đủ chứng cứ, cho phép đương sự tiếp cận toàn bộ tài liệu, tự xem xét tính pháp lý và căn cứ pháp luật để cảm nhận, đánh giá mức độ thành công. Mỗi lần tòa ra quyết định công nhận thỏa thuận của hai bên, các thẩm phán đều thấy nhẹ lòng vì trút được gánh nặng của thủ tục tố tụng.
Thực tế sau sáp nhập, ngành tòa án phát sinh không ít vấn đề mới. Lãnh đạo tòa án nhân dân tỉnh đã tập trung ổn định tư tưởng cán bộ, sắp xếp lại bộ máy cho phù hợp; chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ giải quyết các loại vụ việc, nâng cao chất lượng xét xử và chất lượng bản án, quyết định.
Tòa án hai cấp kiểm soát chặt chẽ thời hạn tố tụng, không để xảy ra án quá hạn, hạn chế tối đa án bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan và bảo đảm việc tạm đình chỉ đúng căn cứ pháp luật. Nhiều hoạt động của tòa án được ứng dụng chuyển đổi số, tổ chức xét xử lưu động, xét xử trực tuyến.
Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Lê Văn Tuấn nhấn mạnh yêu cầu: Siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm. Toàn ngành khẩn trương rà soát, giải quyết dứt điểm các vụ việc tồn đọng, kéo dài; xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh, chuyên môn vững, liêm chính, tận tụy, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và phục vụ nhân dân.
