Tìm mô hình thu hút nhân tài trong bối cảnh mới

Ngày 20/5, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Học viện Chính trị khu vực II, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo Thị thực nhân tài và chính sách thu hút nguồn lực chất lượng cao phục vụ phát triển đất nước.

Các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Ngô Đông Hải, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Lê Hải Bình, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, cùng các chuyên gia, nhà khoa học tham dự.

Chính sách thu hút nhân tài còn thiếu tính đột phá

Phát biểu chỉ đạo và định hướng hội thảo, đồng chí Ngô Đông Hải, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương đúng đắn về thu hút và trọng dụng nhân tài.

Tuy nhiên, chính sách còn phân tán, thiếu tính đột phá, chưa thực sự linh hoạt, thuận lợi, thiếu các cơ chế đặc thù về cư trú, lao động, tài chính và bảo đảm cuộc sống lâu dài cho chuyên gia quốc tế.

Môi trường làm việc và đãi ngộ chưa thực sự có tính cạnh tranh quốc tế. Hệ sinh thái thu hút nhân tài chưa đồng bộ: liên kết giữa Nhà nước-doanh nghiệp-viện nghiên cứu-trường đại học còn hạn chế. Thiếu các trung tâm đổi mới sáng tạo mang tính dẫn dắt, chưa hình thành các “cực hút” nhân tài tầm khu vực và toàn cầu.

Từ đó, đồng chí Ngô Đông Hải gợi mở hội thảo tập trung trao đổi, làm rõ các nội dung về cơ sở lý luận và thực tiễn của chính sách thực thi nhân tài trong bối cảnh mới.

Nghiên cứu một cách khoa học và toàn diện kinh nghiệm của các quốc gia đi trước như Singapore, Trung Quốc, Hàn Quốc hay Ấn Độ để rút ra các bài học và thiết kế chính sách, tổ chức thực thi và xây dựng hệ sinh thái nhân tài, tìm ra một mô hình thị thực nhân tài ưu việt, thông thoáng, phù hợp với đặc thù thể chế của Việt Nam.

Đề xuất mô hình, chính sách phù hợp với Việt Nam theo hướng chuyển từ tư duy “thu hút” sang “cạnh tranh nhân tài toàn cầu”, thiết kế cơ chế thị thực nhân tài thông thoáng, cạnh tranh; thí điểm các khu vực, mô hình đặc thù. Trong đó, mạnh dạn đặt doanh nghiệp và thị trường vào trung tâm của hệ sinh thái nhân tài.

Đồng thời, đề xuất giải pháp đột phá. Trong đó, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo như các “cụm sáng tạo” và “đô thị nhân tài” gắn với các trung tâm đại học lớn như Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh trong đào tạo, kết nối và giữ chân nhân tài…

Xây dựng hệ sinh thái thu hút nhân tài

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, thị thực nhân tài không nên được nhìn nhận đơn thuần là một chính sách nhập cư hay một thủ tục hành chính, mà cần được xem là một công cụ chiến lược trong cạnh tranh quốc gia về nhân tài.

Đồng thời, “là cánh cửa để Việt Nam kết nối với dòng chảy tri thức toàn cầu; là tín hiệu thể chế thể hiện mức độ sẵn sàng của đất nước trong việc chào đón, trọng dụng và tạo điều kiện cho người tài”, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh.

Theo Giám đốc Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, từ kinh nghiệm quốc tế, nhiều quốc gia thành công không chỉ thu hút nhân tài bằng chế độ đãi ngộ tài chính mà còn bằng cả một hệ sinh thái đồng bộ gồm cơ chế thị thực linh hoạt, môi trường học thuật cởi mở, hạ tầng nghiên cứu hiện đại, cơ hội khởi nghiệp và thương mại hóa, quyền lợi cho gia đình đi cùng cùng chất lượng sống hấp dẫn.

Xu hướng hiện nay không chỉ dừng ở đào tạo nguồn nhân lực mà chuyển sang quản trị toàn bộ dòng chảy nhân tài, từ phát hiện, thu hút, dịch chuyển, tuần hoàn, giữ chân đến phát huy nguồn lực chất lượng cao.

Để hội thảo đạt chất lượng và mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực, theo đồng chí Lê Hải Bình, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các nhà chuyên môn, nhà khoa học cần tập trung thảo luận về đào tạo và phát triển nhân lực chất lượng cao gắn với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; chính sách thị thực nhân tài; xây dựng hệ sinh thái thu hút, trọng dụng nhân tài…

Đối với chính sách thị thực nhân tài, đồng chí Lê Hải Bình đặt vấn đề, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu về nhân tài ngày càng gay gắt, nhiều quốc gia sử dụng thị thực nhân tài như một công cụ chiến lược.

Việt Nam nên lựa chọn mô hình thị thực nào? Cần phân tích rõ chính sách thị thực nhân tài của Việt nam để thấy những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức? Khoảng cách giữa thiết kế và thực thi chính sách thị thực nhân tài hiện nay ra sao, và đâu là giải pháp thu hẹp khoảng cách đó?

Trong khuôn khổ chương trình, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh và Học viện Chính trị Khu vực II ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm tăng cường kết nối giữa lý luận và thực tiễn, giữa khoa học chính trị với khoa học công nghệ, quản trị và đổi mới sáng tạo; mở rộng hợp tác trong đào tạo, nghiên cứu liên ngành và tham mưu chính sách phục vụ phát triển bền vững khu vực Đông Nam Bộ và cả nước.