Đó là một số ý kiến của các chuyên gia, đại biểu tại tọa đàm “Từ drone đến diều: Bài toán an toàn hàng không trong lòng đô thị” do Báo điện tử Tuổi Trẻ phối hợp Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) tổ chức chiều 21/8 tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Tọa đàm được tổ chức trong bối cảnh thời gian gần đây, hoạt động của sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất bị ảnh hưởng tiêu cực do phát hiện vật thể lạ xâm nhập. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc phát hiện, cảnh báo, phối hợp xử lý và ngăn chặn các nguy cơ từ bên ngoài hàng rào sân bay.
Theo các chuyên gia, phương tiện bay không người lái (UAV, drone, flycam), diều và các vật thể bay khác không phải là nguy cơ mới đối với ngành hàng không nước ta, mà đã được ghi nhận tại các sân bay trên cả nước trong thời gian trước đây.
Những tình huống không mong muốn này có thể khiến máy bay không thể cất-hạ cánh theo lịch trình mà phải bay ở chế độ chờ, điều chỉnh phương án khai thác; dẫn đến nguy cơ chậm chuyến, ùn tắc hoạt động và ảnh hưởng đến hành khách.
Thực tế hiện nay, các sân bay lớn ngày càng gắn chặt với không gian đô thị đông dân cư. Lúc này, bài toán bảo đảm an toàn không chỉ nằm trong phạm vi quản lý của ngành hàng không mà đòi hỏi sự phối hợp của nhiều cơ quan, đơn vị và sự tham gia của cộng đồng.
Tại tọa đàm, các chuyên gia và đại biểu đã phân tích thực trạng và trao đổi giải pháp ngăn ngừa hiện tượng phương tiện bay không người lái (UAV, drone, flycam), diều và các vật thể bay khác xâm nhập trái phép hành lang an toàn của sân bay. Từ số liệu và tình huống thực tế, các ý kiến đã góp phần làm rõ khó khăn trong quản lý an toàn hàng không cũng như tác động kinh tế, đồng thời xây dựng ý thức tuân thủ các quy định pháp luật cho người dân, khuyến cáo xử lý những hành vi vi phạm.
Theo các chuyên gia và đại biểu, để chủ động ngăn ngừa phương tiện bay không người lái (UAV, drone, flycam) hoạt động trái phép trong khu vực hạn chế bay, cấm bay của cảng hàng không, cần sớm hoàn hiện hệ thống quy định pháp luật; việc giám sát phải được thực hiện liên tục với thiết bị và kỹ thuật hiện đại, phát hiện và áp chế hiệu quả tàu bay không người lái. Đồng thời, người dân và doanh nghiệp cần phải được nâng cao sự hiểu biết và ý thức tuân thủ pháp luật.
Theo ông Tô Tử Hà, Phó Tổng Giám đốc ACV, hiện nay, việc sử dụng UAV, drone, flycam vào các hoạt động kinh tế-xã hội ngày càng trở nên phổ biến. Vì vậy, công tác bảo đảm an ninh, an toàn hàng không trước nguy cơ này đòi hỏi sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, lực lượng chức năng, cảng hàng không, hãng hàng không và các đơn vị liên quan, đặc biệt là chính quyền địa phương lân cận khu vực sân bay.
Lực lượng chức năng phối hợp chính quyền địa phương chủ động tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật đến người dân, cá nhân, tổ chức và đơn vị có sử dụng phương tiện bay không người lái.
Một số giải pháp cụ thể cần xem xét triển khai như gắn biển cảnh báo, tổ chức người dân ký cam kết không sử dụng phương tiện bay không người lái, thả diều… để người dân hiểu rõ phạm vi khu vực cấm bay, hạn chế bay.
Lực lượng chức năng cần chủ động tăng cường hoạt động tuần tra địa bàn, giám sát tại các vị trí, thời điểm có khả năng xảy ra các hoạt động thả diều, sử dụng phương tiện bay không người lái.
Còn từ những bất cập trong quy định pháp luật hiện hành, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Cao Vũ Minh, Trưởng Bộ môn Luật Hành chính-Nhà nước, Trường đại học Kinh tế-Luật, Đại học quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng cần số hóa quy trình cấp phép và quản lý không phận. Theo đó, các cơ quan quản lý nhà nước cần xây dựng Cổng thông tin điện tử quốc gia về quản lý phương tiện bay không người lái, áp dụng công nghệ Định danh từ xa (Remote ID) và Cài đặt vùng cấm cứng (Geofencing)…
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường năng lực chế áp kỹ thuật; đầu tư hệ thống phát hiện và chế áp phương tiện bay không người lái trái phép tự động tại 100% các cảng hàng không trên cả nước.
Các cơ quan chức năng cũng cần xem xét nghiên cứu bổ sung hình thức xử phạt “Tịch thu phương tiện bay không người lái” đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng.
Ngoài ra, cơ quan chức năng cần sớm ban hành quy chuẩn kỹ thuật cụ thể về hoạt động thả diều tại khu vực phụ cận hàng không.
“Việc hoàn thiện đồng bộ thể chế pháp lý, kết hợp giữa quản lý nhà nước nghiêm minh và nâng cao ý thức tuân thủ của công dân, là chìa khóa then chốt để phát triển một không gian sinh hoạt và kinh tế bầu trời an toàn, bền vững tại Việt Nam”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Cao Vũ Minh nhấn mạnh.
