Trên đường ra Hà Tiên (tỉnh An Giang), ngồi trên xe đò mà bồng bềnh như trên sóng nước, nhìn qua cửa sổ cảnh thường trực vẫn là kênh rạch dọc ngang, thế nhưng, Hà Tiên hoàn toàn khác biệt giữa miền Tây.
Sự khác biệt đó rất rõ rệt, như thể mảnh đất này rơi từ đâu xuống vùng Đồng bằng châu thổ sông Cửu Long với những đặc điểm địa lý, cảnh quan thiên nhiên hoàn toàn không tương đồng với chung quanh. Chẳng phải trên trái đất này vẫn tồn tại những “utopia” hay “vườn địa đàng” giữa trần gian hay sao?
Chữ “Tiên” trong danh xưng Hà Tiên mà tổng trấn Mạc Cửu đặt cho mảnh đất mới khai phá này có nghĩa là “thần tiên” hay “tiên cảnh” chứ không phải “trước tiên” hay “đầu tiên”. Quả thật, núi ở đây tuy không cao, không chập chùng hùng vĩ nhưng lại phảng phất cốt cách tiên phong. Sừng sững giữa trung tâm Hà Tiên ngọn núi Tô Châu huyền thoại nằm duyên dáng bên vũng Đông Hồ, tạo thành một cảnh “giang sơn cẩm tú”.
Nhưng biển Hà Tiên mới là trác tuyệt. Xưa nay, người ta thường chỉ biết đến Phú Quốc như là “đảo ngọc”, nhưng còn ít người biết đến quần đảo Bà Lụa với hơn 34 đảo lớn nhỏ, nằm trên một diện tích mặt biển khoảng 70 km². Đặc biệt, các hòn đảo ở quần đảo này đều được cấu tạo từ đá trầm tích Paleozoi (nguyên đại Cổ sinh cách nay khoảng 500 triệu năm). Biểu tượng nổi tiếng nhất trong quần đảo Bà Lụa chính là thắng cảnh hòn Phụ Tử đẹp như tranh thủy mạc, hiện lên trên vùng nước xanh thắm màu lam ngọc đặc trưng.
Nhờ hòn Phụ Tử với vẻ đẹp độc nhất vô nhị ấy, cả vùng biển bỗng trở nên hữu tình. Thế nên hòn đá đó mới trở thành danh lam thắng cảnh cấp quốc gia và là biểu tượng của du lịch Hà Tiên, cho dù cũng không thể tránh được quy luật thành - trụ - hoại - vong của Tạo hóa.
Tâm trạng và thị kiến của chúng ta rất dễ “lộn xộn” khi lãng du ở vùng biển huyền ảo này, nhất là ở tọa độ có cái tên lạ lùng là Ba Hòn Đầm. Nơi đây gồm 3 hòn đảo nhỏ là Hòn Đầm Đước, Hòn Đầm Dương và Hòn Đầm Giếng.
Lại là một “ốc đảo utopia” giữa đại dương, được che giấu bởi ba hòn đảo, tạo thành tam giác huyền ảo. Đó là một cõi mộng nguyên sơ với bãi biển phẳng lặng như gương hồ, nước trong veo xanh màu ngọc bích, chỉ cao từ bắp chân đến ngực, đáy rải đầy những viên đá cuội muôn màu.
Cảnh kỳ ảo thường hiện ở vũng biển nằm giữa ba hòn đảo mỗi khi triều xuống, một con đường phủ đầy cát trắng mịn màng hiện ra, để ta dạo bước chu du. Và khi triều lên, ba hòn đảo lại đồng loạt hô thần chú “khắc xuất” để trở lại cảnh giới cô đơn.
Giá trị tuyệt vời nhất là sự bình an trong tâm hồn do cảnh biển trời hoang vu đem lại cho con người. Ngồi thong dong trên bãi cát trắng mịn tỏa ánh sáng rực rỡ dưới ánh nắng - thứ sắc màu khiến những bãi biển ở Maldives cũng phải thẹn thùng chịu phận “thua thắm, kém xanh” - là cả một hạnh ngộ.
Chỉ có nắng ấm mơn man xác thân, chỉ có nước hiền vỗ về da thịt, chỉ có gió mát xoa dịu thần kinh, rời xa thế giới hỗn mang, bất ổn ngày thường. Chợt nhớ đến câu thơ của Nguyễn Trãi viết cho một tiên cảnh khác, nhưng sao mà cũng giống chốn này, một cảnh tiên rơi xuống cõi nhân gian:
Hải trung hữu tiên san,
Tiền niên lũ vãng hoàn.
Liên hoa phù thủy thượng,
Tiên cảnh trụy nhân gian.
