Tiềm năng phát triển nhà ở thông minh

Ðây có thể coi là một trong những giải pháp tháo gỡ khó khăn cho phân khúc nhà ở cao cấp đang tồn kho nhiều, cũng như đón đầu định hướng phát triển đô thị thông minh trong tương lai.

Thiếu tiêu chí thông minh

Sau khi tính toán, cân nhắc, vợ chồng anh Vũ, chị Hiền đang sinh sống tại Khu đô thị Vinhomes Times City (Minh Khai, Hà Nội) đã chuyển sang khu nhà ở Vinhomes Park Hill Premium. Anh Vũ cho biết, tại khu nhà mới, các tiện ích được chủ đầu tư nâng cấp thêm khá nhiều so với khu nhà cũ. Ngoài các tiện ích sinh hoạt phổ thông, có chất lượng hơn, chủ căn hộ có thể điều chỉnh mọi thiết bị trong nhà, từ âm thanh, ánh sáng, đến điều hòa nhiệt độ,... qua thiết bị điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng. Căn hộ có thiết kế hợp lý hơn, tối ưu công năng sử dụng, thông thoáng với khe sáng và mặt thoáng, giúp tiết kiệm năng lượng... Tuy nhiên, giá NOTM cao hơn căn hộ cũ tại Times City khoảng bốn triệu đồng/m2. Ðồng thời, dự án mới chỉ tập trung vào chế độ thông minh cơ bản trong phạm vi tòa nhà.

Theo khảo sát của các công ty nước ngoài nghiên cứu thị trường bất động sản, thị trường NOTM tại Việt Nam bắt đầu nhen nhóm từ năm 2017 và dự báo sẽ phát triển mạnh trong tương lai. Tại TP Hồ Chí Minh, hiện nay có khoảng 10 dự án triển khai theo mô hình NOTM hoàn chỉnh, như dự án Richstar (Tập đoàn Novaland); dự án Vinhomes (Tập đoàn Vingroup), dự án Saigon Intela (LDG Group),…

Theo Quyền Phó Tổng Giám đốc LDG Group Nguyễn Quốc Vy Liêm, điểm hạn chế hiện nay là vẫn chưa có tiêu chuẩn cụ thể nào để xác định đâu là căn hộ thông minh. Nhiều dự án được triển khai và quảng bá về các tiêu chí thông minh, nhưng thực tế đều dừng lại ở mức bàn giao hoàn thiện cơ bản. Khách hàng muốn sở hữu căn hộ đủ tiêu chuẩn thông minh sẽ phải tự trang bị các trang thiết bị. Ðể được gọi là căn hộ thông minh, cần ít nhất sáu yếu tố cơ bản khác biệt và tiện lợi hơn so với các căn hộ thông thường như: Thiết kế bảo đảm dự trù nhiều công năng; nội thất thông minh, tiết kiệm không gian; hệ thống quản lý khu căn hộ được tích hợp, an toàn, tiện lợi; hệ thống điện cảm biến thông minh; áp dụng công nghệ năng lượng sạch, thân thiện môi trường,...

Một hạn chế khác khiến căn hộ thông minh chưa phát triển mạnh là do chi phí đầu tư "đội lên" ít nhất khoảng hai triệu đồng/m2 đã khiến các nhà đầu tư e dè, chưa mạnh dạn bỏ vốn. Mặt khác, hiện nay quỹ đất tại các đô thị lớn đang dần hạn hẹp, khiến giá đất ngày càng đắt đỏ, cho nên việc ưu tiên tối ưu hóa công năng sử dụng được đặt lên hàng đầu. Muốn thực hiện một dự án nhà thông minh, chủ đầu tư phải thực hiện ngay từ khâu thiết kế, xây dựng tòa nhà để có thể vận hành sau này. Tuy nhiên, khi xu hướng ứng dụng công nghệ 4.0 đang dần trở nên phổ biến, mô hình NOTM sẽ là lựa chọn hàng đầu cho các gia đình, nhất là gia đình trẻ, phù hợp với các thành phố hiện đại, đô thị lớn. Những căn hộ có diện tích hợp lý, được thiết kế thông minh, thông thoáng, phù hợp khả năng chi trả của người dân có khả năng sẽ là xu thế mới trên thị trường bất động sản.

Phó Tổng Giám đốc Công ty Sunshine Tech (Sunshine Group) Nguyễn Văn Minh cho rằng, ngoài các yếu tố nêu trên, đối với NOTM hay rộng ra là dự án thông minh, vướng mắc lớn nhất là sự không đồng bộ giữa các hệ thống. Một hệ thống thật sự thông minh và tiện ích cần phải kết nối và trao đổi dữ liệu với nhau dễ dàng. Nếu chọn giải pháp mua sẵn, chủ đầu tư sẽ mua từ nhiều nhà cung cấp khác nhau, dẫn đến mỗi loại thiết bị khác nhau phải sử dụng một ứng dụng di động mới điều khiển và tương tác được. Bên cạnh đó, về phần cứng, nhiều hệ thống sẽ không thể kết nối để chia sẻ dữ liệu,... Chính vì vậy, Sunshine Tech đang từng bước xây dựng và phát triển hệ thống hoàn chỉnh, bao gồm cả phần cứng và phần mềm để bảo đảm mọi thiết bị được kết nối thông suốt, đồng bộ.

Các tiện ích tại căn hộ thông minh. Ảnh: NGUYỄN ÐĂNG

Tăng cường tiện ích

Các chuyên gia nhận định, NOTM đã phát triển từ lâu trên thế giới và gần đây đã bắt đầu được quan tâm hơn ở Việt Nam, khi phân khúc nhà ở cao cấp đang dư nguồn cung, cần "điểm nhấn" để giải phóng lượng hàng tồn kho. Thị trường NOTM hiện nay mới chỉ dừng ở mức cơ bản với sự góp mặt của những tiện ích tối thiểu, ngay cả những "đại gia" bất động sản cũng còn khá dè dặt, thăm dò phản ứng từ khách hàng để quyết định đầu tư NOTM ở mức độ nào.

Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) Nguyễn Trần Nam nhận định, tiềm năng về NOTM rất lớn. Mặc dù giá thành còn khá cao, nhưng xét cả "vòng đời" dự án sẽ tiết kiệm hơn so với chi phí bỏ ra ban đầu. Tùy thuộc nhu cầu của người dân, nhiều gói hệ thống thông minh đã được triển khai và ứng dụng. Ðây sẽ là một yếu tố nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp với đích đến là sự hài lòng của khách hàng. Tuy nhiên, việc lựa chọn phát triển NOTM cần tính toán những bước đi thích hợp và đồng bộ, trong đó cần quan tâm đến vấn đề giá thành và tính bảo mật.

Tổng Giám đốc Công ty Bkav SmartHome Nguyễn Bá Cơ phân tích, hiện nay, NOTM đã trở nên khá phổ biến so với trước đây. Từ năm 2003, Bkav đã bắt đầu nghiên cứu những thiết bị đơn lẻ thông minh như vòi rửa tay, công tắc đèn,… và chuẩn bị các bước để tự xây dựng một hệ thống NOTM hoàn thiện. Trước đây, rất ít chủ đầu tư quan tâm đầu tư hệ thống thông minh cho dự án. Sau năm 2014, một số chủ đầu tư mới bắt đầu chủ động triển khai bán nhà tặng hệ thống thông minh hoặc các chương trình tương tự. Tuy nhiên, số lượng dự án NOTM thật sự triển khai còn ít do phải cân nhắc chi phí.

Hiện nay, trên thị trường có hai loại công nghệ khác nhau áp dụng cho NOTM. Thứ nhất, NOTM theo kiểu tự động hóa, nghĩa là hoạt động theo chương trình đã được cài đặt sẵn. Thứ hai, sử dụng công nghệ phần mềm hoạt động tương tự như trí tuệ nhân tạo, yếu tố thông minh được nâng cấp hơn. Bên cạnh đó, hệ thống NOTM được thiết kế với nhiều lớp bảo mật, trong phần mềm tính toán, phân quyền, phần cứng chỉ nhận một số thiết bị điều khiển cố định, do vậy vấn đề an toàn mạng được bảo đảm.

Cùng các tiện ích bên trong căn hộ, các chủ đầu tư đã từng bước quan tâm, ứng dụng các công nghệ thông minh bên ngoài. Theo Phó Tổng Giám đốc Sunshine Tech Nguyễn Văn Minh, công ty đã triển khai hàng loạt hạng mục phục vụ tốt hơn nhu cầu của người sử dụng, chẳng hạn thang máy sử dụng công nghệ điểm đến và bảo vệ bằng thẻ nhằm hạn chế tình trạng người lạ ra vào. Hệ thống thông báo chỗ trống trong bãi đỗ xe sử dụng công nghệ hình ảnh và nhận diện biển kiểm soát cho phép cư dân có thể đặt chỗ các vị trí đỗ cũng như định vị chính xác xe của mình đang ở đâu; hoặc các ca-mê-ra an ninh sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt giám sát toàn bộ người ra, vào. Các ứng dụng di động được cung cấp miễn phí, cư dân có thể sử dụng để thực hiện nhiều tiện ích như gọi xe, mua sắm, sửa chữa, thanh toán... "Ngoài những ứng dụng phục vụ cư dân, chúng tôi cũng triển khai giải pháp phần mềm dành cho các ban quản lý để nâng cao hiệu quả, tính minh bạch", ông Minh cho biết thêm.

Ðể thật sự là những dự án NOTM, cần phải nghiên cứu, đầu tư ngay từ khâu thiết kế, tăng cường sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm và thân thiện với môi trường. Một số dự án nhà ở hiện nay đã cố tình "nhập nhèm" bằng việc lắp đặt thêm một số thiết bị tự động rồi tự gọi là NOTM. Do vậy, xây dựng một chuẩn mực về NOTM là cần thiết. Song song với đó, phải hoàn thiện các hệ thống hạ tầng thông tin bảo mật, thân thiện với người sử dụng, phù hợp sự phát triển của thị trường bất động sản cũng như xu hướng phát triển đô thị thông minh trong tương lai.