Thủ tướng yêu cầu kiểm soát lạm phát, ổn định giá cả những tháng cuối năm

Công điện nêu rõ, trong 9 tháng năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là từ biến động địa chính trị và đứt gãy các nguồn cung. Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động đến giá năng lượng, các chi phí đầu vào và hoạt động vận tải, logistic quốc tế, qua đó gây áp lực lên giá cả hàng hóa, dịch vụ trong nước. Mặc dù giá một số mặt hàng có thời điểm hạ nhiệt, nhưng do tác động tích lũy từ các đợt tăng giá trước đó và diễn biến tăng trở lại của giá xăng dầu tiếp tục ảnh hưởng đến mặt bằng giá cả trong nước 9 tháng năm 2026.

Giữ dư địa điều hành trước sức ép tỷ giá

03/10/2026 08:35

Theo số liệu thống kê 9 tháng năm 2026, Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân cả nước tăng 4,52% so cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, có 14 tỉnh, thành phố có CPI bình quân 9 tháng tăng cao hơn mức tăng bình quân chung của cả nước. Diễn biến này cho thấy áp lực tăng giá tại một số địa phương còn lớn, đòi hỏi phải có giải pháp quản lý, điều hành giá chủ động, kịp thời, sát với tình hình thực tế, phù hợp với đặc điểm thị trường và cơ cấu tiêu dùng của từng địa phương.

Trong những tháng cuối năm 2026, nhu cầu tiêu dùng, mua sắm phục vụ các dịp lễ, Tết và hoạt động sản xuất, kinh doanh dự kiến tăng theo quy luật; trong khi những yếu tố bất lợi từ tình hình kinh tế, chính trị thế giới, giá năng lượng, chi phí vận tải và nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn có thể tiếp tục gây sức ép lên mặt bằng giá.

Để góp phần kiểm soát CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,5%, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, điều hành giá; nâng cao năng lực phân tích, dự báo, chủ động ứng phó với các yếu tố gây áp lực tăng giá, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, đời sống nhân dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Chủ động nguồn cung, không để tăng giá bất hợp lý

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng yêu cầu là theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường, nhất là đối với xăng dầu, năng lượng, lương thực, thực phẩm, nguyên nhiên vật liệu, vật liệu xây dựng và các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu. Các bộ, ngành phải kịp thời nhận diện những yếu tố gây áp lực tăng giá, xây dựng phương án ứng phó phù hợp, không để bị động, bất ngờ trong công tác quản lý, điều hành.

Bộ Tài chính có trách nhiệm theo dõi diễn biến CPI, tổng hợp, phân tích và dự báo tình hình, kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành giá. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác; theo dõi sát tỷ giá, thị trường ngoại hối, hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu.

Trong lĩnh vực hàng hóa thiết yếu, Bộ Công thương được giao chủ trì theo dõi cung cầu, giá cả các mặt hàng năng lượng, xăng dầu, điện và hàng hóa thuộc lĩnh vực quản lý; chủ động bảo đảm nguồn cung, điều tiết lưu thông, phân phối giữa các vùng, địa phương, không để xảy ra thiếu hàng, gián đoạn nguồn cung hoặc tăng giá bất hợp lý.

Các bộ quản lý lĩnh vực nông nghiệp, xây dựng, y tế, giáo dục và các địa phương phải chủ động phương án bảo đảm nguồn cung lương thực, thực phẩm, vật liệu xây dựng, thuốc, vật tư y tế, sách giáo khoa và các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu khác. Các chương trình bình ổn thị trường, kết nối cung cầu, xúc tiến thương mại và hỗ trợ lưu thông hàng hóa cần được triển khai phù hợp với tình hình thực tế.

Đặc biệt, các địa phương phải xây dựng phương án dự trữ, cung ứng hàng hóa phục vụ nhu cầu sản xuất, tiêu dùng trong những tháng cuối năm và dịp Tết Nguyên đán năm 2027; chú trọng các mặt hàng xăng dầu, thịt gia súc, gia cầm, rau củ quả, phân bón, thức ăn chăn nuôi và vật tư y tế. Việc phối hợp điều tiết nguồn hàng giữa các địa phương cần được tăng cường, nhất là tại những khu vực chịu ảnh hưởng của thiên tai, mưa bão và thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao.

Thận trọng điều chỉnh giá, kiểm soát CPI tại từng địa phương

Đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương rà soát phương án điều chỉnh thuộc thẩm quyền; đánh giá đầy đủ sự cần thiết, mức độ và thời điểm điều chỉnh, tác động đến CPI, đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trường hợp cần điều chỉnh tăng giá, các cơ quan phải cân nhắc kỹ thời điểm và mức tăng trên cơ sở đánh giá chi phí, khả năng chi trả của người dân và yêu cầu kiểm soát lạm phát. Công điện nhấn mạnh việc hạn chế điều chỉnh giá đồng thời hoặc tập trung vào những tháng cuối năm nếu có thể chủ động bố trí thời điểm phù hợp hơn.

Đáng chú ý, Công điện yêu cầu 14 địa phương có CPI bình quân 9 tháng tăng cao hơn mức bình quân cả nước, gồm Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Gia Lai, Huế, Tây Ninh, Khánh Hòa, Cà Mau, Đà Nẵng, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Vĩnh Long, Đồng Tháp và Đắk Lắk, khẩn trương rà soát, phân tích nguyên nhân tăng giá theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ.

Trên cơ sở đó, các địa phương phải xác định những nhóm hàng đóng góp chủ yếu vào mức tăng CPI, xây dựng giải pháp quản lý, điều hành giá phù hợp và phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Công điện yêu cầu tập trung kiểm soát CPI tại địa phương trong những tháng còn lại của năm 2026, góp phần thực hiện mục tiêu chung của cả nước.

Đối với các địa phương có CPI tăng thấp hơn mức bình quân chung, Thủ tướng yêu cầu không chủ quan, tiếp tục theo dõi sát cung cầu và giá cả, nhất là những mặt hàng thiết yếu có nguy cơ tăng giá theo mùa vụ.

Cùng với đó, các bộ, ngành, địa phương phải tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá và bán hàng theo giá niêm yết; tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ biến động bất thường như vận tải, lưu trú, du lịch, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế. Những hành vi lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý, đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc gây gián đoạn nguồn cung phải được phát hiện, xử lý kịp thời theo quy định.

Thủ tướng cũng yêu cầu theo dõi giá bán đối với những hàng hóa, dịch vụ có chi phí đầu vào giảm, khuyến khích doanh nghiệp tiết giảm chi phí và điều chỉnh giá bán phù hợp với biến động của các yếu tố hình thành giá.

Các bộ, ngành và địa phương có trách nhiệm tăng cường cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, minh bạch về cung cầu, giá cả và các biện pháp điều hành; đồng thời xử lý theo pháp luật các trường hợp tung tin thất thiệt gây hoang mang, bất ổn thị trường.

Bộ Tài chính được giao theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình thực hiện và tham mưu các biện pháp điều hành phù hợp. Thủ tướng yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương chịu trách nhiệm chỉ đạo triển khai đồng bộ, thực chất các nhiệm vụ được giao, chủ động xử lý vấn đề thuộc thẩm quyền, kịp thời báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền.

Mục tiêu đặt ra là kiểm soát CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,5%, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội, đời sống nhân dân và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất, kinh doanh.