Đầu năm đến nay, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động đối ngoại theo hướng chủ động, thực chất, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, tạo động lực cho phát triển kinh tế-xã hội.
Những điểm sáng ấn tượng
Ngay từ đầu năm, tỉnh tập trung triển khai các chủ trương của Trung ương về ngoại giao kinh tế, đồng thời cụ thể hóa bằng các chương trình, kế hoạch phù hợp điều kiện thực tiễn. Trọng tâm là huy động hiệu quả các nguồn lực từ bên ngoài, thúc đẩy hội nhập quốc tế gắn với phát huy lợi thế của địa phương trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản, du lịch, năng lượng tái tạo và phát triển nguồn nhân lực.
Hoạt động đối ngoại được mở rộng trên cả bình diện song phương và đa phương. Lãnh đạo tỉnh đã có nhiều cuộc tiếp xúc với các đối tác quốc tế nhằm quảng bá tiềm năng, tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư. Trong các hoạt động với tỉnh Okayama và Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, tỉnh đã giới thiệu những lĩnh vực có nhiều lợi thế, đồng thời khảo sát hoạt động của các doanh nghiệp Nhật Bản đang đầu tư tại địa phương, như Công ty Takii & Co., Ltd và doanh nghiệp chè Satoen Việt Nam. Qua các cuộc làm việc, nhiều nội dung hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp, chế biến nông sản và phát triển nguồn nhân lực tiếp tục được trao đổi, thúc đẩy.
Bên cạnh đó, tỉnh tích cực tham gia các diễn đàn hợp tác quốc tế, trong đó có Diễn đàn hợp tác chính quyền địa phương RCEP tại tỉnh An Huy (Trung Quốc); phối hợp tổ chức Ngày Quốc tế Yoga 2026 với Đại sứ quán Ấn Độ và làm việc với nhiều đoàn công tác nước ngoài nhằm tăng cường kết nối đầu tư, thương mại và giao lưu văn hóa. Đơn cử, ngành công thương đã phối hợp các sở, ngành và địa phương tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ nông sản gắn với mở rộng hợp tác quốc tế. Nhiều tài liệu, ấn phẩm giới thiệu tiềm năng, sản phẩm thế mạnh của Sơn La được gửi tới các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nhằm hỗ trợ quảng bá, tìm kiếm thị trường.
Giám đốc Sở Công thương Hà Như Huệ cho biết: Đơn vị thường xuyên cập nhật thông tin thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất, mở rộng tiêu thụ và xuất khẩu; đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử, tổ chức các chương trình livestream giới thiệu nông sản; tiếp tục cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Tạo cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động
Một điểm nhấn của công tác đối ngoại kinh tế là mở rộng hợp tác về lao động và đào tạo nguồn nhân lực, trong đó Sở Nội vụ đã ký kết thỏa thuận đưa lao động thời vụ sang làm việc tại thành phố Jeonju và huyện Boseong (Hàn Quốc), góp phần tạo thêm cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động, đồng thời chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ quá trình hội nhập những năm tới.
Quan hệ hợp tác truyền thống giữa Sơn La với chín tỉnh bắc Lào tiếp tục được củng cố theo hướng thiết thực, hiệu quả, góp phần giữ vững tình đoàn kết hữu nghị và thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Việc hợp tác tiếp tục được cụ thể hóa bằng những hoạt động hỗ trợ thiết thực trong phát triển nông nghiệp. Trong niên vụ mía vừa qua, các cơ quan chức năng của tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với tỉnh Houaphanh(Lào), tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu mua, vận chuyển và tiêu thụ mía nguyên liệu của nông dân nước bạn.
Ông Hồ Trung Kiên, Chi cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết: Thời gian qua, công tác kiểm dịch thực vật được triển khai đúng quy định, linh hoạt trong tổ chức thực hiện. Qua đó rút ngắn thời gian thông quan, bảo đảm mía nguyên liệu từ nước bạn Lào được đưa kịp thời về Nhà máy Mía đường Sơn La, giữ chất lượng tốt nhất. Kết thúc niên vụ, Công ty cổ phần Mía đường Sơn La đã thu mua hơn 3.000 tấn mía của nông dân tỉnh Houaphanh (Lào).
Để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, Sơn La tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng. Điển hình là đẩy nhanh tiến độ đầu tư tuyến đường cao tốc Hòa Bình-Mộc Châu, được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và mở rộng thị trường xuất khẩu đối với các sản phẩm nông nghiệp chủ lực...
Nhờ đẩy mạnh hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin thị trường, tiêu chuẩn kỹ thuật và tận dụng các hiệp định thương mại tự do, nông sản địa phương tiếp tục mở rộng thị trường quốc tế. Đến nay, Sơn La đang duy trì 216 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu, trong đó có 33 mã xuất khẩu sang Hoa Kỳ, 41 mã sang Australia, 9 mã sang New Zealand và 3 mã sang Liên minh châu Âu (EU). Cùng với đó, 9 vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao đối với các sản phẩm chủ lực như chè, cà-phê, sữa, mận, xoài... tiếp tục cung cấp nguồn nguyên liệu ổn định cho các cơ sở chế biến và xuất khẩu.
Quá trình hội nhập đặt ra những thách thức đối với địa phương như: Hạ tầng logistics chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; khoảng cách địa lý tới các trung tâm kinh tế lớn làm gia tăng chi phí vận chuyển; năng lực ngoại ngữ và kỹ năng hội nhập của một bộ phận cán bộ còn hạn chế... Trước thực tế đó, tỉnh đang triển khai nhiều chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó chú trọng đào tạo nhân lực là người dân tộc thiểu số giai đoạn 2026-2035 và thực hiện đề án đưa công dân đi học tập tại các quốc gia có nền kinh tế phát triển.
Trong những tháng cuối năm 2026, Sơn La xác định tiếp tục phát huy vai trò của ngoại giao kinh tế, tăng cường phối hợp giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; gắn xúc tiến đầu tư với quảng bá văn hóa, du lịch và nông sản địa phương. Đồng thời, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính để thu hút các đối tác quốc tế. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp tỉnh khai thác hiệu quả các nguồn lực bên ngoài, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, xanh và bền vững trong giai đoạn 2026-2030.
