Cánh cửa hợp tác Nhật Bản - Trung Đông

Chặng dừng chân đầu tiên của Thủ tướng Nhật Bản Abe là tại UAE với việc tham dự diễn đàn doanh nghiệp. Hai bên tiếp tục thúc đẩy hợp tác song phương trong việc cung cấp năng lượng cho Nhật Bản sau khi UAE đã nhất trí kéo dài hợp đồng khai khác dầu khí ở ngoài khơi của công ty phát triển năng lượng Nhật Bản Inpex Corp thêm 40 năm nữa, vào hồi tháng 3 vừa qua. Nhật Bản cũng thúc đẩy hợp tác với Jordan, Israel và Palestine khi cả ba nước này đều tham gia dự án phát triển “Hành lang vì hòa bình và thịnh vượng” do Tokyo đứng đầu.

Jordan là một đối tác quan trọng của Nhật Bản. Trong chuyến thăm Jordan, Thủ tướng Nhật Bản Abe đã gặp Quốc vương Abdullah II để bày tỏ mong muốn nâng cấp quan hệ với Amman thành quan hệ đối tác chiến lược, đồng thời cam kết hỗ trợ quốc gia Trung Đông này quản lý dòng người tị nạn tràn sang từ nước láng giềng Syria. Thủ tướng Abe đã cam kết tiếp tục hỗ trợ Jordan thông qua gói viện trợ tài chính mới lên tới 1,6 tỷ yên (khoảng 14,6 triệu USD). Ngoài ra, Nhật Bản cũng sẽ viện trợ giúp Jordan cải thiện năng lực xử lý chất thải tại khu vực miền bắc nước này. Xung đột ở khu vực đã làm gián đoạn nghiêm trọng các hoạt động thương mại của Jordan. Ước tính nước này đã tiếp nhận 1,3 triệu người tị nạn từ quốc gia láng giềng Syria.

Thủ tướng Nhật Bản S.Abe là nhà lãnh đạo đầu tiên của một cường quốc trong Nhóm bảy nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đến thăm cả Israel và Palestine sau khi Tổng thống Mỹ D.Trump tuyên bố công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel. Tại cuộc gặp Tổng thống Palestine M.Abbas, ông Abe bày tỏ quan điểm của Nhật Bản sẵn sàng nỗ lực hơn nữa nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông. Nhật Bản ủng hộ giải pháp hai nhà nước cho cả Israel và Palestine, đồng thời duy trì lập trường rằng, vấn đề Jerusalem cần được giải quyết thông qua đàm phán giữa các bên. Ông khẳng định, Tokyo không có kế hoạch chuyển đại sứ quán nước này tại Israel từ Tel Aviv tới Jerusalem. Thủ tướng Abe cũng thông báo về kế hoạch viện trợ lương thực trị giá 10 triệu USD cho Palestine.

Chặng dừng chân cuối trong chuyến thăm Trung Đông của Thủ tướng Nhật Bản là Israel, quốc gia có mối quan hệ hợp tác kinh tế - đầu tư quan trọng với Tokyo. Hai bên nhất trí thúc đẩy thiết lập đường bay trực tiếp giữa hai nước nhằm đẩy mạnh du lịch, đầu tư và hợp tác doanh nghiệp. Phía Israel đánh giá cao mức tăng mạnh mẽ của đầu tư lẫn nhau giữa hai nước. Ngoài ra, Nhật Bản đang tìm cách thúc đẩy hợp tác an ninh mạng với Israel, quốc gia vốn nổi tiếng với nền công nghệ thông tin hiện đại, trong bối cảnh Nhật Bản đang chuẩn bị cho Olympic và Paralympic Tokyo 2020. Sau khi ký kết thỏa thuận bảo hộ đầu tư song phương tháng 1-2017, số lượng và quy mô các khoản đầu tư của Nhật Bản vào Israel đã tăng mạnh.

Có thể nói, Nhật Bản cũng như các cường quốc khác trên thế giới đều đánh giá cao vị trí chiến lược của khu vực Trung Đông. Tuy nhiên, quốc gia châu Á này có cách tiếp cận của riêng mình, chú trọng vào những dự án hợp tác phát triển kinh tế và khoa học công nghệ.