Cơ hội phát triển

Việc ông R.Mugabe chấp thuận từ chức và Tổng thống mới của Zimbabwe Emmerson Mnangagwa chính thức nhậm chức đã khép lại chương cuối cùng trong tiến trình chuyển giao chính trị không bạo lực và đổ máu tại Zimbabwe. Sóng gió trên chính trường quốc gia châu Phi này đã tạm yên. Tuy nhiên, thách thức vẫn ở phía trước khi Zimbabwe bước sang một giai đoạn phát triển mới đòi hỏi sự thay đổi mạnh mẽ sau 37 năm cầm quyền của ông Mugabe.

Không phải trải qua "Mùa xuân A-rập" đẫm máu và bạo lực như nhiều nước ở Bắc Phi, Zimbabwe, quốc gia miền nam châu Phi, vừa có cuộc chuyển giao quyền lực tuy khó khăn nhưng không đổ máu. Tổng thống R.Mugabe, 93 tuổi, người đã có 37 năm nắm quyền, buộc phải từ chức trước sức ép của quân đội và người dân Zimbabwe.

Cuộc khủng hoảng chính trị ở Zimbabwe trước đó đã được châm ngòi bởi quyết định cách chức Phó Tổng thống Mnangagwa và ý định trao quyền cho vợ của Tổng thống R.Mugabe. Quyết định này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của Tư lệnh quân đội C.Si-oen-ga dẫn tới cuộc binh biến. Tổng thống Mugabe và vợ là bà Grây-xơ Mugabe bị quản thúc tại khu Nhà Xanh ở thủ đô Ha-ra-rê và các hoạt động quân sự nhằm truy lùng "những phần tử tội phạm" chung quanh ông Mugabe, giành quyền kiểm soát các cơ quan nhà nước và các phương tiện truyền thông, đã được quân đội Zimbabwe tiến hành nhanh chóng. Dù khẳng định đây không phải là cuộc đảo chính, nhưng phía quân đội cùng nhiều lãnh đạo đảng Mặt trận yêu nước châu Phi Zimbabwe (ZANU-PF) cầm quyền đã gây sức ép đòi Tổng thống Mugabe từ chức.

Việc nhà lãnh đạo nắm giữ quyền lực lâu nhất thế giới R.Mugabe từ chức đã nhận được sự ủng hộ của ZANU-PF cầm quyền, giới tướng lĩnh quân đội, đông đảo người dân Zimbabwe và các nước trong khu vực. Ông Mugabe và vợ đã được miễn truy tố và bảo đảm an toàn trong nước.

Quốc gia láng giềng Nam Phi lên tiếng hoan nghênh cách xử lý khủng hoảng không để xảy ra bạo lực và đổ máu ở Zimbabwe, tránh những căng thẳng và bất ổn hơn nữa cho quốc gia miền nam châu Phi vốn đang kiệt quệ này.

Phó Tổng thống Mnangagwa sẽ đảm đương phần còn lại trong nhiệm kỳ của ông Mugabe cho đến khi diễn ra cuộc bầu cử tổng thống, dự kiến được tổ chức vào năm 2018. Từng giữ nhiều vị trí quan trọng trong chính phủ của Tổng thống Mugabe trước đây như Bộ trưởng An ninh, Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng Tư pháp, chính trị gia kỳ cựu Mnangagwa, 75 tuổi, được coi là vị trí trung tâm trong mạng lưới kết nối quân đội, cơ quan tình báo và đảng cầm quyền. Ông nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ quân đội và chính giới trong việc tiếp quản chức vụ tổng thống. Người dân Zimbabwe đều mong muốn ông đưa nước này bước sang một giai đoạn phát triển mới, trở lại thời kỳ là "vựa lúa mì" của châu Phi. Tổng thống mới Mnangagwa cam kết sẽ phục vụ nhân dân, bảo đảm thịnh vượng cũng như thúc đẩy phát triển kinh tế. Ông cũng kêu gọi sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế nhằm tái thiết nền kinh tế Zimbabwe vốn trì trệ trong thời gian dài.

Nhiều nước trong khu vực đã lên tiếng ủng hộ Tổng thống mới của Zimbabwe. Cộng đồng phát triển miền nam châu Phi (SADC) gồm 16 quốc gia khẳng định sẽ hợp tác chặt chẽ với tổng thống và chính quyền mới của Zimbabwe. Liên hiệp châu Âu (EU) cho rằng, quyết định từ chức của Tổng thống Mugabe là cơ hội để quốc gia châu Phi này mở ra một con đường mới cho tương lai và tái thiết nền kinh tế. Mỹ đã kêu gọi tiến hành các cuộc bầu cử tự do và công bằng, cũng như tôn trọng nguyên tắc luật pháp ở Zimbabwe, sau khi Oa-sinh-tơn gọi quyết định từ chức của Tổng thống Mugabe là "thời khắc lịch sử".

Thỏa thuận chuyển giao quyền lực ở Zimbabwe đã tránh cho nước này nguy cơ rơi vào rối ren và căng thẳng. Cuộc khủng hoảng chính trị được giải quyết êm thấm và sóng gió trên chính trường Zimbabwe đã tạm lắng xuống. Tuy nhiên, để phát triển kinh tế và cải thiện đời sống như nguyện vọng của đông đảo người dân Zimbabwe không phải là việc có thể thực hiện trong một sớm, một chiều. Tổng thống Mnangagwa sẽ đối mặt không ít thách thức khi ông phải nhanh chóng ổn định nội bộ vốn chia rẽ, đề ra con đường phát triển mới nhằm đáp lại sự kỳ vọng của người dân Zimbabwe.

Có thể bạn quan tâm