Làng hoa Thái Phiên ở phường 12, TP Đà Lạt là ngôi làng mang đậm dấu ấn Huế. Theo người già ở làng, từ những năm 1950, người dân các làng Nam Phò, Kế Môn, Phước Yên, Thanh Lương ở Thừa Thiên-Huế đã theo nhau lên Đà Lạt lập nghiệp. Thời đó, đây vẫn là vùng đất rộng người thưa, người Huế chọn sống tập trung ở khu vực ấp Ánh Sáng (gần chợ Đà Lạt) và phường 12, khu vực làng hoa Thái Phiên bây giờ.
Trong ký ức, anh Lê Quang Khải (SN 1967), người làng hoa Thái Phiên vẫn nhớ hồi mới đến, khu vực này cỏ cây vẫn còn rậm rạp như rừng. Ngoài việc bỏ tiền mua đất, bà con còn phải thuê lao động để san ủi, giật cấp để biến vùng triền đồi thành những bãi đất bằng phẳng trồng lagim. Thời điểm những năm 1980, ba cây vàng có thể mua 4.000 m2 đất sườn đồi. Nhưng đến giờ, chừng đó diện tích có thể bán, thu về khoảng sáu tỷ đồng.
Chuyện bên những gốc hoa, anh Khải cho biết, sau thời gian trồng lagim, bà con chuyển dần sang trồng cúc, thược dược nhưng hiệu quả không cao, do chưa chủ động được thời tiết, khí hậu. Có những năm hoa lên rất đẹp, nhưng gần đến Tết thì mưa, bão, bà con lại trắng tay. Mãi đến sau này, bà con chuyển sang làm nhà kín để trồng hoa, lúc đó mới khắc phục được yếu tố bất lợi của thời tiết. “Nói nhà kín nghe có vẻ… kỹ thuật cao, nhưng thiệt tình là không có chi ghê gớm” - anh Khải nói: “Mình đầu tư dựng cái nhà để che mưa, che sương gió. Tiếp đó là đầu tư phân bón làm giàu cho đất, và thêm một hệ thống tưới nhỏ giọt nữa là có thể trồng được hoa. Tại thời điểm này, đầu tư một nhà mái che rộng khoảng 1.000 m2 mất khoảng 160-200 triệu đồng. Hệ thống này có thể che chắn mưa gió nhẹ, nhưng gặp nưa đá, gió to thì vẫn hỏng như thường. Cơn bão số 12 vừa rồi cũng đã gây tác hại rất lớn đến người trồng hoa ở Đà Lạt”, anh Khải nói.
Làng hoa Thái Phiên có diện tích lớn nhất trong ba làng hoa ở TP Đà Lạt với 430 ha.
Chị Nguyễn Thị Thùng (SN 1970) cũng là hộ trồng hoa ở phường cho biết, làm hoa ở Đà Lạt nghe thì có tiếng, nhưng không phải ai cũng thành công. Có những gia đình, sau đợt bão, mái nhà kín bị rách nhưng không có tiền để sửa chữa. Nhờ cộng đồng ở đây hỗ trợ, đùm bọc nhau cũng tốt nên đến thời điểm này nhà nào cũng đã có hoa để bán Tết, và phục vụ Festival hoa Đà Lạt 2017”.
Theo UBND TP Đà Lạt, Thái Phiên là làng hoa có diện tích trồng hoa lớn nhất trong ba làng hoa ở thành phố, với 430 ha đất trồng hoa, trong đó có hơn 320 ha đã đầu tư lắp đặt nhà kín. Phần lớn số nhà này sản xuất ba vụ/năm với các giống hoa có giá trị cao như cúc, cát tường, cẩm chướng, lưu ly. Thái Phiên còn được biết đến như là đại diện tiêu biểu của ngành hoa Đà Lạt thông qua việc áp dụng công nghệ cao trong việc trồng hoa. Đây cũng là địa chỉ thu hút khách du lịch, với khoảng 4.000 lượt khách/năm.
Theo Đề án phát triển làng hoa Thái Phiên đến năm 2020, định hướng đến năm 2025 đã được UBND TP Đà Lạt phê duyệt, thời gian tới thành phố sẽ tập trung đầu tư, hoàn thiện cơ sở hệ thống để nơi đây trở thành điểm đến về sản xuất nông nghiệp công nghệ cao của Đà Lạt gắn với du lịch nông nghiệp.
