"Tát nước, đào đá" tìm đồng đội...

Dù luôn mạnh mẽ, vui vẻ ấy vậy mà khi chứng kiến ông Bùi Xuân Thuận (người cung cấp thông tin về phần mộ liệt sĩ ở Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang, tỉnh Điện Biên) xúc động trào nước mắt thì Trung tá Đào Xuân Trường cũng không nén nổi niềm xúc động. Quay lại phía sau, anh đưa tay quệt nhanh qua khóe mắt...

Ông Bùi Xuân Thuận vô cùng xúc động khi được cùng cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên phủ Quốc kỳ trên "thân" liệt sĩ. (Ảnh: LÊ LAN)
Ông Bùi Xuân Thuận vô cùng xúc động khi được cùng cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên phủ Quốc kỳ trên "thân" liệt sĩ. (Ảnh: LÊ LAN)

Sau đó Trung tá Đào Xuân Trường (cán bộ chính sách Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên) lại giục các chiến sĩ đem tiểu sành, vải đỏ, linh cữu đến...

Cẩn thận nhấc từng mẩu xương đã xốp mềm như đất đặt sang tiểu sành được lót mảnh vải đỏ, Trung tá Đào Xuân Trường lầm rầm: "Hôm nay, anh em chúng con xin được đón cụ về với đồng đội!". Và cứ như thế, đôi tay anh thoăn thoắt khẽ chuyển hết hiện vật của "người" nằm trong hòm đạn sang tiểu sành một cách mau lẹ, gọn gàng.

Nhắc chuyện của "người" nằm trong hòm đạn, ông Bùi Xuân Thuận khẽ kể: Đó là năm 1979, khi anh em Trạm biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang thực hiện đào hào lên Xanh A, Xanh B thì phát hiện có một hài cốt được gói gọn gàng trong tăng của bộ đội. Ngay khi đó, ai cũng nghĩ "người" nằm trong tăng là bộ đội của mình nhưng vì thời điểm ấy nhiệm vụ đào hào trên biên giới đang "nóng" nên anh em đành cất nhặt lại phần xương cốt rồi gói ghém cẩn thận đặt vào trong vỏ thùng đạn B40. Sau đó, mấy anh em bộ đội biên phòng chọn khoảnh đất gần Trạm để làm mộ cho cụ. Khi làm mộ xong mọi người còn dặn nhau phải nhớ kỹ "cạnh mộ có một phiến đá lớn", mai sau có điều kiện, có thời gian nhớ trở lại tìm...!

ndo_br_1795014935934-4432896112068427846-4432896112068427846-02a2728c948253a47ab997de830658ec.jpg
Cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên cùng nhân chứng là ông Vũ Xuân Thuận dâng hương trước khi thực hiện khai quật, cất bốc hài cốt liệt sĩ trên khu vực biên giới Việt Nam - Lào. (Ảnh: LÊ LAN)

Cứ như thế, thời gian lặng lẽ trôi theo nhiệm vụ lặng thầm của người lính biên phòng nơi biên giới. Nhóm cán bộ, chiến sĩ làm nhiệm vụ ở Trạm cửa khẩu Tây Trang lần lượt rời đi các đơn vị khác; có người nghỉ hưu, người chuyển vùng. Riêng ông Bùi Xuân Thuận chuyển về Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu (cũ) thêm một thời gian rồi nghỉ hưu vào năm 1999. Bao nhiêu kỷ niệm, nỗi nhớ biên cương ông đành "cất gọn" trong ký ức nhưng riêng chuyện về một "người" nằm trong vỏ hòm đạn thì ông không sao "cất" được. Bởi thế, mỗi dịp được gặp chiến sĩ biên phòng từ Đồn biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang trở về ông Thuận đều hỏi: "Chỗ phiến đá lớn sau Trạm cũ có gì thay đổi hay không?"!

Và rồi, trong lần sinh hoạt Hội Cựu chiến binh phường vào ngày đầu tháng 10/2026 được nghe tin về Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính, ông Thuận đã liên hệ ngay đến Ban Chính sách Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, đề nghị: "Các anh cố gắng thu xếp càng sớm càng tốt lên Tây Trang đón cụ về. Tôi còn khỏe, tôi sẽ đi cùng chỉ địa điểm cụ thể để các anh làm"!

Đúng lời hẹn, sớm tinh mơ ngày 18/11, đoàn cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên đón ông Bùi Xuân Thuận cùng hành quân lên Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang. Suốt đoạn đường đi, ông Thuận chỉ thầm mong trời đừng mưa nữa để anh em chúng tôi tìm được đồng đội về!

Nhưng ông trời như muốn thử thách sự kiên trì của ông Thuận và mọi người. Ròng rã hai ngày liền, trời cứ đổ mưa từng cơn không ngớt. Con suối nhỏ cạnh khu Trạm biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang (cũ) - hiện gần mốc 113 (tuyến biên giới Việt Nam - Lào) đổ nước về thành dòng ầm ào. Đường vào phiến đá lớn chỉ gần một cây số mà vừa phải qua suối, vừa phải qua ao và chặng dài trơn trượt.

ndo_tr_1794979793672-4432896112068427846-4432896112068427846-e8b3ee8981b5f1bfae344155798eabf6.jpg
Cán bộ, chiến sĩ phải tát nước, khơi dòng cạn ao nhỏ cạnh phiến đá mới thực hiện được khai quật, cất bốc hài cốt liệt sĩ. (Ảnh: LÊ LAN)

Dốc sức đào rãnh, khơi dòng và tát từng xô nước trong ao, cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cùng cán bộ, chiến sĩ Đồn biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang và nhân chứng - ông Bùi Xuân Thuận cùng làm cùng động viên nhau cố gắng. Mưa biên giới tầm tã, dầm dề càng khiến lòng người lính thêm sôi sục quyết tâm "phải bằng mọi cách tát hết nước, đào hết đá tìm cái hòm vỏ đạn năm cũ ấy".

Thấu hiểu khó khăn, vất vả và cả thử thách mà ông trời "bày" ra với những người lính đi tìm đồng đội, đồng chí Lê Ngọc Hoàn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Sam Mứn đã chủ động liên hệ lãnh đạo Công ty Cổ phần đường bộ 226 nhờ cho máy xúc vào hỗ trợ anh em chiến sĩ.

ndo_br_1795066252667-4432896112068427846-4432896112068427846-8b23369813545a8861d2dc3cbc28215f.jpg
Công ty Cổ phần đường bộ 226 hỗ trợ máy xúc hót, đào hàng trăm mét khối đất giúp việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang được thuận lợi hơn. (Ảnh: LÊ LAN)

Có máy xúc hỗ trợ từ chiều muộn ngày 18 đến cuối chiều ngày 19/11, hàng trăm mét khối đất, đá đã được xúc đi. Rất sâu bên dưới phiến đá có một vỏ hòm đạn đã dần lộ ra. Vừa nhìn thấy một góc vỏ hòm đạn, ông Thuận, Trung tá Đào Xuân Trường và các chiến sĩ đồng thanh nói "Mừng quá. Tìm thấy cụ đây rồi"!

Suốt khi Trung tá Đào Xuân Trường cẩn thận chuyển "người" trong vỏ hòm đạn sang tiểu mới, ông Đào Xuân Thuận chăm chú dõi theo. Đợi khi các công đoạn chuyển "người" hoàn tất, ông Đào Xuân Thuận mới khẽ nói: "Cho phép tôi được phủ Quốc kỳ trên tiểu của đồng đội và xin được tiễn anh thêm một đoạn đường về với đồng đội, quê hương"!

ndo_br_1795092279842-4432896112068427846-4432896112068427846-5689705b5cf9d221c76e69a951948ef6.jpg
Cán bộ, chiến sĩ và nhân dân xã Sam Mứn thành kính tiễn liệt sĩ về với đồng đội. (Ảnh: LÊ LAN)
ndo_tr_1795092279850-4432896112068427846-4432896112068427846-a6de3daebc1b7d37548577822acd19fa.jpg
Cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Đồn biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang đưa linh cữu hài cốt liệt sĩ lên xe về nhà quàn tại Nghĩa trang liệt sĩ Tông Khao. (Ảnh: LÊ LAN)

Trên chặng đường từ Cửa khẩu Quốc tế Tây Trang trở về, ông Thuận chỉ lặng lẽ. Chiếc xe tải chở linh cữu "người nằm trong vỏ hòm đạn" chầm chậm chạy dưới màn mưa dày đặc; hai bên đường vẫn có từng tốp học sinh, đoàn viên, chiến sĩ và nhân dân cầm cờ đã đứng từ chiều đợi chào đón liệt sĩ trở về với đồng đội, quê hương và chào đón những người chiến sĩ đã không quản ngại gian khó trong hành trình đi tìm đồng đội trở về...

Ngày mai, các anh lại theo con đường khác đi tìm đồng đội. Mặc mưa đông rét mướt dầm dề...!

Đường đón liệt sĩ trở về... (LÊ LAN)

Có thể bạn quan tâm