Tăng năng suất đang có vai trò ngày càng quyết định GDP của Việt Nam

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng và Giám đốc Quốc gia WB tại Việt Nam Ousmane Dione đồng chủ trì Diễn đàn. Cùng dự có đông đảo đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan T.Ư; các cơ quan ngoại giao, đối tác phát triển, tổ chức quốc tế.

Tại phiên khai mạc, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh, nhận thức tầm quan trọng của việc tăng năng suất (NCNS), Chính phủ Việt Nam đã và đang nỗ lực thực hiện hàng loạt giải pháp thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, áp dụng khoa học công nghệ (KHCN) nhằm NCNS, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Mặc dù vậy, NCNS đang là một thách thức đối với Việt Nam. Do đó, Chính phủ rất cần sự hỗ trợ và tham vấn của các đối tác phát triển, cộng đồng doanh nghiệp (DN), các chuyên gia trong và ngoài nước để tìm ra những giải pháp chính sách phù hợp cụ thể hóa mục tiêu trên...

Phát biểu ý kiến tại Diễn đàn, thay mặt Chính phủ Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao chủ đề của Diễn dàn; cho rằng vấn đề này hết sức thiết thực đối với Việt Nam. Thủ tướng vui mừng thông báo với Diễn đàn về các thành tựu phát triển kinh tế-xã hội mọi mặt của Việt Nam năm 2017, đồng thời thẳng thắn chỉ rõ, nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế, yếu kém; chất lượng tăng trưởng cải thiện chậm, chưa cao, chủ yếu theo chiều rộng, gia tăng yếu tố đầu vào như tăng cường sử dụng vốn và sử dụng nhiều lao động giản đơn. Trong khi cải tiến công nghệ, hợp lý hóa sản xuất... gọi chung là năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) còn hạn chế, là điểm nghẽn trong phát triển bền vững của Việt Nam trong trung và dài hạn. Vì vậy, Diễn đàn lựa chọn chủ đề này thể hiện sự đồng nhịp tư duy, quan điểm phát triển của Chính phủ Việt Nam.

Thống nhất nhận định tại Diễn đàn là tăng năng suất đang có vai trò ngày càng quyết định GDP của Việt Nam, Thủ tướng nêu rõ, việc NCNS đang là thách thức rất lớn đối với Việt Nam. Trên thực tế, Việt Nam có nhiều tiềm năng, dư địa và cơ hội để gia tăng năng suất, trước hết là phân bổ, sử dụng hiệu quả nguồn lực, chuyển đổi mạnh mẽ cơ cấu kinh tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, áp dụng KHCN để tăng năng suất từng ngành, lĩnh vực, DN... Bên cạnh nội lực, Việt Nam rất cần sự hỗ trợ, tham vấn của các đối tác phát triển, cộng đồng DN, các chuyên gia trong và ngoài nước tìm ra giải pháp phù hợp bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 lan tỏa nhanh chóng, tiến trình mở cửa, hội nhập sâu rộng. NCNS không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn, mà quan trọng nhất là nâng cao TFP. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, NCNS chính là nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng nêu một số nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu, đó là, để NCNS vốn, hiệu quả sử dụng nguồn lực, Việt Nam đang cải cách mạnh mẽ hệ thống ngân hàng, thị trường tài chính theo hướng tăng quy mô, cạnh tranh lành mạnh, cải thiện dựa trên hiệu quả, tín hiệu thị trường; cải thiện khả năng tiếp cận vốn của khu vực DN nhỏ và vừa; nông dân, các nhóm thiểu số trong xã hội. Việt Nam tiếp tục rà soát việc sử dụng nguồn tài nguyên, phân bổ vốn đầu tư công.

Năng suất lao động là cơ sở, động lực chính của từng DN và động lực cho kinh tế nói chung, còn cải thiện phúc lợi và thu nhập của người dân. Chính phủ luôn ưu tiên bố trí ngân sách, khuyến khích các DN và nguồn lực xã hội đẩy mạnh đầu tư giáo dục đào tạo nhằm cải thiện kỹ năng, trình độ, giúp người lao động cải thiện sinh kế, làm chủ sự nghiệp bản thân, làm việc tốt hơn, phát huy tối đa sức sáng tạo. Chính phủ cũng quan tâm thực hiện theo lộ trình là cải cách tiền lương, tiền công theo nguyên tắc thị trường, phù hợp tăng tiền lương và tăng năng suất lao động, tăng cường chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của người lao động, nhất là lao động trong các khu công nghiệp tập trung. Thực hiện tái cơ cấu từ nông nghiệp, chuyển dịch lao động từ khu vực nông nghiệp có năng suất còn thấp sang khu vực công nghiệp, dịch vụ, có năng suất cao hơn, bền vững hơn, đem lại giá trị lớn hơn, hiệu quả hơn với nguồn lực ít hơn. Nông nghiệp Việt Nam tiềm năng lớn nhưng năng suất còn thấp, đặt ra yêu cầu cấp bách về tái cơ cấu, gồm giải pháp về khoa học công nghệ, chuyển sang nông nghiệp chất lượng cao.

Vấn đề NCNS, cải thiện TFP được Chính phủ quan tâm bằng các giải pháp như đầu tư cho cơ sở hạ tầng, thúc đẩy cải cách, nâng cao năng lực DNNN, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, giảm chi phí giao dịch cho nền kinh tế. Phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo của DN và người dân, tranh thủ các cơ hội cuộc cách mạng số, từng bước phát triển kinh tế số, đô thị thông minh, hướng tới năng suất hiệu quả cao hơn. Việt Nam sẽ cố vươn lên, vượt qua bẫy thu nhập trung bình.

Việt Nam đang chủ động hội nhập quốc tế, trên tinh thần phát huy nội lực, vượt qua thách thức, khai thác hiệu quả cơ hội từ các Hiệp định Thương mại tự do (FTA), nhất là các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP, thực hiện các cam kết này mở cửa thị trường rộng lớn cho đầu tư, thương mại, góp phần chuyển đổi môi trường pháp luật Việt Nam tiệm cận môi trường quốc tế, tạo cơ hội và sức ép cạnh tranh, qua đó nâng tầm trình độ phát triển kinh tế.

Để thực hiện hiệu quả những giải pháp trên, Chính phủ luôn kiên định giữ ổn định chính trị xã hội, củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô; phát huy dân chủ cho người dân, đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, chống lợi ích nhóm; quyết tâm thực hiện thành công 17 Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) của LHQ.

Trong khuôn khổ diễn đàn đã diễn ra các phiên thảo luận: Tăng năng suất-Xu thế toàn cầu và thách thức tại Việt Nam; Giải phóng năng suất vì sự phát triển bền vững của Việt Nam…