Tăng cường kết nối cơ sở, các địa bàn trọng điểm, vùng biên giới

Sáng 21/5, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn làm việc với Thường trực Hội đồng Dân tộc về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và nhiệm kỳ 2026-2031.

Tham dự cuộc làm việc có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến.

Báo cáo tại cuộc làm việc, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn cho biết, trong những tháng đầu năm nay, Thường trực Hội đồng Dân tộc đã tập trung nghiên cứu, rà soát, hệ thống hóa chính sách dân tộc; nghiên cứu cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nhằm xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ về lĩnh vực dân tộc, đáp ứng yêu cầu thể chế hóa chủ trương của Đảng trong tình hình mới.

Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh: với khối lượng công việc nhiều, yêu cầu cao, Hội đồng Dân tộc cần chuyển sang cách làm việc mới: khẩn trương hơn, khoa học hơn, thực chất hơn, có thời hạn, có sản phẩm và có người chịu trách nhiệm cụ thể; đồng thời, công tác phối hợp của Hội đồng Dân tộc phải chủ động nắm tình hình, tham mưu với Đảng, Nhà nước.

Về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và cả nhiệm kỳ, nhấn mạnh việc tiếp tục đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc nâng cao chất lượng thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết, nhất là đối với các nội dung có tác động nhiều đến đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Theo đó, Hội đồng Dân tộc cần chủ động, có kế hoạch cụ thể để triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 236 ngày 15/1/2026 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị của Ban Bí thư về tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Đảng ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Yêu cầu nữa là thực hiện hiệu quả nội dung chỉ đạo từ Kết luận số 17 ngày 2/4/2026 của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Hội đồng Dân tộc chủ động tham gia hoàn thành việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc trách nhiệm của Hội đồng Dân tộc.

Thời gian tới, thực hiện tốt nhiệm vụ trên sẽ giúp khắc phục những hạn chế, điểm nghẽn như: một số quy định pháp luật liên quan công tác dân tộc và chính sách dân tộc còn phân tán, thiếu tính đồng bộ, chưa bảo đảm tính ổn định lâu dài; cơ chế phối hợp liên ngành xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách ở một số nội dung còn chưa thực sự chặt chẽ, hiệu quả; đồng thời chỉ ra trách nhiệm thuộc về đâu, cùng với đó là những giải pháp cụ thể.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, đối với 3 chương trình mục tiêu quốc gia đã giao cho Hội đồng Dân tộc thẩm tra, thẩm định, phải theo dõi hằng tuần, hằng tháng, xem chỗ nào chậm ban hành, văn bản gì chậm triển khai. Thực tế cho thấy, 3 chương trình này tổng nguồn kinh phí rất lớn, quá trình triển khai phải phân cấp, phân quyền mạnh. Trung ương không còn quản lý dự án mà các chương trình mục tiêu này phải chuyển về cho địa phương cấp tỉnh và cấp xã để giám sát, khẩn trương, kịp thời giải quyết.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Thường trực Hội đồng Dân tộc căn cứ tình hình thực tiễn lựa chọn hình thức giám sát việc triển khai Nghị quyết 257 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi giai đoạn 2026-2035 ngay trong năm 2026; giám sát việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính lĩnh vực dân tộc; giám sát tổ chức thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết trong lĩnh vực dân tộc.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, Hội đồng Dân tộc cần đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong các hoạt động, giúp giảm thời gian xử lý văn bản, giảm áp lực hành chính, tạo điều kiện để cán bộ, công chức dành nhiều thời gian hơn cho tư duy chính sách, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật; rà soát các văn bản của các cơ quan liên quan về vấn đề dân tộc, nếu phát hiện có bất cập thì kiến nghị chỉnh sửa ngay.

Chủ tịch Quốc hội nêu thực tế hiện nay: đồng bào dân tộc thiểu số sinh kế chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp, năng suất thấp; thiếu vốn, thiếu việc làm ổn định, dễ bị ảnh hưởng thiên tai, biến đổi khí hậu; nhiều vùng miền núi, vùng sâu còn khó khăn về giao thông, điện, nước sạch, internet; việc tiếp cận dịch vụ công, tiếp cận thông tin, công nghệ, kỹ năng số còn hạn chế.

Ở nhiều nơi vẫn còn xảy ra tình trạng bỏ học sớm, thiếu trường lớp, giáo viên và điều kiện học tập, việc tiếp thu kiến thức khó khăn hơn; thiếu cơ sở y tế chất lượng cao, khó tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh hiện đại...

Vì vậy, Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu, Hội đồng Dân tộc chủ động theo dõi, nắm bắt toàn diện tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng nắm chắc tình hình kinh tế, xã hội, an ninh, trật tự tại vùng biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Hội đồng Dân tộc và các cơ quan liên quan tăng cường kết nối với cơ sở, nhất là các địa bàn trọng điểm, vùng biên giới và chủ động đề xuất giải pháp phù hợp nhằm củng cố đoàn kết các dân tộc, giữ vững ổn định chính trị-xã hội, quốc phòng, an ninh.

Hội đồng Dân tộc cần tiếp tục đổi mới phương thức làm việc, nâng cao hiệu quả, chất lượng công việc bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả thực hiện”.

Vấn đề được quan tâm nữa là cần thực hiện nghiêm túc Quy chế làm việc của Hội đồng Dân tộc đã ban hành; lấy sản phẩm công việc để đánh giá chất lượng cán bộ, công chức.

Thực hiện tốt công tác xây dựng Đảng, đặc biệt là công tác chính trị, tư tưởng; bảo đảm sự đoàn kết thống nhất thực chất, mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn gương mẫu, không ngừng nỗ lực rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, nâng cao trình độ.

Tăng cường công tác phối hợp, trong nội bộ Hội đồng, nội bộ Quốc hội và với Chính phủ, nhất là Bộ Dân tộc và Tôn giáo, các địa phương, các cơ quan có liên quan một cách thực chất, hiệu quả.

Hội đồng Dân tộc thực hiện tốt các nhiệm vụ tham gia thẩm tra, cho ý kiến đối với các dự án luật, nghị quyết và các nội dung quan trọng thuộc lĩnh vực phụ trách phục vụ các phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội.